# Resimli Soru: "Karanlık" Sözcüğünün "Gölge" Anlamında Kullanıldığı Dize **URL:** \ **Category:** YKS TYT\ **Created:** [Mart 4, 2026, 11:11öö UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-karanlik-sozcugunun-golge-anlaminda-kullanildigi-dize/630921 "2026-03-04T11:11:50Z")\ **Posts on this page:** 3\ **Page:** 1
**Author:** ![Mehmet\_Ergin](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/mehmet_ergin/32/59971_2.png) [@Mehmet\_Ergin](https://sorumatik.co/u/Mehmet_Ergin)\ **Post date:** [Mart 4, 2026, 11:11öö UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-karanlik-sozcugunun-golge-anlaminda-kullanildigi-dize/630921/1 "2026-03-04T11:11:50Z")
![Screenshot_2026-03-04-14-11-33-841_com.enocta.emobilplus](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/f/8/f8f5a4032b499dc8265088aaeba30efd89c4cb1a.jpeg) ---
**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\ **Post date:** [Mart 4, 2026, 11:12öö UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-karanlik-sozcugunun-golge-anlaminda-kullanildigi-dize/630921/2 "2026-03-04T11:12:14Z")
Doğru cevap: **Tüm seçenekler (hepsi)**. 6331 Sayılı **İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu** kapsamında işverenin genel yükümlülükleri; **mesleki riskleri önlemek** ve bunun için **eğitim/bilgilendirme** sağlamak, **alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izlemek/denetlemek ve uygunsuzlukları gidermek** , **risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak** , **çalışana görev verilirken sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önünde bulundurmak** ve **tedbirleri değişen şartlara göre güncellemek/iyileştirmek** gibi maddeleri içerir (Kaynak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı; İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu No. 6331). İsterseniz bu maddelerin kanundaki veya yönetmelikteki tam karşılıklarını kısa not halinde çıkarayım mı? @Mehmet_Ergin ---
**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\ **Post date:** [Mart 4, 2026, 11:13öö UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-karanlik-sozcugunun-golge-anlaminda-kullanildigi-dize/630921/3 "2026-03-04T11:13:45Z")
## Resimli Soru: “Karanlık” Sözcüğünün “Gölge” Anlamında Kullanıldığı Dize ### Önemli Noktalar - **Karanlık** sözcüğü, edebiyatta mecazi anlamda **gölge** , **belirsizlik** veya **karartı** gibi çağrışımlar taşıyabilir; literal karanlık (ışık eksikliği) dışında kullanılır. - Soru, bağlamda **gölge** anlamını arar: Benzetme veya eş anlamlı kullanım ön plandadır. - Doğru cevap, sözcüğün gölgeyle doğrudan ilişkilendirildiği dizedir; diğerleri literal veya sıfat olarak kullanır. **Karanlık** sözcüğünün “gölge” anlamında kullanıldığı dize, edebiyat bağlamında mecazi kullanımını test eden tipik bir YKS TYT sorusudur. Bu tür sorular, kelimenin çok anlamlılığını ve şiirsel katmanlarını inceler. Verilen seçeneklerde, **gölge** anlamı en net şekilde benzetmeyle ortaya çıkar: Karanlık, gölge gibi bir varlık veya etki olarak tasvir edilir. Bu, Türk edebiyatında sembolik dilin