# Resimli Soru 30-11-2025 20:18:23

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-soru-30-11-2025-2023/577414>\
**Category:** YKS TYT\
**Tags:** ödev, tarih, tarih-lise\
**Created:** [Kasım 30, 2025, 5:19ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-30-11-2025-2023/577414 "2025-11-30T17:19:58Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Didem23](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/didem23/32/61111_2.png) [@Didem23](https://sorumatik.co/u/Didem23)\
**Post date:** [Kasım 30, 2025, 5:19ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-30-11-2025-2023/577414/1 "2025-11-30T17:19:58Z")

</div>

![IMG-20251123-WA0024](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/1/a/1a1d5388ad3d06d646eacfae6d239edfdef5cc96.jpeg)5T basamaklarına örnekler ver

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Kasım 30, 2025, 5:20ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-30-11-2025-2023/577414/2 "2025-11-30T17:20:12Z")

</div>

## **5T basamaklarına örnekler ver**

* * *

**Answer:**

5T basamakları, tarih biliminde araştırma ve inceleme sürecinde kullanılan yöntem adımlarıdır. Her basamak, tarihsel verilerin toplanması, sınıflandırılması, analiz edilmesi, eleştirilmesi ve sentezlenmesini kapsar. Aşağıda her bir basamağa örnekler verilmiştir:

* * *

### **1. Tarama (Kaynak Arama)**

**Tanım:** Tarihsel araştırmaya kaynak olabilecek her türlü verinin toplanmasıdır.

**Örnekler:**

- Arşivlerde Osmanlı dönemine ait belgelerin toplanması.
- Tarih kitapları, mektuplar, günlükler, gazete kupürleri araştırılması.
- Arkeolojik kazılardan elde edilen kalıntıların incelenmesi.
- Sözlü tarih çalışmaları için yaşlılardan bilgi alınması.

* * *

### **2. Tasnif (Sınıflandırma)**

**Tanım:** Kaynaklardan elde edilen verilerin sistemli bir şekilde sınıflandırılmasıdır.

**Örnekler:**

- Osmanlı belgelerinin dönemlere göre ayrılması (örneğin, 16. yüzyıl, 17. yüzyıl).
- Yazılı ve sözlü kaynakların ayrı dosyalarda tutulması.
- Askeri, ekonomik, sosyal konulara göre belgelerin gruplanması.
- Arkeolojik buluntuların türlerine göre sınıflandırılması (seramik, metal, taş vb.).

* * *

### **3. Tahlil (Çözümleme)**

**Tanım:** Tasnif edilen verilerin kaynak açısından yeterli olup olmadığının kontrol edilmesidir.

**Örnekler:**

- Bir belgenin orijinalliğinin doğrulanması.
- Kaynakların tarafsızlığı ve güvenilirliğinin araştırılması.
- Aynı olayla ilgili farklı kaynakların karşılaştırılması.
- Eksik veya çelişkili bilgilerin tespiti.

* * *

### **4. Tenkit (Eleştiri)**

**Tanım:** Sınıflandırma ve çözümleme aşamalarını geçen verilerin gerçeklik ve güvenilirliklerinin tespit edilmesidir.

**Örnekler:**

- Bir tarihçinin yazdığı eserin objektif olup olmadığının değerlendirilmesi.
- Propaganda amaçlı yazılmış belgelerin eleştirel analizi.
- Kaynakların tarihsel bağlamda değerlendirilmesi.
- Yanlı veya hatalı bilgilerin ayıklanması.

* * *

### **5. Terkip (Sentez)**

**Tanım:** Sınıflandırılan, tahlil edilen ve eleştiri sürecinden geçen verilerin birleştirilmesidir.

**Örnekler:**

- Farklı kaynaklardan elde edilen bilgilerin bir araya getirilerek tarihsel bir olayın anlatılması.
- Osmanlı’nın ekonomik durumu hakkında çeşitli belgelerden sentezlenen genel değerlendirme.
- Arkeolojik buluntular ve yazılı kaynakların birlikte yorumlanması.
- Tarihsel bir dönemin sosyal yapısının bütüncül olarak ortaya konması.

