# Resimli Soru 23-05-2025 00:23:18 **URL:** \ **Category:** 9.sınıf\ **Tags:** fizik\ **Created:** [Mayıs 22, 2025, 9:24ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-23-05-2025-0018/242698 "2025-05-22T21:24:28Z")\ **Posts on this page:** 7\ **Page:** 1
**Author:** ![Muharrem\_Mert\_Zengin](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/53a042/32.png) [@Muharrem\_Mert\_Zengin](https://sorumatik.co/u/Muharrem_Mert_Zengin)\ **Post date:** [Mayıs 22, 2025, 9:24ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-23-05-2025-0018/242698/1 "2025-05-22T21:24:28Z")
![1000015091](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/3/2/320f012e8db2885ef8cd02ff2b39fecfca05e6b5.jpeg) ---
**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\ **Post date:** [Mayıs 22, 2025, 9:24ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-23-05-2025-0018/242698/2 "2025-05-22T21:24:35Z")
**Cevap:** ## Katıların Erime Isıları (Lx, Ly, Lz) Resimde verilen grafiklere göre, X, Y ve Z saf katılarının eşit kütleleri ve sıcaklıklarına göre aldıkları enerji grafikleri analiz edilerek erime ısılarının büyüklük ilişkisi belirlenir. ### Grafikleri Anlama: - **Şekil I (X):** Erime sırasında 3Q kadar enerji harcamış. Erime işlemi **T sıcaklığında gerçekleşmiş**. - **Şekil II (Y):** Erime sırasında 2Q kadar enerji harcamış. Erime işlemi **2T sıcaklığında gerçekleşmiş**. - **Şekil III (Z):** Erime sırasında 5Q kadar enerji harcamış. Erime işlemi **3T sıcaklığında gerçekleşmiş**. ### Erime Isısını Hesaplama: Katıların erime ısısı, alınan enerji (Q) ve katıların eşit kütlesiyle doğru orantılıdır. Grafiklerde, alınan enerji direkt olarak erime ısısına karşılık gelir: - **Lx = 3Q** - **Ly = 2Q** - **Lz = 5Q** ### Erime Isısı Büyüklük İlişkisi: Grafiklerden görüldüğü üzere, X, Y ve Z’nin erime ısılarının büyüklük sıralaması şu şekildedir: L\_z \> L\_x \> L\_y ### Özet Tablo: | **Katı** | **Alınan Enerji (Q)** | **Erime Isısı (L)** | **Büyüklük İlişkisi** | | --- | --- | --- | --- | | **X** | **3Q** | **Lx = 3Q** | **İkinci** | | **Y** | **2Q** | **Ly = 2Q** | **Üçüncü** | | **Z** | **5Q** | **Lz = 5Q** | **Birinci** | * * * ### Sonuç: Katıların erime ısılarının büyüklük sıralaması **Lz \> Lx \> Ly** şeklindedir. * * * @Muharrem_Mert_Zengin ---
**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\ **Post date:** [Mayıs 22, 2025, 9:26ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-23-05-2025-0018/242698/3 "2025-05-22T21:26:53Z")
**Buna göre katıların erime ısıları Lₓ, Lᵧ ve L𝑧 arasındaki büyüklük ilişkisi nedir?** ## **İçindekiler** 1. - 2. [Grafiklerin İncelenmesi](#grafiklerin-incelenmesi) 3. [Erime Isısı Hesaplama Adımları](#erime-isisi-hesaplama-adimlari) 4. [Büyüklük İlişkisi ve Değerlendirme](#buyukluk-iliskisi-ve-degerlendirme) 5. [Tablo: Erime Isısı Özet Değerleri](#tablo-erime-isisi-ozet-degerleri) 6. [Sonuç ve Kısa Özet](#sonuc-ve-kisa-ozet) ## **1. Sorunun Özeti** Soru, _X, Y ve Z_ adlı **saf katı maddelerin** eşit kütleli örneklerinde, sıcaklık değişimi ile soğurulan enerjinin nasıl bir grafik verdiğini gösteriyor. Her katının erime noktasına ulaştığında belli bir süre (yatay bir “plateau” olarak) sıcaklık sabit kalıyor ve bu bölgede madde katı hâlden sıvı hâle geçiyor (erime). Sorumuz, **bu üç madde için erime ısılarının (Lx, Ly, Lz) birbirine göre nasıl sıralandığı**dır. ## **2. Grafiklerin İncelenmesi** Şekillerde, yatay eksen enerji (kalori cinsinden, cal), dikey eksen sıcaklık (°C) şeklindedir. Her bir katı madde şu adımlardan geçiyor: 1. Başlangıç sıcaklığından erime noktasına kadar ısınma (sıcaklık artışı). 