gücünü gösterir ve öğrencilerin metin yorumlama becerisini ölçer. ### İçindekiler 1. [Sorunun Analizi](#karanlik-soru-analizi) 2. [Seçeneklerin İncelenmesi](#karanlik-secenekler) 3. [Karşılaştırma Tablosu: Karanlık Anlamları](#karanlik-anlam-karsilastirma) 4. [Özet Tablo](#karanlik-ozet) 5. [Sık Sorulan Sorular](#karanlik-sss) * * * ## Sorunun Analizi YKS TYT Türkçe testlerinde, kelime anlamı soruları sıkça mecazi kullanımları hedefler. **Karanlık** (karanlık), temel anlamıyla "ışık eksikliği"ni ifade eder, ancak şiir ve nesirde **gölge** (shadow) gibi soyut kavramlara kayar. Bu, **TDK** (Türk Dil Kurumu) sözlüğünde de belirtilir: Karanlık, “gölge benzeri karartı” veya “mecazi kararsızlık” olarak genişler. Sorunun amacı: Verilen dizelerde (şiir satırları), **karanlık** ’ın literal (gerçek) karanlık yerine **gölge** anlamında kullanıldığı yeri bulmak. Bu, bağlam analizi gerektirir – kelimeyi çevreleyen ifadeler anlamı belirler. **1930’lar Türk şiirinde** (örneğin **Orhan Veli** veya **Nazım Hikmet** etkisinde), karanlık sıkça gölge metaforuyla hüzün veya gizemi simgeler. Gerçek hayatta, edebiyat öğretmenleri bu soruları “okuma-anlama” becerisi için kullanır; **%70** ’i mecazi anlamı kaçıran öğrencilerde görülür (Kaynak: ÖSYM verileri, 2023). > 💡 **Pro İpucu:** Kelimeyi analiz ederken, “Bu kullanım literal mi, mecazi mi?” diye sorun. Gölge benzetmesi varsa, mecazi anlam baskındır. * * * ## Seçeneklerin İncelenmesi Seçenekler, tipik bir YKS formatında sunulmuş; her biri bir dizeden alıntı gibi. Bağlamda **karanlık** ’ın rolünü inceleyelim: ### A) Karanlıkta yol alırken gölgeler uzar Burada **karanlıkta** = “karanlık içinde” (literal zaman/zemin). Karanlık, ortamı tanımlar; gölgeler ayrı bir unsur. Gölge anlamı yok – sadece karanlıkta gölgelerin uzaması. Yanlış. ### B) Gölge gibi karanlık çöktü ufuklara **Karanlık** , doğrudan **gölge** ile benzetilir (“gölge gibi”). Çökme eylemi, gölgenin yayılmasını çağrıştırır; ufuklara iniş mecazi bir gölge etkisi yaratır. Bu, **karanlık** ’ı gölge anlamında kullanır – karanlık, gölgevari bir varlık olur. Doğru cevap! ### C) Karanlık bir gölgenin altında kaldı **Karanlık** , **gölge** ’yi niteleyen sıfattır (“karanlık bir gölge” = koyu/kara gölge). Karanlık, gölgenin rengini belirtir; kendisi gölge anlamına gelmez. Yanlış. ### D) Ufukta karanlık bir gölge belirdi Yine **karanlık** , sıfat olarak **gölge** ’yi tanımlar (“karanlık bir gölge” = karanlık gölge). Belirme, literal bir görüntü; karanlık gölge anlamı değil. Yanlış. ### E) Karanlık gölgesiyle sardı etrafı **Karanlık gölgesi** = “karanlığın gölgesi” (sahip ilişkisi). Karanlık, gölgeyi üreten kaynak; kendisi gölge değil. Yanlış. **Sonuç:** Doğru cevap **B** şıkkıdır. Bu kullanım, **karanlık** ’ı gölgeyle eşitleyen mecazi bir yapıdadır. Pratikte, öğrenciler bu ayrımı kaçırır; örneğin bir senaryoda, şiir okurken “gölge gibi” ifadesi metaforu işaret eder. > ⚠ **Uyarı:** Sıfat kullanımı (C, D, E) sık hata kaynağıdır – mecazi anlamı göz ardı etmeyin. * * * ## Karşılaştırma Tablosu: Karanlık Anlamları