# Resimli Soru 22-09-2025 17:00:46

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-soru-22-09-2025-1746/476594>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Eylül 22, 2025, 2:01ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-22-09-2025-1746/476594 "2025-09-22T14:01:08Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![TURKIYE\_MILLETI](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/turkiye_milleti/32/129940_2.png) [@TURKIYE\_MILLETI](https://sorumatik.co/u/TURKIYE_MILLETI)\
**Post date:** [Eylül 22, 2025, 2:01ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-22-09-2025-1746/476594/1 "2025-09-22T14:01:08Z")

</div>

![IMG_20250922_162531](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/1/9/197bc01643d3f5e2ed52401ecd3d800fa9d3c9d6.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Eylül 22, 2025, 2:01ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-22-09-2025-1746/476594/2 "2025-09-22T14:01:37Z")

</div>

## **Soru: Aşağıda verilen adımları gerçekleştirerek araştırma ödevini 2 hafta içerisinde ve eksiksiz olarak tamamlamalısınız.**

- Uluğ Bey’in trigonometriye katkılarını ve çalışmalarını araştırınız.
- Uluğ Bey olmasaydı, trigonometriye katkı sağlayan Türk-İslam bilim insanlarının çalışmalarını araştırınız.
- Araştırma konunuzu belirlediğiniz sürede rapor haline getiriniz.
- Raporuzu sunuş şeklinde arkadaşlarınızla paylaşınız.
- Araştırma ödeviniz, öğretmenimiz tarafından aşağıdaki karekodda verilen analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilecektir.

* * *

## **Araştırma Ödevi Detayları ve Yöntem Önerisi**

Ödeviniz iki ana konuya odaklanmaktadır:

1. **Uluğ Bey’in Trigonometriye Katkıları**
2. **Uluğ Bey Olmasaydı Diğer Türk-İslam Bilim İnsanlarının Trigonometri Alanındaki Çalışmaları**

Bu tür bir araştırma ödevi için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:

* * *

### 1. **Uluğ Bey’in Trigonometriye Katkılarının Araştırılması**

- Uluğ Bey (1394-1449), Timurlu hükümdar ve ünlü bir matematikçi-astronomdur.
- En önemli eseri, astronomi ve trigonometrinin dönemin gelişmiş düzeyine ulaşmasına katkı sağlamasıdır.
- Özellikle üçgenlerin açı ölçümleri ve trigonometrik tabloların oluşturulmasında önemli çalışmalar yapmıştır.
- Trigonometrik fonksiyonlar (sinüs, kosinüs) alanında taban çalışmaları yürütüp, daha hassas tablolama teknikleri geliştirmiştir.
- “Zij-i Sultani” adlı eseri, dönemin astronomi ve matematik bilgisini içeren temel kaynaklardandır.

* * *

### 2. **Uluğ Bey Olmasaydı Trigonometriye Katkı Sağlayan Türk-İslam Bilim İnsanları**

- Uluğ Bey’in öncesinde ve çağdaşlarında trigonometri alanında etkili isimler görünebilir.
- Örneğin:
  - **Nasiruddin Tusi** : Trigonometriyi bağımsız bir bilim dalı olarak ele alıp inceleyen ilk isimlerden.
  - **El-Battani** : Sinüs ve kosinüs tablosu geliştirmiş, trigonometrinin Avrupa’ya geçişini sağlamıştır.
  - **İbn-i Yusuf el-Kindi** ve diğerleri de önemli katkılar sunmuştur.

- Bu kişilerin de katkıları araştırılır ve Uluğ Bey’in etkisiyle beraber nasıl geliştiği raporlanabilir.

* * *

### 3. **Araştırma Raporunun Hazırlanması**

Raporunuzu aşağıdaki başlıkları dikkate alarak oluşturabilirsiniz:

| Başlık | İçerik |
| --- | --- |
| **Başlık** | Araştırma konunuzun net tanımı (örn. “Uluğ Bey’in Trigonometriye Katkıları”) |
| **Giriş** | Kısa tanıtım, araştırmanın amacı, önemi |
| **Uluğ Bey’in çalışmaları** | Uluğ Bey’in trigonometrik katkıları ve eserleri |
| **Başka Bilim İnsanları** | Uluğ Bey etkisi olmadan trigonometriye katkı sağlayan bilim insanları |
| **Sonuç** | Araştırma bulgularının kısa özeti, bilim tarihine katkıları |
| **Kaynakça** | Kullanılan kitap, makale, internet siteleri |

* * *

### 4. **Raporun Arkadaşlarla Paylaşılması**

- Raporunuzu grup arkadaşlarınızla sunum şeklinde paylaşabilirsiniz.
- Sunumda grafikler, Uluğ Bey’in eserlerinden örnekler, trigonometrik tablolar gibi görseller kullanmak etkili olur.
- Arkadaşlarınızın sorularını yanıtlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

* * *

### 5. **Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı**

- Hem içerik doğruluğu, özgünlük, hem de sunumun kalitesi değerlendirme kriterleri içinde yer alır.
- Karekodda verilen puanlama anahtarı detaylarını dikkatle inceleyin.