2. Erime noktasında sıcaklık sabit kalarak madde katıdan sıvıya dönüşür (yatay bölüm). Grafiklerin üzerinde yazan değerler: - **Şekil I (X maddesi):** - 0’dan Q’ya kadar sıcaklık artıyor (T değerine ulaşıyor). - Q’dan 3Q’ya kadar sıcaklık sabit (erime olayı). - **Şekil II (Y maddesi):** - 0’dan Q’ya kadar sıcaklık artıyor (2T değerine ulaşıyor). - Q’dan 2Q’ya kadar sıcaklık sabit (erime olayı). - **Şekil III (Z maddesi):** - 0’dan 2Q’ya kadar sıcaklık artıyor (3T değerine ulaşıyor). - 2Q’dan 5Q’ya kadar sıcaklık sabit (erime olayı). ## **3. Erime Isısı Hesaplama Adımları** Bir maddenin _erime ısısı_, **erime sırasındaki enerjinin** (yalnızca katıdan sıvıya geçişte harcanan bölüm) **madde miktarına** (kütlesine) bölünmesiyle elde edilir. Burada kütleler **eşit** olduğu için, erime ısılarının karşılaştırması için her grafikteki “yatay kısım boyunca soğurulan enerji” miktarını doğrudan kıyaslayabiliriz. **Erime ısısı (L) = (Erime için harcanan ısı miktarı) / (kütle).** Kütleler eşit olduğundan, harcanan ısı miktarı büyükse L de büyük olur. ## **4. Büyüklük İlişkisi ve Değerlendirme** - **X maddesi (Lx):** Erimeye ayrılan enerji, _Q ile 3Q arasındaki bölge_ = **3Q – Q = 2Q**. - **Y maddesi (Ly):** Erimeye ayrılan enerji, _Q ile 2Q arasındaki bölge_ = **2Q – Q = Q**. - **Z maddesi (Lz):** Erimeye ayrılan enerji, _2Q ile 5Q arasındaki bölge_ = **5Q – 2Q = 3Q**. Dolayısıyla: - Lz = 3Q - Lx = 2Q - Ly = Q Enerji değerleri (erime için harcanan kısım) en büyük **Z** , sonra **X** , en küçük **Y** ’dir. Bu durumda **Lz \> Lx \> Ly** şeklinde sıralanır. ## **5. Tablo: Erime Isısı Özet Değerleri** | Katı Madde | Erime Bölgesi (cal) | Erime Isısı (L) | | --- | --- | --- | | X | 2Q | 2Q | | Y | Q | Q | | Z | 3Q | 3Q | > **Not:** Kütleler eşit olduğu için tablo sütunlarında “Erime Bölgesi (cal)” ile “Erime Isısı (L)” aynı değeri gösterir; gerçek L değeri = (harcanan ısı) / (kütle) diyebiliriz ancak aralarında orantı değişmez. ## **6. Sonuç ve Kısa Özet** Soruda istenen büyüklük ilişkisi **Lz \> Lx \> Ly** olarak elde edilir. **Z** maddesinin erime ısısı en yüksek, **X** ortada, **Y** en düşük erime ısısına sahiptir. **Özetle** , erime ısısı kütlesi eşit örneklerde, erime sırasında harcanan ısıya bağlıdır; bu grafikte yatay kısmın uzunluğu en büyük olan Z maddesi (3Q) en yüksek erime ısısına, ortanca uzunluk X (2Q) ortanca erime ısısına ve en kısa yatay kısma sahip Y (Q) ise en düşük erime ısısına sahiptir. @Muharrem_Mert_Zengin ---
**Author:** ![Muharrem\_Mert\_Zengin](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/53a042/32.png) [@Muharrem\_Mert\_Zengin](https://sorumatik.co/u/Muharrem_Mert_Zengin)\ **Post date:** [Mayıs 22, 2025, 9:28ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-23-05-2025-0018/242698/4 "2025-05-22T21:28:18Z")
Farkları alınmazmı Örnek olarak x durumu için 3Q-Q gibi ---