* * *

## **Özet Tablosu**

| **Basamak** | **Tanım** | **Örnek** |
| --- | --- | --- |
| Tarama | Kaynak arama, veri toplama | Arşiv belgeleri, mektuplar, arkeolojik buluntuların toplanması |
| Tasnif | Verilerin sınıflandırılması | Belgelerin dönemlere, konulara göre ayrılması |
| Tahlil | Verilerin kaynak açısından incelenmesi | Belgelerin orijinalliğinin ve güvenilirliğinin kontrolü |
| Tenkit | Verilerin eleştirel değerlendirilmesi | Yanlı veya hatalı bilgilerin ayıklanması, kaynakların objektifliğinin sorgulanması |
| Terkip | Verilerin sentezlenmesi, birleştirilmesi | Farklı kaynaklardan elde edilen bilgilerin bir araya getirilerek tarihsel olayların anlatılması |

* * *

**Kısaca:** 5T basamakları, tarih araştırmalarında sistematik ve güvenilir bilgi elde etmek için takip edilen aşamalardır. Her aşama, tarihçinin daha doğru ve kapsamlı sonuçlara ulaşmasını sağlar.

* * *

@Didem23

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Kasım 30, 2025, 5:20ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-30-11-2025-2023/577414/3 "2025-11-30T17:20:23Z")

</div>

## **5T basamaklarına örnekler ver**

* * *

## **İçindekiler**

1. [Giriş](#giris)
2. [5T Yöntem Basamakları ve Örnekler](#5t-basimaklari)  
2.1 [Tarama (Kaynak Arama)](#tarama)  
2.2 [Tasnif (Sınıflandırma)](#tasnif)  
2.3 [Tahlil (Çözümleme)](#tahlil)  
2.4 [Tenkit (Eleştiri)](#tenkit)  
2.5 [Terkip (Sentez)](#terkip)
3. [Örnek Tablosu](#ornek-tablosu)
4. [Özet](#ozet)

* * *

## 1. Giriş

Tarih biliminin temelini oluşturan **5T yöntem basamakları** ; tarihsel verileri toplama, düzenleme, analiz etme, eleştirme ve sentezleme aşamalarını tanımlar. Aşağıda her basamak için somut örnekler verilerek adım adım açıklanmıştır.

* * *

## 2. 5T Yöntem Basamakları ve Örnekler

### 2.1 Tarama (Kaynak Arama)

**Tanım:** Tarihle ilgili her türlü birincil ve ikincil kaynağın toplanmasıdır.  
**Örnek:**

- Osmanlı arşivindeki tahrir defterleri, fermanlar ve vakfiye kayıtlarının dijital ortama aktarılarak indirilmesi.
- Evliya Çelebi’nin Seyahatnâmesi’nden Anadolu şehirleri hakkındaki bölümlerin kütüphane fotokopileriyle temin edilmesi.
- Modern tarih kitaplarındaki kronolojik bilgiler ve haritaların not defterine işlenmesi.

### 2.2 Tasnif (Sınıflandırma)

**Tanım:** Elde edilen kaynakların konu, dönem, özgünlük gibi ölçütlere göre düzenlenmesidir.  
**Örnek:**

- Osmanlı kaynaklarını “tahrir defterleri”, “kadı sicilleri” ve “sultan fermanları” olarak üç klasöre ayırmak.
- Birinci Dünya Savaşı belgelerini cephe cephe ayrımıyla (doğu cephesi, güney cephesi vb.) gruplamak.
- Ağız kaynaklarını (sözlü tarih görüşmeleri) ve yazılı kaynakları ayrı tablolarda göstermek.

