# Resimli Soru 15-05-2025 21:05:35

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-soru-15-05-2025-2135/234726>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Mayıs 15, 2025, 6:05ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-15-05-2025-2135/234726 "2025-05-15T18:05:48Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Revsen\_Inan](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/revsen_inan/32/31840_2.png) [@Revsen\_Inan](https://sorumatik.co/u/Revsen_Inan)\
**Post date:** [Mayıs 15, 2025, 6:05ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-15-05-2025-2135/234726/1 "2025-05-15T18:05:48Z")

</div>

![17473323384185840188539533120157](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/c/d/cdc82464f654161479f2bea8cb4784282ea697b8.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 15, 2025, 6:11ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-15-05-2025-2135/234726/2 "2025-05-15T18:11:26Z")

</div>

**Sorunun Çözümü:**

Soruda verilen bilgiye göre, kuru temizleme işleminde kumaştaki **yağ lekesi** ni temizlemek için genellikle **apolar yapılı çözücüler** tercih edilir. Bu bilgi temel alınarak, verilen maddelerin çözebileceği yağ lekesi durumu değerlendirilmelidir.

### Moleküllerin Özellikleri:

1. **I. Molekül** :

2. **II. Molekül** :

3. **III. Molekül** :

### Çözümün Sonucu:

Verilen seçenekler doğrultusunda, **yağ lekesi temizleme amacıyla kullanılabilecek uygun çözücüler** I. (CCl₄) ve II. (C₂H₆)'dır.

### Doğru Yanıt: **C) I ve II**

| Molekül | Özellik | Kullanılabilir mi? |
| --- | --- | --- |
| I | Apolar | **Evet** |
| II | Apolar | **Evet** |
| III | Polar | **Hayır** |

Eğer başka sorularınız varsa, sormaktan çekinmeyin! 😊 @Revsen_Inan

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 15, 2025, 6:12ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-15-05-2025-2135/234726/3 "2025-05-15T18:12:24Z")

</div>

**Kuru temizlemede kumaşta bulunan yağ lekesini temizlemek için hangi maddeler çözücü olarak kullanılabilir?**

**Cevap:**

## **Tablo İçindekiler**

1. 
  - 

2. 
  - 

3. 
  - 

4. 
  - 

5. 
  - 

6. 
  - 

7. 
  - 

* * *

## 1. Soruya Genel Bakış

Soru, kuru temizlemede **yağ lekelerini** çıkarmak için kullanılan çözücü türlerinin **apolar (non-polar)** yapıda olması gerektiğini vurgulamaktadır. Bunun nedeni, kumaş üzerindeki kir ve yağ lekelerinin çoğunlukla polar olmayan/suda çözünmeyen maddeler olmasıdır. Kuru temizlemede “kuru” denmesinin temel sebebi, çözücü olarak **su değil** genellikle organik ve non-polar ya da düşük polariteye sahip solventlerin tercih edilmesidir.

* * *

## 2. Verilen Maddelerin Yapısı

Soru metninde üç farklı madde gösterilmektedir:

1. **I.** Yapısında **C=C** (çift bağ) etrafında dört adet **Cl** (klor) atomu bulunur. Bu genellikle **tetrakloroetilen (C₂Cl₄)** veya **perkloroetilen** (ing. perchloroethylene) olarak bilinen organik bir çözücüdür.
2. **II.** Karbon ve hidrojenlerden oluşan (tüm bağları H ile dolu), yani bir **hidrokarbon** yapı (muhtemelen alkan veya benzeri) gösterilmektedir. Bu da **apolar** karaktere sahip tipik bir organik çözücünün basitleştirilmiş gösterimi olabilir (örnek: hekzan, heptan vb.).
3. **III.** İki hidrojen (H) ve bir oksijenden (O) oluşan, üstünde iki nokta şeklinde elektron çifti (lone pair) görülen **H₂O** (su) molekülü.

* * *

## 3. Kuru Temizleme ve Çözücü Seçimi

- **Kuru temizleme** işleminde, kumaşta bulunan yağ veya kir lekelerini çıkarmak için **apolar** veya **düşük polariteli** organik çözücüler kullanılır.
- Bu nedenle su (polar bir çözücü) genellikle **kuru temizleme** sürecinin dışında tutulur.
- Yaygın kullanılan çözücüler: **Tetrakloroetilen (Perkloroetilen)** veya bazı **hidrokarbon** bazlı çözücüler — heptan, hekzan veya özel formülasyonlu petrol türevi solventlerdir.

