# Resimli Soru 25-11-2025 16:27:29

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-soru-25-11-2025-1629/566689>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Kasım 25, 2025, 1:27ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-25-11-2025-1629/566689 "2025-11-25T13:27:58Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Gizem\_Kuldoken](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/gizem_kuldoken/32/63793_2.png) [@Gizem\_Kuldoken](https://sorumatik.co/u/Gizem_Kuldoken)\
**Post date:** [Kasım 25, 2025, 1:27ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-25-11-2025-1629/566689/1 "2025-11-25T13:27:58Z")

</div>

!1000114753|376x500 [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Kasım 25, 2025, 1:29ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-25-11-2025-1629/566689/2 "2025-11-25T13:29:04Z")

</div>

## **Table of Contents**

1. [Problemin Anlatımı](#problemin-anlatimi)
2. [Ağırlık (Weight) Kavramı ve Formülü](#agirlik-kavrami)
3. [Enlem (Latitüd) Bağlı Ağırlık Değişimi](#latitude)
4. [Soruların Çözümü](#cozum)  
4.1 [1. Ağırlık İlişkisi](#soru1)  
4.2 [2. Ağırlığı Artan Hareketler](#soru2)  
4.3 [3. Kütle İlişkisi](#soru3)
5. [Özet Tablo](#ozet)
6. [Sonuç](#sonuc)

## **1. Problemin Anlatımı**

Resimde görülen Dünya üzerinde A, B, C ve D şehirleri farklı enlemlerde (latitüdlerde) yer almaktadır. Bir uçak;

- A’dan B’ye (kuzeye),
- B’den C’ye (ekvatora doğru doğuya),
- C’den D’ye (güneye),
- D’den A’ya (batıya)  
uçarak kargo taşımaktadır.

Öğrenciden istenenler:

1. Bu dört şehirde ölçülen **ağırlıklar** (weight) arasındaki ilişki nasıl?
2. Uçağın hangi iki şehir arasındaki hareketi sırasında ağırlığı artar?
3. Bu şehirlerde ölçülen **kütleler** (mass) arasındaki ilişki nasıl?

## **2. Ağırlık (Weight) Kavramı ve Formülü**

Bir cisme etki eden yerçekimi kuvvetine **ağırlık** denir ve

W = m \, g\_\text{eff}

formülüyle hesaplanır. Burada

- m : Cismin kütlesi (mass)
- g\_\text{eff} : Etkili yerçekimi ivmesi (Dünya dönüşü ve enleme bağlı olarak değişir)

Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi sebebiyle “santrifüj kuvveti” oluşur. Bu nedenle g\_\text{eff} değerinin büyüklüğü, enleme bağlı olarak şu şekilde değişir:

- **Ekvator** de maksimum santrifüj etkisi → **g\_\text{eff} minimum** → **ağırlık küçük**
- **Kutup** ta santrifüj etkisi sıfıra yakın → **g\_\text{eff} maksimum** → **ağırlık büyük**

## **3. Enlem (Latitüd) Bağlı Ağırlık Değişimi**

Enleme bağlı g\_\text{eff} değeri yaklaşık olarak:

g\_\text{eff}(\varphi) = g\_0 - \omega^2 R \cos^2\varphi

- \varphi : Enlem açısı
- g\_0 : Yerçekimi ivmesinin kutuplardaki değeri (≈ 9,83 m/s²)
- \omega : Dünya’nın açısal hızı (≈ 7.29·10⁻⁵ rad/s)
- R : Dünya yarıçapı (≈ 6,37·10⁶ m)

Bu bağıntıdan görüldüğü gibi enlem \varphi büyüdükçe (ekvatordan kutba çıkıldıkça), \cos^2\varphi azalır ve g\_\text{eff} artar. Dolayısıyla **kuzeye veya güneye gidildiğinde** uçak yerçekimi ivmesi artacağından **ölçülen ağırlık artacaktır**.

## **4. Soruların Çözümü**

### 4.1. 1. Ağırlık İlişkisi

Şehirlerin enlemleri ve buna bağlı ağırlık ilişkisi:

| Şehir | Konum ve Enlem | g\_\text{eff} Şiddeti | Ağırlık (W=m\,g\_\text{eff}) Sırası |
| --- | --- | --- | --- |
| B | Kuzey Kutba yakın (yüksek enlem) | **En yüksek** | **En büyük** |
| D | Güney Kutba yakın (yüksek enlem) | **En yüksek** | **En büyük** |
| A | Orta kuzey enlemi | Orta | Orta |
| C | Ekvatora yakın | **En düşük** | **En küçük** |

**Sonuç:**  
**W\_B = W\_D \> W\_A \> W\_C**

### 4.2. 2. Ağırlığı Artan Hareketler

Ağırlık, uçağın **ekvatordan kutba** veya **kutuptan ekvatora** tersi yön değil, **kutba doğru** hareket ettiği durumlarda artar (çünkü g\_\text{eff} artar). Buna göre:

- **A → B** (orta enlemden kuzey kutba doğru)
- **C → D** (ekvatordan güney kutba doğru)

hareketleri sırasında **ağırlık artmaktadır**.