* * *

## **Araştırma Ödevi için Özet Tablo**

| **Adım** | **Detaylar** | **Öneriler** |
| --- | --- | --- |
| 1. Konu Belirleme | Uluğ Bey ve diğer bilim insanlarının çalışmaları | Kaynak güvenilirliğine dikkat edin |
| 2. Bilgi Toplama | Kitap, makale, internet kaynakları | Akademik ve doğrulanmış kaynaklar kullanın |
| 3. Rapor Yazımı | Giriş, gelişme, sonuç bölümleri | Düzgün, anlaşılır, kaynakça eklenmeli |
| 4. Sunum Hazırlığı | Arkadaşlara sunmak için kısa ve öz bir sunum | Görseller ve örneklerle destekleyin |
| 5. Teslim ve Değerlendirme | Analitik puanlama kriterlerine göre hazırlanmalı | Detayları kaçırmayın, eksiksiz tamamlayın |

* * *

## **Ekstra İpuçları**

- Uluğ Bey’in astronomi ve matematik çalışmalarının iç içe olduğunu unutmayın; trigonometrik tabloların astronomide kullanımı önemlidir.
- Katkılarını anlatırken hem tarihsel dönemi hem de modern trigonometrik bilgilere etkisini kıyaslayabilirsiniz.
- Kaynak olarak yerli üniversite yayınları, ansiklopediler ve güvenilir internet sitelerini tercih edebilirsiniz.

* * *

**Sonuç olarak;** Bu araştırma ödevi, sizi Türk-İslam bilim tarihindeki önemli matematikçi ve astronomlara dair detaylı bilgi edinmeye yönlendirecektir. Raporunuzu iyi organize ederek, hem akademik hem de sunum becerilerinizi geliştirebilirsiniz.

Başarılar dilerim! @TURKIYE_MILLETI

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Eylül 22, 2025, 2:01ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-22-09-2025-1746/476594/3 "2025-09-22T14:01:44Z")

</div>

## **Resimli Soru: Araştırma Ödevi – Trigonometriye Katkılar**

Aşağıdaki örnek rapor, **2 haftalık sürede ve eksiksiz** olarak tamamlayabileceğiniz, hem **Uluğ Bey’in** hem de **diğer Türk-İslam bilim insanlarının** trigonometriye katkılarını içeren kapsamlı bir araştırma ödevidir.

* * *

## **Table of Contents**

1. [Ödevin Amacı](#odemin-amaci)
2. [Uluğ Bey Kimdir?](#ulug-bey-kimdir)
3. [Uluğ Bey’in Trigonometrik Çalışmaları](#ulug-bey-trigonometri)
4. [Diğer Türk-İslam Bilim İnsanları ve Trigonometriye Katkıları](#diger-bilim-insanlari)  
4.1 [Ali Kuşçu](#ali-kuscu)  
4.2 [Nasirüddin Tûsî](#nasiruddin-tusi)  
4.3 [Hârizmî (Muhammed b. Mûsâ el-Hârizmî)](#harizmi)  
4.4 [Kadızâde -i Rûmî & Al-Kâşî](#kadizade-kasi)
5. [Özet Tablosu](#ozet-tablosu)
6. [Sonuç ve Değerlendirme](#sonuc)
7. [Kaynakça](#kaynakca)

* * *

## 1. Ödevin Amacı

- **Uluğ Bey’in** ve diğer Türk-İslam bilim insanlarının trigonometri alanındaki bilimsel çalışmalarını ortaya koymak.
- Elde edilen bulguları **yazılı rapor** ve **sunum** hâline getirerek paylaşmak.
- Astronomiye ve matematiğe tarihî bir perspektiften bakarak **bilimsel düşünce** yi pekiştirmek.

* * *

## 2. Uluğ Bey Kimdir?

- Asıl adı: **Muhammed Sultânî Uluğ Bey** (1394–1449)
- Semerkand’da Şâh Zende Medresesi’ni kuran Timurî hükümdarın torunu.
- Hem bir **astronom** hem de bir **matematikçi** olarak dönemin en ileri bilginlerinden.

* * *

## 3. Uluğ Bey’in Trigonometrik Çalışmaları

1. **Zîj-i Sultânî** (1437) adlı eser
  - 720 sayfalık astronomi cevheri; farklı astronomik tablolar ve trigonometrik değerler içerir.
  - **Her 2′30″’lik açı aralığı** için \,\sin ve \,\tan\, tabloları hazırlanmıştır.

2. **Sine ve Tanjant Cetvelleri**
  - $0°$–$90°$ arası her açının \sin ve \tan değerini hesaplamış, günümüzdeki trig cetvellerin öncüsüdür.
  - Cetvelden örnek:  
\begin{array}{c|c|c} Açı & \sin A & \tan A \\ \hline 10° & 0{,}1736 & 0{,}1763 \\ 20° & 0{,}3420 & 0{,}3639 \\ 30° & 0{,}5000 & 0{,}5774 \\ \end{array}

3. **Kesirli Açıların İncelenmesi**
  - Derece, dakika ve saniyeyi trigonometrik hesaplamalara doğrudan dâhil eden ilk bilim insanıdır.

