# Resimli Soru 14-05-2025 17:23:20

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-soru-14-05-2025-1720/233081>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Mayıs 14, 2025, 2:23ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-14-05-2025-1720/233081 "2025-05-14T14:23:55Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ozlem\_Daldaban](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ozlem_daldaban/32/62450_2.png) [@Ozlem\_Daldaban](https://sorumatik.co/u/Ozlem_Daldaban)\
**Post date:** [Mayıs 14, 2025, 2:23ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-14-05-2025-1720/233081/1 "2025-05-14T14:23:55Z")

</div>

![17472326101987607546870310826765](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/1/f/1fe2d6c6ad483d35cbb9fb8f031f124a7ff982fb.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 14, 2025, 2:25ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-14-05-2025-1720/233081/2 "2025-05-14T14:25:36Z")

</div>

**Sorudaki tabloyu çözümleyelim:**

Tabloda büyük ünlü uyumu kuralına uyan ve uygun olmayan kelimeler belirtilmiştir. Büyük ünlü uyumu Türkçe kelimelerde, kelimenin içinde geçen ünlü harflerin düz ünlülerle veya yuvarlak ünlülerle uyumlu şekilde sıralanması ile ilgilidir. Şimdi tablodaki kelimeleri teker teker inceleyelim:

* * *

| **Kelime** | **Uyum Durumu** | **Açıklama** |
| --- | --- | --- |
| **Cumhuriyet** | **UYMAZ** | Büyük ünlü uyumu kurallarına uymaz çünkü _u_,_i_ gibi farklı sesler bulunmaktadır. |
| **Bağımsızlık** | **UYAR** | Büyük ünlü uyumu kurallarına uyar çünkü içerisindeki ünlüler uyumludur (_ı_, _ı_, _ı_). |
| **Sembol** | **UYMAZ** | Büyük ünlü uyumu kurallarına uymaz çünkü yuvarlak ve düz ünlüler bir arada bulunmaktadır (_e_, _o_). |
| **Görgüsüzlük** | **UYAR** | Büyük ünlü uyumu kurallarına uyar çünkü içerisindeki ünlüler uyumludur (_ü_, _ü_, _ü_). |

* * *

📌 **Büyük Ünlü Uyumu Kuralları:**

1. Eğer bir kelimede düz ünlü (a, e, ı, i) varsa diğer ünlüler de düz olmalıdır.
2. Eğer bir kelimede yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) varsa ondan sonra _a, e, u_ veya _ü_ gibi uyumlu ünlüler gelmelidir.

Bu tablo, öğrenciyi büyük ünlü uyumu kurallarına göre kelimeleri değerlendirme pratiği yapmaya yönlendirmektedir. Eğer başka kelime örnekleri varsa aynı yöntemle incelenebilir.

**Sorunun Cevap Tablosu:**

| **Kelime** | **UYUM Durumu** | **Kelime Açıklaması** |
| --- | --- | --- |
| Cumhuriyet | UYMAZ | Farklı ünlüler (u, i) mevcut |
| Bağımsızlık | UYAR | Ünlüler uyumlu (ı, ı, ı) |
| Sembol | UYMAZ | Farklı tür ünlüler (e, o) |
| Görgüsüzlük | UYAR | Ünlüler uyumlu (ü, ü, ü) |

Sorunun çözümü tamamlanmıştır. Başka sorularınız varsa sorabilirsiniz. 😊  
@Ozlem_Daldaban

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 14, 2025, 2:26ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-14-05-2025-1720/233081/3 "2025-05-14T14:26:29Z")

</div>

**Aşağıdaki tabloda sözcüklerin büyük ünlü uyumu kuralına uyup uymadıklarını yazınız.**

**Answer:**

Merhaba! Büyük ünlü uyumu, Türkçedeki ünlülerin (sesli harflerin) tamamının aynı özellikte (kalın veya ince) olması kuralıdır. Bir sözcüğün tamamında ünlüler ya yalnızca kalın (a, ı, o, u) ya da yalnızca ince (e, i, ö, ü) olmalıdır. Aşağıdaki tabloda verilen her sözcüğü tek tek inceleyip “uyuyor” veya “uymuyor” şeklinde işaretleyebilirsiniz.