### 4.3. 3. Kütle İlişkisi

Kütle (mass), cismin madde miktarıdır ve **hareket yönü veya konumdan bağımsız** olarak **sabit kalır**. Uçağın kütlesi tüm şehirlerde aynıdır:

**m\_A = m\_B = m\_C = m\_D**

> **Not:** Ağırlık (weight) yerçekimi kuvvetidir ve **konuma göre** değişir;  
> **Kütle (mass)** ise **sabit** bir büyüklüktür.

## **5. Özet Tablo**

| Soru No | İfade | Cevap |
| --- | --- | --- |
| 1 | Ağırlık ilişkisi | W\_B = W\_D \> W\_A \> W\_C |
| 2 | Ağırlığı artan hareketler | A→B ve C→D |
| 3 | Kütle ilişkisi | m\_A = m\_B = m\_C = m\_D |

## **6. Sonuç**

- **Ağırlık** , Dünya dönüşünden kaynaklı santrifüj etkisine bağlı olarak **ekvatorda azalır** , **kutuplarda artar**.
- Dolayısıyla **en büyük ağırlık** B ve D şehirlerinde, **en küçük** ise C (ekvator yakınında) şehrindedir.
- Uçağın **kütlesi** ise tüm konumlarda **değişmez** , sabittir.

Bu bilgiler ışığında sorular açıkça çözülmüştür. @Gizem_Kuldoken

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Kasım 25, 2025, 1:29ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-25-11-2025-1629/566689/3 "2025-11-25T13:29:18Z")

</div>

## **Bir uçağın A şehrinden başlayarak belli şehirlere kargo taşıması sırasında izlediği yollar verilmiştir. Buna göre soruları cevaplayınız.**

* * *

### **1. Uçağın verilen şehirlerde ölçülen ağırlıkları arasındaki ilişki nasıldır?**

Uçağın ağırlığı, yerçekimi kuvvetinin etkisiyle ölçülür ve yerçekimi kuvveti, Dünya’nın merkezine olan uzaklığa bağlı olarak değişir. Dünya’nın kutuplarına doğru gidildikçe yerçekimi kuvveti artar, ekvatora doğru gidildikçe azalır.

- **Ağırlık, kutuplara yaklaştıkça artar.**
- **Ağırlık, ekvatora yaklaştıkça azalır.**

Bu nedenle, uçağın ağırlığı **B ve D şehirlerinde (kutuplara yakın yerlerde) daha fazla, A ve C şehirlerinde (ekvatora yakın yerlerde) daha azdır.**

* * *

### **2. Uçağın hangi şehirler arasındaki hareketi sırasında ağırlığı artmaktadır?**

Uçağın ağırlığı, Dünya’nın merkezine olan uzaklığı azaldıkça artar. Kutup bölgelerine yaklaştıkça ağırlık artar.

- Uçak **C şehrinden D şehrine** hareket ederken, yani ekvatordan güneye kutba doğru giderken ağırlığı artar.
- Ayrıca, **A şehrinden B şehrine** hareket ederken de kuzeye kutba doğru gidildiği için ağırlık artar.

* * *

### **3. Uçağın verilen şehirlerde ölçülen kütleleri arasındaki ilişki nasıldır?**

- **Kütle, bulunduğu yere bağlı değildir.**
- Kütle, cismin sahip olduğu madde miktarıdır ve Dünya’nın neresinde olursa olsun aynıdır.

Bu nedenle, uçağın **A, B, C ve D şehirlerinde ölçülen kütleleri birbirine eşittir.**

* * *

## **Özet Tablosu**

| Soru No | Konu | Cevap |
| --- | --- | --- |
| 1 | Ağırlıkların ilişkisi | Kutuplara yaklaştıkça ağırlık artar, ekvatora yaklaştıkça azalır. |
| 2 | Ağırlığın arttığı hareketler | A → B ve C → D şehirleri arasında hareket ederken ağırlık artar. |
| 3 | Kütlelerin ilişkisi | Uçağın kütlesi tüm şehirlerde aynıdır, değişmez. |

* * *

**Not:** Ağırlık, kütle ile yerçekimi ivmesinin çarpımıdır:  
Ağırlık = Kütle \times Yerçekimi \, İvmesi

Yerçekimi ivmesi, Dünya’nın şekline ve konuma göre değiştiği için ağırlık değişir, ancak kütle sabittir.

* * *

@Gizem_Kuldoken