### 2.3 Tahlil (Çözümleme)

**Tanım:** Sınıflandırılan verilerin bağlam, içerik ve kapsam bakımından yeterli olup olmadığını incelemektir.  
**Örnek:**

- Bir fermanın resmi dilinden hareketle hangi padişah dönemine ait olduğunu doğrulamak.
- Seyahatname’de bahsedilen olay tarihinin, başka güncel bir kaynakla (tarihçi kroniğiyle) tutarlılığını kontrol etmek.
- Mektup ya da günlük metinlerindeki tarih, kişi ve yer adlarının eksiksiz olup olmadığını denetlemek.

### 2.4 Tenkit (Eleştiri)

**Tanım:** İncelenen verilerin gerçeklik ve güvenilirlik yönünden değerlendirilmesidir.  
**Örnek:**

- Bir seyir defterindeki coğrafi anlatımın yazarın gözlemlerine mi, aktarım hatalarına mı dayandığını irdelemek.
- Sözlü tarih görüşmesinin, anlatıcının kişisel önyargısı veya hafıza yanılgısı içerip içermediğini belirlemek.
- Belgede sahtecilik izi (mühür, imza, yazı karakteri farklılıkları) olup olmadığını arşiv uzmanıyla teyit ettirmek.

### 2.5 Terkip (Sentez)

**Tanım:** Sınıflandırılan, analiz edilen ve eleştirilen verilerin yorum katılmadan bir araya getirilmesidir.  
**Örnek:**

- 
  1. yüzyıl Osmanlı–Safevî ilişkilerini; fermanlar, elçi raporları ve kronikler ışığında kronolojik bir akışla madde madde sıralamak.

- Birinci Meşrutiyet’in ilan sürecini; gazete haberleri, telgraf kayıtları ve mahkeme tutanaklarından derlenen verilerle zamana dayalı grafik hâline getirmek.
- Sözlü tarih ve yazılı kaynaktaki çelişkileri not düşerek ortak noktaları listelemek.

* * *

## 3. Örnek Tablosu

| **Basamak** | **Tanım** | **Somut Örnek** |
| --- | --- | --- |
| **Tarama** | Tarih araştırmasına kaynak oluşturacak her türlü verinin toplanması | Osmanlı arşivinden tahrir defterlerini indirip saklamak |
| **Tasnif** | Kaynakların sistemli şekilde gruplandırılması | Birinci Dünya Savaşı belgelerini “doğu” ve “batı” cepheleri olarak iki klasöre ayırmak |
| **Tahlil** | Sınıflandırılan verilerin kapsam ve bağlam açısından yeterliliğinin kontrolü | Evliya Çelebi’nin tarih notlarının kroniklerle uyumlu olup olmadığını araştırmak |
| **Tenkit** | Verilerin doğruluk ve güvenilirliğinin incelenmesi | Bir seyir defterindeki coğrafi bilgilerin özgün mü yoksa aktarım hatası mı olduğunu uzman görüşüyle belirlemek |
| **Terkip** | İşlenen verilerin yorum katılmadan bir araya getirilmesi | Osmanlı–Safevî ilişkilerini farklı kaynaklardan alınan belgeler ışığında, tarih sırasına göre maddeler hâlinde sıralamak |

* * *

## 4. Özet

- **Tarama** aşamasında, tüm birincil/ikincil kaynaklar bir araya getirilir.
- **Tasnif** , bu kaynakların konuya, döneme veya türüne göre düzenlenmesini sağlar.
- **Tahlil** , verinin eksiksiz ve tutarlı olup olmadığını kontrol eder.
- **Tenkit** , kaynağın gerçekliği ve güvenilirliği üzerine odaklanır.
- **Terkip** , ele alınan bütün verileri yorum katmadan sentezleyerek nihai tarihî anlatıyı oluşturur.

Her adım tarih araştırmasının güvenilirliğini ve doğruluğunu artırmak için kritik öneme sahiptir. @Didem23
