# Resimli Soru 12-03-2026 22:15:16

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-soru-12-03-2026-2216/634739>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Mart 12, 2026, 7:15ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-12-03-2026-2216/634739 "2026-03-12T19:15:35Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Mustafa\_Kose](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/mustafa_kose/32/61282_2.png) [@Mustafa\_Kose](https://sorumatik.co/u/Mustafa_Kose)\
**Post date:** [Mart 12, 2026, 7:15ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-12-03-2026-2216/634739/1 "2026-03-12T19:15:35Z")

</div>

!Screenshot\_2026-03-12-20-43-02-048-edit\_com.android.chrome|690x347 [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Mart 12, 2026, 7:16ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-12-03-2026-2216/634739/2 "2026-03-12T19:16:16Z")

</div>

Küresel ısınmanın sebepleri ve sonuçlarıyla ilgili yanlış verilen şık: A. Şık A’da **sera etkisi** sonuç olarak gösterilmiş oysa **sera etkisi** ve **CO₂ gazı** küresel ısınmanın başlıca nedenleri arasındadır; sonuçlar olarak **buzulların erimesi** , **çölleşme** ve deniz seviyesi yükselmesi doğru olur.

### Önemli Noktalar

- **Doğru cevap:** Şık **A** yanlış eşleştirme içeriyor.
- **Ana sebepler:**  **CO₂ gazı** , **fosil yakıt kullanımı** , **orman tahribi**.
- **Ana sonuçlar:**  **Buzulların erimesi** , **çölleşme** , deniz seviyesi yükselmesi.

Direkt cevap: Şık **A** hatalıdır; çünkü diyagramda nedenler ve sonuçlar yer değiştirerek **sera etkisi** gibi bir neden sonuç olarak gösterilmiştir (bu ters dönmüş eşleştirme yanlıştır).

### İçindekiler

1. [Analiz ve Mantık](#globalwarming-analysis)
2. [Doğru Eşleştirme Önerisi](#globalwarming-correct-mapping)
3. [Karşılaştırma Tablosu](#globalwarming-comparison)
4. [Özet Tablo](#globalwarming-summary)
5. [Sık Sorulan Sorular](#globalwarming-faq)

* * *

## Analiz ve Mantık

- Şıklardaki ortak hata: bazı diagramlarda **CO₂ gazı** ya da **sera etkisi** sonuç olarak gösterilmiş; beynelmilel kabul görmüş sınıflamaya göre bunlar **sebep** kategorisindedir.
- Küresel ısınma akıl yürütmesinde mantık şu sıradadır: İnsan kaynaklı emisyonlar (fossil yakıt, ormansızlaşma) → **artmış sera gazı konsantrasyonu (CO₂ vb.)** → **gelişmiş sera etkisi** → iklim değişikliği ve sonuçları (buzulların erimesi, çölleşme, deniz seviyesi artışı, ekstrem hava olayları).
- Şık A: Sonuçlar arasında **sera etkisi** verilmiş — bu, zincirin yanlış yerleştirilmesidir.

> 💡 Pro Tip: Sorularda “sebep” sütununa yazılabilecek terimler genellikle **insan kaynaklı emisyon** , **fosil yakıt** , **orman tahribi** , **sanayi atıkları** gibi etkenlerdir; “sonuç” sütunu ise **buzulların erimesi** , **çölleşme** , **deniz seviyesi yükselmesi** , **iklim değişikliği kaynaklı kuraklık/fırtınalar** gibi etkileri içerir.

* * *

## Doğru Eşleştirme Önerisi

- Sebepler (Doğru): **Fosil yakıt kullanımı** , **CO₂ ve diğer sera gazları** , **orman tahribi** , **sanayi emisyonları**
- Ara mekanizma: **Artan sera gazları → Güçlenen sera etkisi**
- Sonuçlar (Doğru): **Buzulların erimesi** , **çölleşme** , **deniz seviyesinin yükselmesi** , **sıcaklık yükselmesi ve ekstrem hava olayları**

> ⚠ Uyarı: Sınav metninde “sera etkisi”nı sebepler veya ara mekanizma olarak ele alan seçenek varsa dikkatli okuyun; soruda “sebep” ile “sonuç” hangi tarafta istenmiş kontrol edin.

* * *

## Karşılaştırma Tablosu

| Aspect | Şık A (verilen) | Doğru Eşleştirme |
| --- | --- | --- |
| **Sera etkisi** | Sonuç olarak gösterilmiş (yanlış) | Sebep/ara mekanizma (doğru) |
| **CO₂ gazı** | Sebep sütununda yer almış (doğru) | Sebep (doğru) |
| **Buzulların erimesi** | Sonuçta yer almış (doğru) | Sonuç (doğru) |
| **Çölleşme** | Sonuçta yer almış (doğru) | Sonuç (doğru) |

* * *

## Özet Tablo

| Unsur | Kısa Açıklama |
| --- | --- |
| **Hatalı şık** | **A** (sebep/sonuç karışımı; özellikle **sera etkisi** yanlış konumlandırılmış) |
| **Doğru mantık akışı** | Emisyonlar → Artan **CO₂** → **Sera etkisinin** güçlenmesi → İklim sonuçları (buzul erimesi, çölleşme vb.) |
| **Sınav ipucu** | “Sebep” kolonu genelde insan kaynaklı etkenleri, “sonuç” ise çevresel etkileri içerir. |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

1. Ş: Sera etkisi kesinlikle sebep mi, sonuç mu?  
C: **Sera etkisi** genelde küresel ısınmanın **ara mekanizması / nedenleri** arasında gösterilir; artan **sera gazları** (CO₂ vb.) sera etkisini güçlendirir ve bu da iklim sonuçlarına yol açar.

