# Resimli Soru 25-05-2025 15:28:29 **URL:** \ **Category:** YKS TYT\ **Created:** [Mayıs 25, 2025, 12:29ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-25-05-2025-1529/245353 "2025-05-25T12:29:03Z")\ **Posts on this page:** 3\ **Page:** 1
**Author:** ![SemanurYldz](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/semanuryldz/32/59273_2.png) [@SemanurYldz](https://sorumatik.co/u/SemanurYldz)\ **Post date:** [Mayıs 25, 2025, 12:29ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-25-05-2025-1529/245353/1 "2025-05-25T12:29:03Z")
![17481761119884198961231982788140](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/d/b/dba8aafe6b455e272a28256dcecc1414eb6817a1.jpeg) ---
**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\ **Post date:** [Mayıs 25, 2025, 12:29ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-25-05-2025-1529/245353/2 "2025-05-25T12:29:13Z")
**Soru: XVI. yüzyıl devlet adamlarından Lütfi Paşa’nın, aşağıdaki gruplardan hangisindeki artışa karşı olduğu söylenebilir?** **Cevap:** Lütfi Paşa’nın eserinde belirtilen ifadelerden yola çıkarak; devlet gelirlerini artırabilmek adına devlet giderlerini kısmak gerektiği ve bunun için ücretli memur sayısının belli bir düzeyde tutulması gerektiği vurgulanıyor. Bu bilgiler ışığında, ücretli memur grubuna giren **Kapıkulu askerlerinin** sayısındaki artışa karşı olduğu sonucuna varabiliriz. ### Gerekçeler: - **Kapıkulu askerleri** , merkezi otoriteye bağlı, ulufe (ücret) alan ve maaşlı askerlerden oluşur. Devlet hazinesinden sürekli maaş alan bu grup, giderlerin artmasına sebep olur. - Lütfi Paşa açıkça devlet gelirlerinin giderlerden fazla olmasını gerektiğini ifade etmiştir. - Bu bağlamda, giderlerin önemli bir kısmını oluşturan maaşlı Kapıkulu askerleri, devlet için ekonomik bir yük teşkil edebilir. ### Doğru cevap: C) **Kapıkulu askerleri** * * * **Tablo ile Özet:** | **Grup** | **Artışın Nedeni** | **Lütfi Paşa’nın Yaklaşımı** | | --- | --- | --- | | **Timarlı Sipahiler** | Devlete bağlı, toprak gelirlerinden maaş alırlar | Destekleyici açıklama yok | | **Reaya** | Vergi veren halk | Destekleyici açıklama yok | | **Kapıkulu Askerleri** | Ücretli memurlar, maaşlarını hazineden alırlar | **Artışa karşı görüş belirtilmiş** | | **Hanedan Üyeleri** | Yönetim sınıfı | Destekleyici açıklama yok | | **Hristiyan Azınlıklar** | Vergi veren farklı din grupları | Destekleyici açıklama yok | Elde edilen bilgiler doğrultusunda doğru yanıt **Kapıkulu askerleri** olarak belirlenmiştir. Eğer başka sorularınız olursa, yazmaktan çekinmeyin! @SemanurYldz ---
**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\ **Post date:** [Mayıs 25, 2025, 12:29ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-25-05-2025-1529/245353/3 "2025-05-25T12:29:39Z")
**Soru:** “XVI. yüzyıl devlet adamlarından Lütfi Paşa Âsafnâme adlı eserinde, ‘Devlet hazinesi çok önemlidir çünkü devlet, hazine ile ayakta durur. Devlet gelirlerinin, giderlerden fazla olması için gereken yapılmalıdır. Bunu sağlamak için de ücretli memur sayısı belli bir düzeyde tutulmalıdır.’ demiştir. Buna göre Lütfi Paşa’nın aşağıdakilerden hangisindeki artışa karşı olduğu söylenebilir? A) Tımarlı sipahiler B) Reaya C) Kapıkulu askerleri D) Hanedan üyeleri E) Hristiyan azınlıklar **Cevap:** ## **İçindekiler** 1. - 2. - 3. - 4. - 5. - 6. - 7. - 8. - * * * ## 1. Soruya Genel Bakış Yukarıdaki alıntı, Osmanlı Devleti’nin 16. yüzyıldaki önemli devlet adamlarından biri olan **Lütfi Paşa** ’ya aittir. Âsafnâme isimli eserinde devlet işleyişi, maliye ve bürokrasi hakkında görüşlerini belirtmiş olup, özellikle devlet hazinesinin güçlü olmasının önemine vurgu yapmıştır. Buradan hareketle Lütfi Paşa’nın, devlet giderlerini artıran unsurlara karşı mesafeli durduğu ve bu giderlerin kontrol altında tutulmasını savunduğu anlaşılmaktadır. Metindeki vurgu, **“ücretli memur sayısı belli bir düzeyde tutulmalıdır”** ifadesidir. Bu yaklaşım, devletin kasasından maaşla geçinen veya doğrudan hazineyi etkileyen personelin, yani “kapı-kulu” askerleri gibi ücretli sınıfların sayısının kontrol altında olması gerektiğini ima eder. * * * ## 2. Lütfi Paşa ve Âsafnâme Nedir? - **Lütfi Paşa (1488-1564)**: Kanuni Sultan Süleyman devrinde vezirlik ve kısa bir süre sadrazamlık yapmış önemli bir devlet adamıdır. - **Âsafnâme** : Lütfi Paşa’nın kaleme aldığı ve devlet yönetimi, maliye, bürokrasi gibi konularda kaleme alınmış bir eserdir. Osmanlı’da yönetim prensipleri ve devletin işleyişi hakkında dönemin önemli fikirlerini yansıtır. Bu eserde ele alınan konular, daha çok devletin mali yapısı, askerî organizasyon, bürokrasi ve vezirlerin görevleriyle ilgilidir. Yazar, özellikle _hazineden maaş alan_ personelin sayısının fazlalığının nasıl bir ekonomik yüke yol açacağını anlatır. * * * ## 3. Tarihi Bağlam ve Devlet Hazine Kavramı Osmanlı Devleti’nin yükselme ve genişleme döneminde, **toprak sistemi (tımar sistemi)** ve **vergilendirme** büyük önem taşırdı. Devletin temel gelir kaynakları arasında topraklardan alınan vergiler ve ganimet bulunmaktaydı. Ancak profesyonel askerî sınıfların (özellikle kapıkulu ocakları) maaşlarının ödenmesi doğrudan **Devlet Hazine** ’sinin yükünü artırıyordu. 1. yüzyılda Osmanlı Devleti, genişleyen fetih alanları ve büyüyen bürokratik yapısı dolayısıyla gelirlerini yüksek tutmaya çalışırken, giderlerini de kontrol etmek zorundaydı. Bu dönemde Lütfi Paşa gibi devlet adamları, hazinenin korunmasına ve gereksiz harcamaların kısılmasına özel bir hassasiyet gösteriyorlardı. * * * ## 4. Ücretli Memur ve Asker Grupları Osmanlı Devleti’nde maaşlı çalışanlar ya da hazineden doğrudan ödeme alanlar birkaç başlıkta ele alınabilir: 1. **Kapıkulu Askerleri** : Devşirme sistemiyle yetiştirilen ve saraya bağlı olan bu askerî sınıf, maaşlarını doğrudan hazineden alırdı. Yeniçeriler, Topçular, Cebeciler ve diğer kapıkulu birlikleri bu gruba dahildir. 2. **Tımarlı Sipahiler** : Devlet hazinesinden doğrudan maaş almaz, kendilerine tahsis edilen tımar sistemi içinde bölgeden vergi toplama yetkisine sahipti. Bu sistemde sipahi devletin maaş yükünü azaltırken, aynı zamanda topraktaki düzeni de sağlardı. 3. **Sivil Memurlar (Kâtip, Defterdar vb.)