* * *

## 4. Çözücülerin Apolaklık Durumu

- **Tetrakloroetilen (I)**: Apolardır. Bu yüzden kuru temizlemede yaygın kullanılır.
- **Hidrokarbon türü bileşik (II)**: Yine apolardır ve yağ lekelerini çözmede etkilidir.
- **Su (III)**: Polar bir çözücüdür ve kuru temizlemede “kuru” ifadesine uygun olmadığı gibi yağ lekelerini çıkarmada çoğu zaman etkili değildir (özellikle apolar yağ lekesi için).

* * *

## 5. Yanıt ve Gerekçe

**Soru:** “Yukarıdaki maddelerden hangileri çözücü olarak kuru temizlemede kullanılabilir?”

- **I:** Non-polar, kuru temizlemede kullanılan bilinen bir çözücü (perkloroetilen).
- **II:** Non-polar veya oldukça düşük polariteli hidrokarbon çözücü, yağ lekesi temizliğinde etkili.
- **III:** Su, polar, kuru temizleme için uygun değil.

Dolayısıyla **kuru temizlemede** kullanılabilecek çözücüler **I ve II** ’dir.

**Doğru Seçenek:** C) I ve II.

* * *

## 6. Özet Tablo

| **Madde** | **Yapı** | **Polarite Özelliği** | **Kuru Temizleme Uygunluğu** |
| --- | --- | --- | --- |
| **I (Tetrakloroetilen)** | C₂Cl₄ (Perkloroetilen) | Apolar | Kullanılır (yaygın kuru temizleme sıvısı) |
| **II (Hidrokarbon)** | Hidrokarbon zinciri (ör. C₆H₁₄) vb. | Apolar | Kullanılır (yağ lekelerini çözer) |
| **III (Su)** | H₂O | Polar | Kuru temizlemede kullanılmaz (polar) |

* * *

## 7. Sonuç ve Özet

- Kuru temizleme esnasında, **apolar** ve **suda çözünmeyen** yağ lekelerini sökebilecek **apolar/yarı apolar** solventler kullanılır.
- **Tetrakloroetilen (I)** ve çeşitli **hidrokarbon** bazlı çözücüler (II) bu amaçla tercih edilir.
- **Su (III)** ise yüksek polaritesi nedeniyle kuru temizleme çözücüsü olarak **kullanılmaz**.

Bu nedenle **kuru temizlemede kullanabilen çözücüler “I ve II”** olup doğru cevap **C** şıkkıdır.

@Revsen_Inan

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 15, 2025, 6:12ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-15-05-2025-2135/234726/4 "2025-05-15T18:12:26Z")

</div>

**Kuru temizlemede kumaşta bulunan yağ lekesini temizlemek için yukarıdaki maddelerden hangileri çözücü olarak kullanılabilir?**

**Cevap:**

## **İçindekiler**

1. [Kuru Temizlemede Temel Mantık](#kuru-temizlemede-temel-mantk)
2. [Apolar ve Polar Moleküllerin Özellikleri](#apolar-ve-polar-molekllerin-zellikleri)
3. [Soruya Verilen Maddelerin İncelenmesi](#soruya-verilen-maddelerin-ncelenmesi)
4. [I. Tetrakloroeten (Perkloroetilen) - C₂Cl₄](#i-tetrakloroeten-perkloroetilen---ccl4)
5. [II. Metan (CH₄) veya Basit Hidrokarbonlar](#ii-metan-ch-veya-basit-hidrokarbonlar)
6. [III. Su (H₂O)](#iii-su-ho)
7. [Kuru Temizlemede Kullanılan Maddelerin Özellikleri](#kuru-temizlemede-kullanlan-maddelerin-zellikleri)
8. [Adım Adım Çözüm Analizi](#adm-adm-zm-analizi)
9. [Tablo: Maddelerin Polar/Apolar Özellikleri ve Kuru Temizlemede Kullanımı](#tablo-maddelerin-polarapolar-zelikleri-ve-kuru-temizlemede-kullanm)
10. [Sonuç ve Özet](#sonu-ve-zet)
11. 
  - 

## **1. Kuru Temizlemede Temel Mantık**

Kuru temizleme, özellikle çamaşır makinesinde yıkanması zor veya hasar görebilecek kumaşların temizliğinde kullanılan bir yöntemdir. Temel prensibi, kumaştaki kir ve yağ lekelerini çıkarmak için su yerine **apolar** (veya az polar) özellikte, genellikle petrol türevi ya da klorlu hidrokarbon bazlı **uçucu bir organik çözücü** kullanmaktır.

Neden su yerine böylesi çözücüler tercih edilir? Çünkü kumaş üzerinde kalan yağ ve benzeri lekeler çoğunlukla apolar (hidrofobik) özellik gösterir. Su gibi polar bir çözücü, bu apolar lekeleri yeterince çözemez. Apolar solventler ise bu yağ lekeleriyle daha iyi etkileşime girerek lekelerin kumaştan ayrılmasını sağlar.