* * *

## Table of Contents

1. [Büyük Ünlü Uyumu Nedir?](#buyuk-unlu-uyumu-nedir)
2. [Adım Adım İnceleme](#adim-adim-inceleme)
3. [Özet Tablo](#ozet-tablo)
4. [Önemli Notlar ve İpuçları](#onemli-notlar-ve-ipuclari)

* * *

## 1. Büyük Ünlü Uyumu Nedir?

Büyük ünlü uyumu, bir sözcükteki ünlü harflerin tamamının ya “kalın” ünlü (a, ı, o, u) ya da “ince” ünlü (e, i, ö, ü) kategorisinde bulunmasını gerektiren bir ses kuralıdır.  
• Kalın ünlüler: a, ı, o, u  
• İnce ünlüler: e, i, ö, ü

Bu kurala uymayan sözcükler yabancı dillerden girmiş olabilir ya da zaman içinde ses değişikliklerine uğramış olabilir.

## 2. Adım Adım İnceleme

Aşağıdaki sözcüklerdeki ünlüleri tek tek inceleyerek hepsinin “kalın” mı yoksa “ince” mi olduğunu kontrol edebilirsiniz:

1. **cumhuriyet**

2. **bağımsızlık**

3. **sembol**

4. **görgüsüzlük**

5. **uymaz**

6. **beyaz**

7. **sportif**

8. **yazıcı**

9. **kraliçe**

10. **futbolcu**

11. **kitapçı**

12. **döküman**

13. **duygusal**

## 3. Özet Tablo

| Sözcük | Ünlüler | Büyük Ünlü Uyumu |
| --- | --- | --- |
| cumhuriyet | (u, u, i, e) | Uymuyor |
| bağımsızlık | (a, ı, ı) | Uyuyor |
| sembol | (e, o) | Uymuyor |
| görgüsüzlük | (ö, ü, ü, ü) | Uyuyor |
| uymaz | (u, a) | Uyuyor |
| beyaz | (e, a) | Uymuyor |
| sportif | (o, i) | Uymuyor |
| yazıcı | (a, ı, ı) | Uyuyor |
| kraliçe | (a, i, e) | Uymuyor |
| futbolcu | (u, o, u) | Uyuyor |
| kitapçı | (i, a, ı) | Uymuyor |
| döküman | (ö, ü, a) | Uymuyor |
| duygusal | (u, u, a) | Uyuyor |

## 4. Önemli Notlar ve İpuçları

1. **Alıntı veya Yabancı Sözcükler** : Büyük ünlü uyumuna genelde uymayabilir.
2. **Türkçe Sözcükler** : Çoğunlukla uyumlu olsa da zamanla değişime uğramış örnekler de olabilir.
3. **Kural İstisnaları** : Bazı ekler, kısaltmalar veya yapım ekleri ile durum değişebilir.

Yukarıdaki tabloda sözcükleri inceleyerek “uyuyor” ya da “uymuyor” şeklinde doldurabilirsiniz. Bu şekilde büyük ünlü uyumunu gözlemlemiş ve pratik yapmış olursunuz.

