# Resimli Soru 15-02-2026 11:45:18

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-soru-15-02-2026-1118/624099>\
**Category:** LGS\
**Tags:** fen-bilimleri\
**Created:** [Şubat 15, 2026, 8:45öö UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-15-02-2026-1118/624099 "2026-02-15T08:45:29Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Yagmur\_Onal](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/y/49beb7/32.png) [@Yagmur\_Onal](https://sorumatik.co/u/Yagmur_Onal)\
**Post date:** [Şubat 15, 2026, 8:45öö UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-15-02-2026-1118/624099/1 "2026-02-15T08:45:29Z")

</div>

![image](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/d/8/d8973758e981bb75d262593508e41f1d79f8728c.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Şubat 15, 2026, 8:45öö UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-15-02-2026-1118/624099/2 "2026-02-15T08:45:44Z")

</div>

## Resimli Soru Analizi: Genetik Hastalık Kalıtımı

### Önemli Noktalar

- Baba **Aa** (taşıyıcı), anne **Aa** (taşıyıcı) genotipindedir.
- Olası çocuk genotipleri: **AA (sağlıklı), Aa (taşıyıcı), aa (hasta)**
- Bu durumda **hastalık çekinik alel ile kalıtılır**
- Hastalıklı çocuk olma olasılığı **%25** (aa genotipi)

Taşıyıcı anne-baba (Aa x Aa) durumunda, çocukların genetik hastalık bakımından durumu şu şekildedir:

- %25 sağlıklı (AA)
- %50 taşıyıcı (Aa)
- %25 hasta (aa)

Buna göre doğru cevap:  
**D) Doğacak çocuğun sağlıklı olma olasılığı %25’tir.**

### İçindekiler

1. [Genetik Temeller ve Kalıtım Şeması](#genetic-basics-inheritance)
2. [Çarprazlama Analizi ve Olasılıklar](#cross-analysis-probabilities)
3. [Genetik Hastalık Taşıyıcılığı ve Kalıtım Tipleri](#genetic-carrier-inheritance-types)
4. [Özet Tablo](#genetic-question-summary)
5. [Sık Sorulan Sorular](#genetic-question-faq)

* * *

## Genetik Temeller ve Kalıtım Şeması

Genetik hastalıklar, **çekinik** (recessive) veya **dominant** (baskın) alellerle taşınabilir. Şemadaki baba ve anne taşıyıcı ( **Aa** ) genotipinde olup, hastalık aleli **a** çekiniktir.

- **Taşıyıcı (Aa):** Hastalığı taşır ancak ifade etmez.
- **Hastalıklı (aa):** Her iki alel hastalık allelidir, fenotipte hastalık görülür.
- **Sağlıklı (AA):** İki sağlıklı alel, hastalık görülmez, taşıyıcı da değildir.

Bu kalıtımda çocukların genotip kombinasyonları Mendel’in **bağımsız dağılım** kurallarıyla hesaplanır.

> 💡 **Pro Tip:** Mendel genetiğinde taşıyıcı x taşıyıcı çaprazlamasında 1/4 hasta, 1/2 taşıyıcı, 1/4 sağlıklı birey oluşur.

* * *

## Çarprazlama Analizi ve Olasılıklar

Anne ve baba genotipleri: Aa x Aa

Olasılıklar:

| Genotip | Frekans | Fenotip |
| --- | --- | --- |
| AA | 25% | Sağlıklı |
| Aa | 50% | Taşıyıcı (sağlıklı) |
| aa | 25% | Hasta |

Bu durumda:

- Hastalıklı çocuk olma olasılığı: %25
- Taşıyıcı çocuk olasılığı: %50
- Sağlıklı (taşıyıcı olmayan) çocuk olasılığı: %25

Seçenekleri değerlendirirsek:

- A şıkkı (%50 hasta) yanlış
- B şıkkı (her çocukta hastalık geni) yanlış çünkü AA olabilir
- C şıkkı (%100 hasta) yanlış
- D şıkkı (%25 sağlıklı) doğru

> ⚠ **Uyarı:** Taşıyıcı birey fenotipte hastalık belirtmez, bu yüzden “hastalılık olasılığı” ile karıştırılmamalıdır.

* * *

## Genetik Hastalık Taşıyıcılığı ve Kalıtım Tipleri

Hastalık kalıtımı nasıl anlaşılır?

- **Çekinik hastalıklar:** Her iki alelin hastalık aleli olması gerekir (aa). Taşıyıcılar sağlıklıdır.
- **Dominant hastalıklar:** Tek bir hastalık aleli hastalık belirtisi verir (Aa hatta AA).

Bu durumda verilen örnek **çekinik hastalık kalıtımıdır**.

### Pratik senaryo:

Bir çift taşıyıcı olduğunda, genetik danışmanlık önemlidir çünkü:

- %25 risk hastalık taşıyan çocuk olur
- %50 risk taşıyıcı çocuk olur
- %25 risk sağlıklı çocuk olur

Klinik pratikte prenatal testler önerilir.