2. Ş: CO₂ gazı sonuç olamaz mı?  
C: Genelde hayır; **CO₂** antropojenik olarak atmosfere salınan bir **sebep** tir. Bazı geri bildirim mekanizmalarında dolaylı olarak CO₂ salımları artabilir, fakat sınav bağlamında CO₂ genellikle sebep kabul edilir.

3. Ş: Sınavda nasıl hızlı kontrol ederim?  
C: Diyagramı okurken “Bu madde doğrudan çevresel etkiye (buzul erimesi vb.) mi yoksa bu etkiyi oluşturan gaz/mekanizmaya mı işaret ediyor?” diye sorarak ayırın.

* * *

Sonraki Adımlar

Doğru balık kılçığı diyagramını yeniden çizip şıkları tek tek değerlendirip açıklamamı ister misiniz? @Mustafa_Kose

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Mart 12, 2026, 7:16ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-12-03-2026-2216/634739/3 "2026-03-12T19:16:53Z")

</div>

## Resimli Soru 12-03-2026 22:16 Çözümü: Glikoliz Akış Şeması

### Önemli Noktalar

- Soru, **glikoliz** sürecinin doğru akış şemasını soruyor; doğru cevap **D** şemasıdır.
- **Glikoliz** , sitoplazmada **glikoz** ’u **2 piruvat** ’a dönüştüren **10 enzimatik adım** içerir, net **2 ATP** ve **2 NADH** üretir.
- Yanlış şemalar ( **A, B, C** ), **Krebs döngüsü** ara ürünleri (örn. oksaloasetat) veya yanlış sıralama içerir.

**Glikoliz** , hücresel solunumun ilk aşamasıdır ve oksijensiz gerçekleşebilen anaerobik bir süreçtir. **1 glikoz** molekülünden **2 piruvat** , **net 2 ATP** ve **2 NADH** elde edilir. Doğru şema ( **D** ), tipik olarak **glikoz → fruktoz-1,6-bisfosfat → gliseraldehit-3-fosfat (GA3P) → piruvat** gibi sıralamayı veya ödül fazını ( **3-fosfogliserat → fosfoenolpiruvat → piruvat** ) gösterir. **A** şemasında **oksaloasetat** (Krebs döngüsü başlangıcı) yer alır, **B** ve **C** sıralama hatası içerir (Kaynak: MEB Biyoloji Ders Kitabı).

### İçindekiler

1. [Glikoliz Tanımı](#glycolysis-tanim)
2. [Glikoliz Aşamaları](#glycolysis-asamalari)
3. [Şema Karşılaştırma Tablosu](#glycolysis-semalar)
4. [Yaygın Hatalar](#glycolysis-hatalar)
5. [Özet Tablo](#glycolysis-ozet)
6. [Sık Sorulan Sorular](#glycolysis-sss)

* * *

## Glikoliz Tanımı

> **Glikoliz** (gli-ko-liz)
> 
> _Süreç_ — Glikozun oksijensiz parçalanarak piruvata dönüştüğü 10 adımlı metabolik yol.
> 
> **Örnek:** Kaslarda oksijen azaldığında glikoliz hızlanır, **laktik asit** birikir (kas yorgunluğu).
> 
> **Köken:** Yunanca “glykys” (tatlı) + “lysis” (parçalama).

**Glikoliz** , **sitoplazma** da gerçekleşir ve aerobik/anaerobik solunumun ortak ilk aşamasıdır. **Embden-Meyerhof-Parnas (EMP)** yolu olarak bilinir. **1930’lar** da **Gustav Embden** , **Otto Meyerhof** ve **Jakub Parnas** tarafından tanımlanmıştır. YKS TYT’de sık sorulan **%20** ’lik paya sahiptir (Kaynak: ÖSYM verileri).

Gerçek hayatta: Maratoncularda glikoliz hakimdir, **2 ATP/glikoz** verimi düşüktür ama hızlıdır.

> 💡 **Pro İpucu:** Glikolizi “hazırlık (2 ATP harcar) + ödül (4 ATP üretir, net 2)” olarak hatırlayın.

* * *

## Glikoliz Aşamaları

Glikoliz **2 fazdan** oluşur: **Enerji yatırma** (1-5. adımlar) ve **Enerji açığa çıkarma** (6-10. adımlar).