## **2. Apolar ve Polar Moleküllerin Özellikleri**

1. **Polar Moleküller (Örneğin Su)**

- Elektron dağılımı düzensizdir. Molekül içinde kısmen pozitif ve kısmen negatif yük bölgeleri oluşur.
- Hidrojen bağları gibi etkileşimlerle diğer polar molekülleri çözebilir.
- Apolar (yağ gibi) maddeleri çözme yetenekleri zayıftır.

1. **Apolar Moleküller (Örneğin Karbon Tetraklorür, Tetrakloroeten, Bazı Hidrokarbonlar)**

- Elektron dağılımı genelde daha eşit dağılır, molekülün dipol momenti düşüktür veya sıfıra yakındır.
- Yağ ve yağ benzeri apolar kirlileri çözme kapasiteleri yüksektir.
- Kuru temizleme solventleri genellikle bu gruptaki bileşiklerdir.

Bu temel farktan dolayı, kumaş yüzeyindeki yağ kökenli lekeleri uzaklaştırmak için çoğu zaman su yerine apolar organik çözücüler kullanılır.

## **3. Soruya Verilen Maddelerin İncelenmesi**

Soruda üç farklı madde görsel ve yapısal formülleriyle beraber verilmiştir:

### **I. Tetrakloroeten (Perkloroetilen) - C₂Cl₄**

- Yapısında `C=C` çift bağı bulunur ve her karbona bağlı ikişer klor (Cl) atomu vardır.
- Molekül formülü çoğunlukla `Cl₂C= CCl₂` şeklinde gösterilir.
- **Apolar** karakterlidir. Karbon ve klor atomları arasında belirli ölçüde kutupsallık olsa da, molekülün toplam yapısı simetrik sayılabilecek düzendedir; dolayısıyla dipol momenti düşüktür.
- **Kuru temizlemede en sık kullanılan geleneksel çözücüdür.** “Perkloroetilen” ya da “Perc” olarak da bilinir.

### **II. Metan (CH₄) veya Basit Hidrokarbonlar**

- Şekilde, merkezde bir karbon atomu ve etrafında dört hidrojen atomu gösterilmektedir. Bu tipik olarak metanın (CH₄) veya çok benzer basit bir hidrokarbonun (örneğin etan, propan vb.) temsilidir.
- Apolar katmanda değerlendirilir. Karbon ve hidrojen arasında ciddi bir elektriksel kutuplaşma yoktur.
- Metan normal şartlarda (oda sıcaklığı ve atmosfer basıncında) **gaz** haldedir; dolayısıyla “sıvı çözücü” formunda kullanılması pratik değildir. Ancak soruda, “metan benzeri apolar hidrokarbonlar” olarak genelleyebiliriz.
- Endüstriyel pratikte daha çok “metilen klorür” (CH₂Cl₂), “petrol eteri”, “benzen”, “toluen” vb. gibi hidrokarbon veya klorlu hidrokarbonlar kullanılabilir. Lakin soruda gösterilen bileşik, yapısal olarak saf hidrokarbon grubu içinde yer alır. Dolayısıyla **apolar** kategoride olduğu için yağ lekelerini çözebilir. Fakat fiziksel hâli (gaz, sıvı vb.) ve işlem güvenliği göz önüne alınarak gerçek kuru temizlemede kullanılma ihtimali düşük olsa da kuramsal olarak apolar yapısı nedeniyle “uygun çözücü” sınıfında yer alır.

### **III. Su (H₂O)**

- Yapısında merkezi oksijen (O) atomu vardır ve oksijenin etrafında iki hidrojen (H) bulunur. Oksijenin ayrıca iki adet “lone pair” (bağ yapmamış elektron çifti) vardır.
- **Polar** moleküllerin en tipik örneğidir.
- Kuru temizleme konseptine aykırı bir çözücüdür çünkü yağ gibi apolar lekeleri etkili şekilde çıkartamaz.
- Bu nedenle kuru temizlemede **kullanılmaz**.

## **4. Kuru Temizlemede Kullanılan Maddelerin Özellikleri**

Bir maddenin kuru temizlemede etkin bir **yağ çözücü** olarak işlev görebilmesi için:

1. Apolar veya düşük polariteli olması,
2. Normal şartlarda **sıvı** hâlde bulunması (işletmede kolay uygulanabilirlik; gaz ya da katı hâlleri pratik zorluk doğurur),
3. Uçuculuğunun nispeten yüksek olması (kumaştan kolayca uzaklaşabilmesi),
4. Kumaşa ve renklere zarar vermeyecek kadar **kimyasal olarak kararlı** olması,
5. İnsan sağlığına ve çevreye olan etkilerinin yönetmeliklerle uyumlu olması  
göz önüne alınır.