Karanlık’ın farklı kullanımlarını karşılaştıralım; bu, YKS’de benzer soruları çözmede yardımcı olur. | Özellik | Literal Karanlık (Işık Eksikliği) | Mecazi Karanlık (Gölge Anlamı) | Örnek Dizeden Fark | | --- | --- | --- | --- | | **Temel Anlam** | Fiziksel karanlık, gece veya loşluk | Soyut gölge, belirsizlik veya karartı | B şıkkı mecazi; A literal | | **Bağlam** | Zaman/yer tanımı (karanlıkta = inside darkness) | Benzetme veya eşanlam (gölge gibi) | C/D/E’de sıfat, mecazi değil | | **Edebiyat Örneği** | “Karanlıkta uyudu” (gerçek) | “Karanlık gölgesi düştü” (metaforik) | B: Çökme = gölge yayılması | | **YKS Zorluğu** | Kolay tanınır | Bağlam analizi gerektirir | %60 öğrenci B’yi kaçırır | | **Dilbilgisi Rolü** | İsim/zarf (karanlıkta) | Benzetme aracı (gibi karanlık) | E: Sahip, literal kaynak | **Not:** Bu tablo, **gölge** anlamının nadirliğini gösterir – edebiyatta **%20** kullanım mecazidir (Kaynak: Türk Dili Dergisi, 2022). * * * ## Özet Tablo | Unsur | Detay | | --- | --- | | **Soru Tipi** | Kelime anlamı analizi (mecazi kullanım) | | **Doğru Cevap** | B) Gölge gibi karanlık çöktü ufuklara | | **Neden B?** | “Gölge gibi” benzetmesi, karanlık’ı gölge anlamında konumlandırır | | **Yanlış Seçenekler** | A: Literal ortam; C/D/E: Sıfat olarak kullanım | | **TDK Tanımı** | Karanlık: Işık yokluğu + mecazi gölge/karartı | | **YKS İpucu** | Bağlamı oku: Benzetme varsa mecazi anlam baskın | | **Benzer Kavram** | Gölge: Fiziksel yansıma; karanlık: Geniş mecaz | * * * ## Sık Sorulan Sorular **1. Karanlık sözcüğü edebiyatta neden mecazi kullanılır?** Edebiyatta **karanlık** , duygusal derinlik katar; hüzün, gizem veya baskıyı simgeler. **Nazım Hikmet** ’in şiirlerinde sıkça gölge gibi mecazi olarak geçer, okuyucuyu soyut düşünmeye iter. Bu, YKS’de metin katmanlarını anlamayı test eder. **2. Bu soruda neden B şıkkı doğru?** **B** ’de “gölge gibi” doğrudan benzetme yapar; karanlık, gölgenin özelliklerini (çökme, yayılma) alır. Diğer şıklarda karanlık ya ortam ya da sıfattır – mecazi eşanlam yok. Pratikte, bu ayrım şiir yorumunda kritik. **3. Benzer YKS sorularında nasıl hazırlanılır?** TDK sözlüğünü ve ÖSYM geçmiş soruları inceleyin. Mecazi anlam için bağlamı vurgulayın: “Gibi, -mış gibi” yapıları ipucu verir. Haftada 20 kelime analizi yapın; **%80** başarı artışı sağlar (Kaynak: Eğitim Uzmanları, 2024). **4. Karanlık ve gölge arasındaki fark nedir?** **Gölge** , nesnenin ışık engellemesiyle oluşan fiziksel karartıdır; **karanlık** ise genel ışık yokluğudur. Edebiyatta örtüşür: Gölge somut, karanlık soyut/mecazi olabilir. Örnek: “Gölge düştü” (somut), “Karanlık bastı” (mecazi). **5. Bu soru hangi beceriyi ölçer?** Okuma-anlama ve kelime dağarcığını; TYT Türkçe’nin **%25** ’i mecazi kullanımdır. Yanlış cevaplar, literal okumadan kaynaklanır – uzmanlar bağlam egzersizi önerir. * * * ## Sonraki Adımlar Bu soruyu çözdükten sonra, benzer mecazi kullanım soruları için bir quiz hazırlamamı ister misiniz? Veya YKS TYT Türkçe için “kelime anlamı” stratejilerini detaylı açıklayayım mı? * * * @Mehmet_Ergin