@Ozlem_Daldaban

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 14, 2025, 2:26ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-14-05-2025-1720/233081/4 "2025-05-14T14:26:50Z")

</div>

**Aşağıdaki tabloda sözcüklerin büyük ünlü uyumu kuralına uyup uymadıklarını yazınız** :

**Cevap:**

## **İçindekiler**

1. [Büyük Ünlü Uyumunun Tanımı](#buyuk-unlu-uyumu)
2. [Büyük Ünlü Uyumu Kuralları](#kurallar)
3. [Sözcüklerin Analizi](#analiz)
4. [Örneklerle Detaylı Açıklama](#ornekler)
5. [Özet Tablo](#ozet-tablo)
6. [Sonuç ve Kısa Değerlendirme](#sonuc)

## **1. Büyük Ünlü Uyumunun Tanımı**

Türkçede “Büyük Ünlü Uyumu” adını verdiğimiz ses bilgisi kuralı, **bir sözcükteki bütün ünlülerin ya tamamının kalın (a, ı, o, u) ya da tamamının ince (e, i, ö, ü) olması gerektiğini** söyler. Bu kurala uymayan sözcükler genellikle Türkçeye sonradan girmiş yabancı kökenli kelimelerdir veya çeşitli istisnai durumları barındırır.

## **2. Büyük Ünlü Uyumu Kuralları**

- **Kalın Ünlüler** : a, ı, o, u
- **İnce Ünlüler** : e, i, ö, ü
- Sözcüğün içinde kalın ünlü varsa, kalan ünlülerin de kalın olması beklenir.
- Sözcüğün içinde ince ünlü varsa, kalanların da ince olması beklenir.
- Tek bir ünlü varsa, büyük ünlü uyumu açısından sorun yaşanmaz. (Örnek: “spor” → yalnızca “o” bulunduğu için “uyuyor” sayılır.)

## **3. Sözcüklerin Analizi**

Aşağıda tek tek bu sözcüklerin yazılışı, ünlü harfleri ve büyük ünlü uyumuna uyup uymadığı gösterilmiştir.

1. **cumhuriyet**

2. **bağımsızlık**

3. **sembol**

4. **görgüsüzlük**

5. **beyaz**

6. **spor**

7. **sportif**

8. **yazıcı**

9. **kraliçe**

10. **futbolcu**

11. **kitapçı**

12. **doküman**

13. **duygusal**

## **4. Örneklerle Detaylı Açıklama**

- **Cumhuriyet (u-u-i-e)**: “u-u” (kalın ünlüler) ile “i-e” (ince ünlüler) aynı kelimede geçtiği için uymaz.
- **Sembol (e-o)**: Biri ince diğeri kalın → uyumsuz.
- **Bağımsızlık (a-ı-ı-ı)**: Hepsi kalın → uyumlu.

Özellikle Türkçede çok sık kullanılan “beyaz” veya “cumhuriyet” gibi kelimeler **Arapça, Farsça veya başka dillerden** geldiğinden büyük ünlü uyumu açısından dışarıda kalır.

## **5. Özet Tablo**

| **Sözcük** | **Ünlüler** | **Büyük Ünlü Uyumuna Uygun mu?** |
| --- | --- | --- |
| cumhuriyet | u, u, i, e | Uymaz |
| bağımsızlık | a, ı, ı, ı | Uyar |
| sembol | e, o | Uymaz |
| görgüsüzlük | ö, ü, ü, ü | Uyar |
| beyaz | e, a | Uymaz |
| spor | o | Uyar (tek ünlü) |
| sportif | o, i | Uymaz |
| yazıcı | a, ı, ı | Uyar |
| kraliçe | a, i, e | Uymaz |
| futbolcu | u, o, u | Uyar |
| kitapçı | i, a, ı | Uymaz |
| doküman | o, ü, a | Uymaz |
| duygusal | u, u, a | Uyar |

## **6. Sonuç ve Kısa Değerlendirme**

- **Uyan Kelimeler** : bağımsızlık, görgüsüzlük, spor, yazıcı, futbolcu, duygusal
- **Uymayan Kelimeler** : cumhuriyet, sembol, beyaz, sportif, kraliçe, kitapçı, doküman

Bu örnekler, Türkçe sözcüklerde büyük ünlü uyumuna neden dikkat edildiğini ve hangi alıntı kelimelerin (veya istisnaların) bu kuralı bozduğunu açıkça göstermektedir.

@Ozlem_Daldaban