Birinci maddenin (I) perkloroetilen olması, geleneksel kuru temizleme solventlerinde doğrudan karşımıza çıkmaktadır. İkinci maddenin (II) ise metan veya düşük zincirli hidrokarbon olması, kuramsal olarak apolar olma özelliğini vurgulamak için yeterlidir. Ancak pratikte kullanılabilirliği sınırlıdır. Üçüncü madde (III) su ise polar karakterde olduğu için kuru temizleme yaklaşımıyla bağdaşmaz.

## **5. Adım Adım Çözüm Analizi**

1. **Verilen ilk maddenin incelenmesi (I)**

- Gözlemler: Moleküldeki klor (Cl) atomlarının fazlalığı ve yapının merkezinde C=C olması.
- Bu yapı “perkloroetilen” (tetra-kloro-etilen) olarak bilinir ve **kuru temizlemede en çok kullanılan çözücülerden biridir**. Dolayısıyla (I) kesinlikle apolardır ve kuru temizleme için uygundur.

1. **Verilen ikinci maddenin incelenmesi (II)**

- Karbon ile 4 hidrojen atomu taşıyan basit bir şema metan (CH₄) yapısını gösterir.
- Apolar karaktere sahiptir. “Yağı çözebilme” potansiyeli yüksektir ancak sıvı hâlde kullanım zorluğu nedeniyle reel uygulamada bu formda kullanılmaz. Yine de sorudaki teorik yaklaşıma göre apolar olduğu için “kuru temizlemede yağ lekesini çözebilecek” kategoridedir.

1. **Üçüncü madde (III) = Su (H₂O)**

- Kuvvetli şekilde polar bağlara sahiptir.
- Kuru temizleme “su içermeyen yıkama” amacıyla yapıldığı için su, yağ lekelerinde etkili değildir ve bu sistemde kullanılmaz.

1. **Sonuç**

- Kuru temizlemede apolar solventlerin kullanılması gerekir. (I) ve (II) apolar yapılara sahiptir.
- (III) polar olduğu için uygun değildir.

## **6. Tablo: Maddelerin Polar/Apolar Özellikleri ve Kuru Temizlemede Kullanımı**

| **Madde** | **Yapısı/Örneği** | **Polar/Apolar** | **Kuru Temizlemede Kullanımı** |
| --- | --- | --- | --- |
| **I. Tetrakloroeten (Perkloroetilen)** | Cl₂C= CCl₂ (C₂Cl₄) | Apolar | Evet, kuru temizlemede en sık kullanılan çözücülerden |
| **II. Metan veya basit hidrokarbonlar** | CH₄ (düşük zincirli alkana örn.) | Apolar | Teorik olarak yağları çözebilir; ancak fiziksel hâli (gaz) vb. sebeplerle endüstride pek tercih edilmez. |
| **III. Su** | H₂O | Polar | Hayır, yağ lekelerini çözmede etkisiz; kuru temizleme amacıyla kullanılmaz. |

Yukarıdaki tabloya göre **I ve II** , apolar özelliklerinden ötürü yağ lekelerini çekecek niteliktedir. Öte yandan **III (su)** polar bir çözücü olduğundan bu tür lekelerde etkili olmaz.

## **7. Sonuç ve Özet**

Sorudaki “Kuru temizlemede kumaşta bulunan yağ lekesini temizlemek için yukarıdaki maddelerden hangileri çözücü olarak kullanılabilir?” sorusunun yanıtı, **yalnızca apolar** (veya hidrofobik) lekeleri çözebilen, dolayısıyla apolar nitelik taşıyan çözücüleri seçmekten geçer.

- **(I)** Tetrakloroeten (perkloroetilen) → Geleneksel kuru temizleme solventi.
- **(II)** Metan veya basit hidrokarbon → Apolar ve yağ lekelerini çözebilir ancak pratik kullanımda sınırlıdır.
- **(III)** Su (H₂O) → Polar olduğu için yağ lekesini iyi çözemez ve kuru temizleme tekniğine uymaz.

Dolayısıyla **doğru cevap** : “(I) ve (II)”.

**Soru Seçenekleri** :  
A) Yalnız I  
B) Yalnız II  
C) I ve II  
D) II ve III  
E) I, II ve III

Bu bilgiler ışığında **C) I ve II** doğru cevaptır.

## **8. Kaynakça**

- Petrucci, R. H., Harwood, W. S., Herring, G. (2017). General Chemistry: Principles and Modern Applications.
- Carey, F. A., & Giuliano, R. M. (2016). Organic Chemistry.
- “Perchloroethylene (PCE) Dry Cleaning,” U.S. Environmental Protection Agency.
- OpenStax (2021). General Chemistry Textbook.

* * *

@Revsen_Inan