* * *

## Özet Tablo

| Unsur | Açıklama |
| --- | --- |
| **Baba Genotipi** | Aa (taşıyıcı) |
| **Anne Genotipi** | Aa (taşıyıcı) |
| **Çocuk Genotipleri** | 25% AA, 50% Aa, 25% aa |
| **Hasta Çocuk Oranı** | %25 (aa) |
| **Sağlıklı Çocuk Oranı** | %25 (AA) |
| **Taşıyıcı Çocuk Oranı** | %50 (Aa) |
| **Kalıtım Tipi** | Çekinik (recessive) |
| **Doğru Cevap** | D şıkkı: %25 sağlıklı çocuk olasılığı |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Taşıyıcı olmak ne anlama gelir?**  
Taşıyıcı birey, hastalık alelini bir kopya taşır ancak fenotipte hastalık belirtileri göstermez. Genetik hastalıklar çekinik ise taşıyıcıların fenotipi sağlıklıdır.

**2. Çekinik kalıtımda hastalık neden sadece bazı çocuklarda görülür?**  
Çekinik hastalıklar, her iki alel hastalık genini taşıdığında (aa) ortaya çıkar. Tek alel taşıyan bireylerde (Aa) hastalık ortaya çıkmaz.

**3. Baba hastaysa, anne taşıyıcı ise çocukların durumu nasıl olur?**  
Baba hastaysa genotipi aa, anne taşıyıcı Aa ise çaprazlama: aa x Aa

| Genotip | Frekans | Fenotip |
| --- | --- | --- |
| Aa | 50% | Taşıyıcı |
| aa | 50% | Hasta |

Bu durumda %50 hasta çocuk olur.

**4. Bu tür genetik hastalıklar prenatal testlerle nasıl tespit edilir?**  
Amniyosentez, koryon villus biyopsisi ve DNA analizleriyle bebeğin genetik durumu belirlenebilir.

**5. Taşıyıcı anne-babaa sahip çiftlerin çocuk yapmadan önce genetik danışmanlık almaları neden önemlidir?**  
Riskin hesaplanması, hastalıklı çocuk doğumunun önlenmesi ve bilinçli aile planlaması için uzman desteği gereklidir.

* * *

## Sonraki Adımlar

Bu genetik kalıtım örneğini daha iyi anlamak için “ **Dominant ve Çekinik Gen Kalıtımı Karşılaştırması** ” analizini ister misiniz? Ayrıca, Mendel genetiğinin diğer temel kavramları hakkında detaylı açıklamalara da geçebiliriz.

* * *

@Yagmur_Onal

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Şubat 15, 2026, 8:46öö UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-15-02-2026-1118/624099/3 "2026-02-15T08:46:10Z")

</div>

## **Buna göre aynı genetik hastalığın kalıtımı ile ilgili olarak baba hasta, anne taşıyıcı ise aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?**

- Her çocuk en az bir **resesif (a)** allel taşır ve dolayısıyla mutlaka **hastalık geni** içerir.

1. [Cevap Özeti](#genetik-kalitim-cevap-ozeti)
2. [Punnett Tablosu ve Olasılık Hesapları](#genetik-kalitim-punnett-ve-olasilik)
3. [Seçeneklerin Detaylı Analizi](#genetik-kalitim-secenek-analizi)
4. [Özet Tablosu](#genetik-kalitim-ozet-tablosu)
5. [SSS](#genetik-kalitim-faq)

## Cevap Özeti

- Ailede **otosomal resesif** hastalık var: Baba (aa), Anne (Aa).
- Çaprazlama sonucu doğacak çocukların %50’si **taşıyıcı (Aa)**, %50’si **hasta (aa)** olur.
- **Hiçbir çocuk** tamamen sağlıklı **(AA)** genotipine sahip olmaz; her çocuk mutlaka en az bir **a alleli** taşır.

## Punnett Tablosu ve Olasılık Hesapları

\begin{array}{c|cc} & A & a \\ \hline a & Aa & aa \end{array}

- Toplam 2 olası gamet
- %50 \;(Aa) → taşıyıcı
- %50 \;(aa) → hasta

## Seçeneklerin Detaylı Analizi

| Seçenek | İçerik | Doğruluk |
| --- | --- | --- |
| A | “Döşecek dört çocuğun ikisi kesinlikle hasta olur.” | Yanlış (olasılık, kesinlik değil) |
| B | “Doğacak her çocukta kesinlikle hastalık geni bulunur.” | **Doğru** |
| C | “Doğacak çocuğun hasta olma olasılığı %100’dür.” | Yanlış (%50) |
| D | “Doğacak çocuğun sağlıklı olma olasılığı %25’tir.” | Yanlış (0 %) |

## Özet Tablosu

| Genotip | Fenotip | Olasılık |
| --- | --- | --- |
| Aa | Taşıyıcı | %50 |
| aa | Hasta | %50 |

## SSS

1. Çaprazlamada **AA** (tamamen sağlıklı) genotip oluşma olasılığı nedir?
  - 0 % (Baba aa olduğu için A gameti veremez.)

2. **Otosomal resesif** kalıtımda hastalık fenotipi nasıl ortaya çıkar?
  - Kişi iki **resesif allel** (aa) taşıdığında.

3. Taşıyıcı bir anne ve hasta bir babadan **taşıyıcı çocuk** gelme olasılığı nedir?
  - %50

4. Farklı genetik modellerde (örneğin **dominant** ya da **X’e bağlı** ) bu hesaplamalar nasıl değişir?
  - Allel tipleri ve kalıtım deseni farklı olduğu için olasılıklar değişir.

Başka bir genetik kalıtım örneği inceleyelim mi?  
@Yagmur_Onal