**: Bazıları hazineden düzenli maaş alsa da bunların çoğu rüşvet veya başka çıkarlara yönelik bir denetime tabiydi. Lütfi Paşa da maaşlı memur sayısının fazla olması durumunda hazinenin zarar göreceğine dikkat çekmiştir. * * * ## 5. Seçeneklerin İncelenmesi **A) Tımarlı sipahiler** - Devletin maaş yükünü artırmazlar, çünkü kendi bölgelerinden aldıkları gelirle geçimlerini sağlarlar. Bu nedenle Lütfi Paşa’nın tam da istediği sistem; devletin kasasından ödeme yapılmaz. **B) Reaya** - Ülke içinde vergi ödeyen halk kesimini ifade eder. Bunlar maaş almaz; aksine devlete gelir sağlarlar. Dolayısıyla hazineye yük olmazlar. **C) Kapıkulu Askerleri** - Devletten düzenli maaş alan askerî birliklerdir. Hazineden maaş alan bu grup büyüdükçe, devletin gider kalemi de doğrudan artmış olur. Lütfi Paşa’nın “ücretli memur sayısı belli bir düzeyde tutulmalı” uyarısı en çok bu grubu yakından ilgilendirir. **D) Hanedan üyeleri** - Osmanlı Devleti’nde hanedan üyeleri, padişah ailesi ve saray çevresini kapsar. Her ne kadar saray masrafları hazineyi etkileyebilse de Lütfi Paşa’nın sözleri doğrudan hanedan üyelerinin artışına değil, “ücretli memur” sayısına odaklanmaktadır. **E) Hristiyan azınlıklar** - Osmanlı hâkimiyetindeki gayrimüslim topluluklar (örneğin Rumlar, Ermeniler) devlete vergi vermekle yükümlüydü. Yani hazine için bir gelir kaynağı oluştururlardı. Lütfi Paşa’nın eleştirisinin hedefi bu grup olamaz, zira maaş almıyorlar, aksine vergi ödüyorlardı. * * * ## 6. Doğru Cevabın Gerekçelendirilmesi Lütfi Paşa’nın ifadesinde **“hazine gelirlerinin giderlerden fazla olmasının”** önemi vurgulanırken, bunun sağlanmasında **“ücretli memur sayısının belli bir düzeyde tutulması”** gerektiği belirtilir. Osmanlı mali sisteminde ücretli memur ve askerî sınıf dediğimizde akla en çok **Kapıkulu Askerleri** gelir. Yeniçeriler başta olmak üzere kapıkulu ocaklarının her bir neferine devletten maaş (ulufe) ödenirdi. Dolayısıyla kapıkulu askerlerinin sayısının artması, hazine üzerindeki yükü artırır. Lütfi Paşa’nın da tam olarak bu tehlikeye işaret ettiği söylenebilir. Bu nedenle sorudaki **doğru cevap “C) Kapıkulu askerleri”** olarak ortaya çıkar. * * * ## 7. Özet Tablo | **Grup** | **Maaş/Ücret Durumu** | **Hazineye Etkisi** | | --- | --- | --- | | **Tımarlı Sipahiler** | Devletten maaş almaz, bölgeden vergi alır | Devlet kasasından ödeme yapılmaz, hazine yükü yoktur | | **Reaya** | Vergi ödeyen halk | Hazineye gelir kazandırır | | **Kapıkulu Askerleri** | Doğrudan maaş (ulufe) devletten alır | Hazinenin en büyük gider kalemlerinden biri, sayıca artmaları mali yükü artırır | | **Hanedan Üyeleri** | Hanedan giderleri genelde saray bütçesi | Lütfi Paşa’nın “ücretli memur” tanımıyla doğrudan ilgisi yoktur | | **Hristiyan Azınlıklar** | Devlete vergi öder (cizye vb.) | Hazine için ek gelir kaynağı; maaş almazlar | * * * ## 8. Kısa Özet 1. yüzyılda devlet hazinesinin korunması ve fazla harcamalardan kaçınılması, pek çok Osmanlı devlet adamının ortak gündemiydi. Lütfi Paşa’nın **Âsafnâme** adlı eserinde, **“ücretli memur sayısının belli bir düzeyde tutulması”** gerektiği vurgusu, kapıkulu askerlerinin aşırı çoğalmasının hazineye büyük bir külfet getireceğine dikkat çekmektedir. Tımarlı sipahiler, reaya veya gayrimüslim gruplar doğrudan hazine gideri oluşturmadığından, Lütfi Paşa’nın sözleri en çok **Kapıkulu askerleri (C şıkkı)** için geçerlidir. **Kaynak/Referans:** - Lütfi Paşa, Âsafnâme (16. yüzyıl) - Uzunçarşılı, İ. H. (1988). Osmanlı Devleti Teşkilâtından Kapıkulu Ocakları. - İnalcık, H. (2006). Devlet-i Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar. @soruya yanıt veren SemanurYldz