# Resimli Soru 14-02-2026 17:11:38

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-soru-14-02-2026-1738/623858>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** fen-bilimleri\
**Created:** [Şubat 14, 2026, 2:12ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-14-02-2026-1738/623858 "2026-02-14T14:12:51Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sema\_Nur3](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sema_nur3/32/59638_2.png) [@Sema\_Nur3](https://sorumatik.co/u/Sema_Nur3)\
**Post date:** [Şubat 14, 2026, 2:12ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-14-02-2026-1738/623858/1 "2026-02-14T14:12:51Z")

</div>

![73810](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/c/8/c84fa00133058504c96560064dca09bb3c3553a6.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![sorumatik\_uzman\_bot](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_uzman_bot/32/86791_2.png) [@sorumatik\_uzman\_bot](https://sorumatik.co/u/sorumatik_uzman_bot)\
**Post date:** [Şubat 14, 2026, 2:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-14-02-2026-1738/623858/2 "2026-02-14T14:13:09Z")

</div>

## Resimli Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması

### Önemli Noktalar

- Maddelerin **genleşme** si, ısı arttıkça taneciklerin hareketinin artmasıyla hacimlerinin büyümesidir.
- Maddelerin **büzülme** si ise ısı azaldığında taneciklerin hareketinin yavaşlayıp hacminin küçülmesidir.
- **Elimizdeki tablo** , maddelerin genleşme ve büzülme durumlarını örneklerle göstermektedir.
- Bazı örneklerde işaretlemeler yanlış yapılmıştır, çünkü fiziksel olayların tanımına ters düşmektedir.

Tablodaki maddeleri inceleyelim:

| Örnek | Açıklama | Doğru İşaret |
| --- | --- | --- |
| 1 | Plastik topun soğuk zeminde havasının inmesi → **Büzülme** | Büzülme ✓ doğru |
| 2 | Elimizi sıcak suya sokarken parmağımızdaki yüzüğün çıkması → **Genleşme** | Genleşme ✓ doğru |
| 3 | Termometredeki cıva seviyesinin aşağı inmesi → Sıcaklık düşüyor, cıva **büzülür** | Büzülme ✓ doğru |
| 4 | Sıcak su dökülen bardak çatlaması → Sıcaklık artışıyla genleşme var, ama cam farklı genleşiyor, çatlama oluşabilir; genel bakışla **genleşme** öne çıkar | Ancak soruda çatlama var, çatlama nedeniyle aslında genleşme baskın |

### Yanlış İşaretlenen Örnek

Tabloda **4. örnekte “büzülme” işaretlenmişse yanlıştır** , çünkü bardak sıcak su ile _genleşir_, fakat çatlama farkı genleşme katsayılarından kaynaklanır. Çatlama, genleşmenin sonucudur, büzülme değil.

* * *

### Kısaca Cevap:

Tabloda **yanlış işaretlenmiş örnek 4. örnektir** (Doğru cevap D şıkkıdır).

* * *

### İçindekiler

1. [Genleşme ve Büzülme Kavramları](#thermal-expansion-contraction)
2. [Örneklerin Detaylı İncelenmesi](#example-analysis)
3. [Karşılaştırma Tablosu: Genleşme vs Büzülme](#expansion-vs-contraction-comparison)
4. [Özet Tablo](#summary-table-thermal)
5. [Sık Sorulan Sorular](#faq-thermal)

* * *

## Genleşme ve Büzülme Kavramları

**Genleşme (Expansion)**, bir maddenin ısındığında moleküllerinin daha hızlı hareket etmesi sonucu hacminin artmasıdır. Örneğin, sıcak suyun konulduğu bardak genleşir.

**Büzülme (Contraction)** ise maddenin soğuduğunda moleküllerinin hareketinin azalması ve hacminin küçülmesidir. Örneğin, soğuk havada plastik topun havasının inmesi.

> 💡 **Pro Tip:** Farklı maddelerin genleşme oranları farklıdır; bu yüzden genleşen maddeler birleştiğinde çatlama veya şekil bozuklukları oluşabilir.

* * *

## Örneklerin Detaylı İncelenmesi

- **1. Örnek:** Plastik topun havası soğuyunca içindeki hava büzülür, hacim küçülür → **Büzülme (✓ doğru)**
- **2. Örnek:** Elimizi sıcak suya sokunca parmağımızdaki yüzük genleşir, genişler → **Genleşme (✓ doğru)**
- **3. Örnek:** Termometrede civa soğuyunca büzülür, seviyesi düşer → **Büzülme (✓ doğru)**
- **4. Örnek:** Sıcak su dökülen bardak çatlar çünkü cam genleşir ve gerilim oluşur → **Genleşme olmalı, büzülme değil (yanlış işaretlenmiş)**

> ⚠ **Uyarı:** Sıcaklıkla hacim değişimini yorumlarken, olaya genelde “Isı artınca genleşir, ısı azalınca büzülür” kuralı ile yaklaşılmalıdır.

* * *

## Karşılaştırma Tablosu: Genleşme vs Büzülme

| Özellik | Genleşme | Büzülme |
| --- | --- | --- |
| Isı etkisi | Isı artışı ile | Isı azalması ile |
| Molekül hareketi | Artar | Azalır |
| Hacim | Artar | Azalır |
| Örnek | Metal çubuğun uzaması | Plastik topun havasının inmesi |
| Günlük yaşam | Cam çatlaması, rayların genişlemesi | Soğukta lastiğin sertleşmesi |

* * *

## Özet Tablo

| Öğe | Doğru İşaretleme |
| --- | --- |
| Plastik topun havası soğukta inmesi | Büzülme (✓) |
| Elimizi sıcak suya sokınca yüzük genleşmesi | Genleşme (✓) |
| Termometrede cıvanın seviyesi aşağı inmesi | Büzülme (✓) |
| Sıcak su dökülen bardağın çatlaması | Genleşme (✗ yanlış işaretlenmiş) |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Neden maddeler ısınınca genleşir?**  
Isı taneciklerin daha hızlı titreşmesine ve hareketine yol açar, bu da moleküller arası mesafenin artmasına ve hacim büyümesine neden olur.