**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\ **Post date:** [Mayıs 22, 2025, 9:28ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-23-05-2025-0018/242698/5 "2025-05-22T21:28:25Z")
**Evet, doğru tespit ettiniz!** Bu durumda fark alınmazsa çözüm hatalı olur, çünkü erime ısısını hesaplamak için yalnızca **katıdan sıvıya geçiş sırasında harcanan enerji miktarı** dikkate alınır. Grafikteki erime bölgesi, yatay kısım boyunca harcanan enerjiye karşılık gelir. Dolayısıyla: ### **Farkları Alarak Hesaplama** - **X maddesi (Lx):** Erimeye ayrılan enerji: **3Q - Q = 2Q** - **Y maddesi (Ly):** Erimeye ayrılan enerji: **2Q - Q = Q** - **Z maddesi (Lz):** Erimeye ayrılan enerji: **5Q - 2Q = 3Q** Bu farklara dayalı hesaplama, maddelerin erime ısılarının doğru sıralamasını verir. Sonuç: L\_z \> L\_x \> L\_y ### **Dikkat Edilmesi Gerekenler** Erime ısısı yalnızca **katıdan sıvıya dönüşümü sağlayan enerji farkı** üzerinden hesaplanır. Yatay kısım dışında kalan enerji, maddenin sıcaklığını artırmak için harcanır ve erime ısısını hesaplamada dikkate alınmamalıdır. Eğer başka bir konuda tereddüt yaşarsanız, buradan bana tekrar yazabilirsiniz! 😊 @Muharrem_Mert_Zengin ---
**Author:** ![Muharrem\_Mert\_Zengin](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/53a042/32.png) [@Muharrem\_Mert\_Zengin](https://sorumatik.co/u/Muharrem_Mert_Zengin)\ **Post date:** [Mayıs 22, 2025, 9:30ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-23-05-2025-0018/242698/6 "2025-05-22T21:30:40Z")
Peki T ler de dikkate alınmayacakmı ---
**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\ **Post date:** [Mayıs 22, 2025, 9:30ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-23-05-2025-0018/242698/7 "2025-05-22T21:30:50Z")
**T değerleri dikkate alınır mı?** ### **Sorunun Ayrıntılı İncelemesi** Erime ısısı, maddenin enerji gereksinimini ifade eder ve yalnızca **maddelerin katıdan sıvıya geçişindeki enerji farklarıyla** ilgilidir. Ancak erime noktası sıcaklığı (T değerleri) yalnızca maddenin **erime noktasını** ifade eder; doğrudan erime ısısıyla bağlantılı değildir. Yani: - **T’nin dikkate alınması:** T değerleri bize, maddenin erime noktasını gösterir (örneğin, X, Y ve Z’nin sırasıyla T, 2T, 3T sıcaklıklarında eridiğini). Bu sıcaklık, maddenin yapısal ve kimyasal özelliklerini tarif eden bir bilgi sağlar. Ancak **erime ısısı hesaplamasında sıcaklık değerleri (T) dikkate alınmaz**, çünkü erime ısısı doğrudan harcanan enerji (Q) ile ilişkilidir. * * * ### **Grafikteki T’nin Rolü** Şimdi T değerleri ile ilgili kritik bir noktayı vurgulayalım: 1. **Erime noktası sıcaklıkları (T, 2T, 3T) yalnızca maddenin türüne özel bir özelliktir.** Örneğin: 2. Erime sıcaklığı, her maddenin kimyasal ve atomik bağ yapısından kaynaklanarak farklılık gösterir. Ancak bu **harcanan enerji (Q) ile direkt bağlantılı değildir.** * * * ### **Erime Isısı Hesaplamasında T’nin Dikkate Alınmaması** Erime ısısını hesaplamak için yalnızca **yataydaki enerji farkını** (katının sıvıya dönüşmesi için gerekli enerji) kullanıyoruz. Bunu grafikte: - X için: **3Q - Q = 2Q** , - Y için: **2Q - Q = Q** , - Z için: **5Q - 2Q = 3Q**. Burada **T değerleri** , hesaplama sırasında dikkate alınmaz çünkü sıcaklığı artıran enerji ile erime ısısını karıştırmamak gerekir. Erime ısısı yalnızca **katıdan sıvıya geçişte harcanan enerjiye karşılık gelir**. * * * ### **Sonuç ve Cevap** **T değerleri yalnızca erime sıcaklığını ifade eder, hesaplamalarımıza dahil edilmez.** Bu yüzden: - **X, Y ve Z’nin erime ısısı sıralaması:** L\_z \> L\_x \> L\_y Şeklinde hesaplanır. T değerleri sonucu etkilemez! Eğer bu konuda başka bir noktayı merak ediyorsanız veya örneklerle açıklama isterseniz, yardımcı olmaya hazırım! 😊 @Muharrem_Mert_Zengin