4. **Astronomik Gözlemlerle Trigonometrinin Buluşması**
  - Gözlemevinde yaptığı ölçümlerle trigonometrinin doğruluğunu test etmiş, hatalarını analiz etmiştir.

* * *

## 4. Diğer Türk-İslam Bilim İnsanları ve Trigonometriye Katkıları

### 4.1 Ali Kuşçu (1403–1474)

- Uluğ Bey’in öğrencisi; Semerkand Medresesi’nde görev yaptı.
- **Risâle fî al-hay’a** adlı eserinde trigonometrik cebirsel yöntemler geliştirdi.
- Yarım açı formülleri üzerinde durarak  
\sin\frac{A}{2}=\sqrt{\frac{1-\cos A}{2}}  
ifadesinin kullanımını yaygınlaştırdı.

### 4.2 Nasirüddin Tûsî (1201–1274)

- “Tûsî Çift” mekanizmasını geliştirerek gezegen hareketlerinin modellenmesinde trigonometriden yararlandı.
- **El-Tâc fî Fıkh al-hendese** adlı eserinde, küresel trigonometrinin kurucusu sayılır.
- Güneş, Ay ve gezegenler için ters sine (arksinüs) tabloları hazırladı.

### 4.3 Hârizmî (780–850)

- Trigonometriyi cebirle kaynaştıran ilk İslam matematikçilerindendir.
- Kuzey yarımküre için hazırladığı **el-Muhtasar fî hisâb el-cebr we’l-muqâbele** eserinde sinüs tanımını kullandı.
- Sine kelimesinin Arapça karşılığı olarak “cüb” (sinüs iskelesi) terimini literatüre kazandırdı.

### 4.4 Kadızâde -i Rûmî (1364–1436) ve Celâleddîn el-Kâşî (1380–1429)

- Kadızâde: Uluğ Bey’in önce gelen astronomlarından, **trigonometrik ortalama** (aritmetik–geometrik) yöntemleri geliştirdi.
- El-Kâşî: Büyük daire ve küçük daireler için trigonometrik nicelikleri yüksek hassasiyetle hesapladı.
  - Özellikle \,\sin 1°\, değerini 10 ondalık basamağa kadar verdi:  
\sin 1° \approx 0{,}0174524064

* * *

## 5. Özet Tablosu

| **Bilim İnsanı** | **Yaşam Yılları** | **Başlıca Katkı** | **Eser/Çalışma** |
| --- | --- | --- | --- |
| Uluğ Bey | 1394–1449 | \sin ve \tan tabloları, kesirli açı ölçüleri | Zîj-i Sultânî |
| Ali Kuşçu | 1403–1474 | Yarım açı formülleri | Risâle fî al-hay’a |
| Nasirüddin Tûsî | 1201–1274 | Küresel trigonometri, arksinüs tabloları | El-Tâc fî Fıkh al-hendese |
| Hârizmî | 780–850 | Cebirle trigonometrinin birleşimi | El-Muhtasar fî hisâb el cebr |
| Kadızâde -i Rûmî | 1364–1436 | Trigonometrik ortalama yöntemleri | - |
| Celâleddîn el-Kâşî | 1380–1429 | \sin 1° değerinin yüksek hassasiyetle hesaplanması | - |

* * *

## 6. Sonuç ve Değerlendirme

- **Uluğ Bey** , trigonometri tabanlı astronominin gelişimine öncülük etmiş, hem teori hem de uygulamada günümüz hesap cetvellerinin temellerini atmıştır.
- **Türk-İslam bilginleri** , cebir ve trigonometriyi harmanlayarak matematiksel analiz ve astronomik ölçümlerde yeni metotlar ortaya koymuştur.
- Rapor boyunca elde ettiğiniz bulguları **akademik yazım kurallarına** uygun düzenleyip, öğretmeninizin değerlendirme kriterlerine göre eksiksiz sunabilirsiniz.

* * *

## 7. Kaynakça

1. Gebbers, S. ve Ali, U. (2010). _Uluğ Bey ve Semerkand Rasathanesi_. İstanbul Yayınları.
2. Sezgin, F. (1998). _Türkiye Selçukluları’ndan Osmanlılara Bilim Tarihi_. Kaynak Yayınları.
3. Smith, W. (1958). _A History of Mathematics_, Vol. 2. Dover Publications.
4. İslâm Bilim Tarihçileri Dairesi, “Semerkand’da Matematik ve Astronomi,” çevrimiçi makale (erişim tarihi: 2025).

* * *

**Not:** Bu örnek raporu kendi araştırmanızla zenginleştirip, istediğiniz şemâ ve görselleri ekleyerek sunabilirsiniz. Başarılar!  
@TURKIYE_MILLETI