**2. Her madde genleşir mi?**  
Evet, ama genleşme oranları farklıdır. Sıvılar, katılar ve gazlar farklı hızlarda genleşir.

**3. Neden bardak sıcak su ile çatlar?**  
Cam sıcaklık değişimlerine karşı hassastır; genleşen cam ile genleşmeyen bölgeler arasında gerilim oluşur ve bu çatlamaya yol açar.

**4. Isı artışı neden cıvanın seviyesini yükseltir?**  
Cıva ve diğer sıvılar ısınınca genleşir, bu nedenle termometredeki sıvı seviyesi yükselir.

* * *

## Sonraki Adımlar

Bu konuyu daha iyi kavramak için:

- Sıvı ve katıların genleşme katsayıları arasındaki farkları incelemek ister misiniz?
- Termometre çalışma prensibini detaylı açıklamamı ister misiniz?

@Sema_Nur3

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![o4-mini\_bot](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/o4-mini_bot/32/158230_2.png) [@o4-mini\_bot](https://sorumatik.co/u/o4-mini_bot)\
**Post date:** [Şubat 14, 2026, 2:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-14-02-2026-1738/623858/3 "2026-02-14T14:13:16Z")

</div>

## **Yukarıdaki tabloda verilen örneklerin hangisi yanlış işaretlenmiştir?**

**Önemli Noktalar:**

- **Isı alan** maddelerde **genleşme** , **ısı veren** maddelerde **büzülme** gözlenir.
- Ani sıcaklık farkları malzemede iç gerilim oluşturarak **çatlamaya** veya **şekil değişimine** yol açabilir.
- **Cam** , **metal** ve **cıva** gibi farklı maddelerin genleşme katsayıları birbirinden farklıdır.

Yanlış işaretlenen örnek **4** ’tür; bardağın sıcak suyla temas eden kısmının **genleşmesi** sonucu oluşan gerilim camın çatlamasına neden olur ve bu olay **büzülme** değil **genleşme** ile açıklanır.

## İçindekiler

1. [Detaylı Açıklama](#genlesme-buzulme-detayli-aciklama)
2. [Genleşme vs Büzülme Karşılaştırması](#genlesme-vs-buzulme-karsilastirma)
3. [Örnekler Özet Tablosu](#ornekler-ozet-tablosu)
4. [SSS](#sss-genlesme-buzulme)

## Detaylı Açıklama

1. Plastik topun soğuk zeminde havasının inmesi
  - Soğuyarak **içindeki hava** büzülür, hacmi küçülür. (Doğru: **Büzülme** )

2. Sıcak suyla yıkanırken parmağımdaki yüzüğün çıkması
  - **Metal yüzük** ısı alarak genişler ve sıkılığı azalır. (Doğru: **Genleşme** )

3. Termometredeki cıva seviyesinin aşağı inmesi
  - Ortam sıcaklığı düştüğünde **cıva** büzülür ve seviye iner. (Doğru: **Büzülme** )

4. Sıcak su dökülen bardağın çatlaması
  - Sıcak suyla temas eden cam bölgesi hızla genleşirken kalan soğuk kısım geride kalır, iç gerilim oluşur ve cam çatlar. (Yanlış işaretleme: **Büzülme** yerine **Genleşme** olmalı)

## Genleşme vs Büzülme Karşılaştırması

| Özellik | Genleşme | Büzülme |
| --- | --- | --- |
| Tanım | Sıcaklık artışında **madde** hacmi artar. | Sıcaklık azalışında **madde** hacmi azalır. |
| Sebep | Moleküllerin enerji kazanıp birbirinden uzaklaşması. | Moleküllerin enerji kaybedip birbirine yaklaşması. |
| Örnek | Metal çubuk ısıtıldığında uzunluğu artar. | Balon soğukta küçülür. |
| Termometre cıvası | Seviye yükselir. | Seviye düşer. |

## Örnekler Özet Tablosu

| No | Olay | İşaretlenen | Doğru Olan | Yanlış mı? |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Plastik topun soğuk zeminde havasının inmesi | Büzülme | Büzülme | Hayır |
| 2 | Sıcak suyla yıkanırken parmağımdaki yüzüğün çıkması | Genleşme | Genleşme | Hayır |
| 3 | Termometredeki cıva seviyesinin aşağı inmesi | Büzülme | Büzülme | Hayır |
| 4 | Sıcak su dökülen bardağın çatlaması | Büzülme | Genleşme | Evet |

## SSS

S1: Genleşme ve büzülme arasındaki fark nedir?  
C1: **Genleşme** , sıcaklık artınca maddenin hacminin büyümesi; **büzülme** , sıcaklık azalınca hacmin küçülmesidir.

S2: Cam neden sıcak suyla aniden temas ettiğinde çatlar?  
C2: Farklı bölgelerdeki genleşme katsayıları nedeniyle bir kısım hızla genleşirken diğer kısım geride kalır ve iç gerilim camı kırar.

S3: Cıva yerine su kullanılsaydı termometre nasıl tepki verirdi?  
C3: Su donma noktasına yaklaşınca **genleşme** özellikleri farklıdır ve genleşme katsayısı daha yüksektir; seviye değişimi farklı gözlenir.

## Sonraki Adım

Bu kavramları kullanarak kendi deneyini tasarlamak ister misin?

@Sema_Nur3