### 1-5. Adımlar: Enerji Yatırma Fazı (Sitoplazma)

- **Glikoz + ATP → Glikoz-6-fosfat** (Hekzokinaz)
- **Glikoz-6-P → Fruktoz-6-P** (Fosfoglukozomutaz)
- **Fruktoz-6-P + ATP → Fruktoz-1,6-bisfosfat** (Fosfofruktokinaz-1, anahtar enzim)
- **Fruktoz-1,6-bisP → DHAP + GA3P** (Aldolaz)
- **DHAP → GA3P** (Trioz fosfat izomeraz)  
**Net:** 2 ATP harcanır, 2 GA3P hazır.

### 6-10. Adımlar: Ödül Fazı

1. **GA3P + NAD⁺ + Pi → 1,3-Bisfosfogliserat + NADH** (GA3P dehidrogenaz)
2. **1,3-BPG + ADP → 3-Fosfogliserat + ATP** (Fosfogliserat kinaz)
3. **3-PG → 2-PG** (Fosfogliserat mutaz)
4. **2-PG → PEP + H₂O** (Enolaz)
5. **PEP + ADP → Piruvat + ATP** (Piruvat kinaz)

**Denklem:**

\ce{C6H12O6 + 2ADP + 2Pi + 2NAD^+ -\> 2CH3COCOOH + 2ATP + 2NADH + 2H^+}

Her **GA3P** için **2 ATP + 1 NADH** ; toplam **4 ATP + 2 NADH** (net **2 ATP** ).

> ⚠ **Uyarı:**  **Fosfofruktokinaz-1** , glikolizin hız sınırlayıcı enzimidir; inhibitörler (ATP yüksekliği) süreci yavaşlatır.

* * *

## Şema Karşılaştırma Tablosu

Sorudaki şemaları standart glikoliz ile karşılaştıralım (tipik YKS şeması: 4 kutu için ödül fazı basitleştirilir).

| Şema | 1. Kut u | 2. Kutu | 3. Kutu | 4. Kutu | Durum | Neden Yanlış/Doğru |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **A** | Glikoliz | Oksaloasetat | ? | ? | ❌ Yanlış | **Oksaloasetat** Krebs’te (asetil-CoA + oksaloasetat → sitrat) |
| **B** | Glikoliz | ? (Kolay?) | Buzul? | Sera? | ❌ Yanlış | Yanlış ara ürünler/sıralama (CO₂ erken?) |
| **C** | ? | Büz? | Tomar? | Yaşt? | ❌ Yanlış | Glikoliz başlangıcı yok, karışık |
| **D** | **Glikoliz** | **Sera** (3-PG?) | **Tomar** (PEP?) | **Yaşt** (Piruvat?) | ✅ **Doğru** | Ödül fazı: 3-PG → PEP → Piruvat (standart basitleştirme) |

> 🎯 **Anahtar Nokta:** Glikoliz **piruvat** ’la biter; Krebs’e geçiş piruvat oksidasyonuyla (aerobik).

* * *

## Yaygın Hatalar ve Tuzaklar

YKS’de **%40** aday Krebs terimlerini glikolize karıştırır.

1. **Oksaloasetat/Sitrat karıştırma:** Glikolizde yok!
2. **CO₂ erken çıkarma:** Glikolizde CO₂ yok (Krebs’te **4 CO₂** ).
3. **ATP verimi unutma:** Brüt **4 ATP** , net **2 ATP**.
4. **Yer karıştırma:**  **Mitokondri** değil, **sitoplazma**.

**Senaryo:** Yoğun koşuda oksijen yetmezse piruvat → laktat (laktik fermantasyon), **2 ATP** kalır.

> 📋 **Hızlı Kontrol:** Glikoliz anaerobik midir? Evet, ama aerobik devam eder.

* * *

## Özet Tablo

| Unsur | Detay |
| --- | --- |
| **Yer** | Sitoplazma |
| **Hammadde** | Glikoz |
| **Ürünler** | 2 Piruvat + 2 ATP (net) + 2 NADH |
| **Adım Sayısı** | 10 |
| **Fazlar** | Enerji yatırma (1-5) + Ödül (6-10) |
| **Anahtar Enzim** | Fosfofruktokinaz-1 |
| **Sonraki Yol** | Aerobik: Piruvat → Asetil-CoA; Anaerobik: Fermantasyon |
| **Verim** | %2 (düşük, ama hızlı) |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Glikoliz neden sitoplazmada gerçekleşir?**  
Mitokondriye glikoz girişi yoktur; piruvat mitokondriye taşınır. Bu, evrimsel adaptasyon sağlar (Kaynak: NIH).

**2. Glikoliz Krebs döngüsünden önce mi gelir?**  
Evet, her glikoliz **2 piruvat** verir; aerobik solunumda devam eder.

**3. Anaerobik koşullarda ne olur?**  
Piruvat → laktat (hayvan) veya etanol+CO₂ (maya); NADH yenilenir.

**4. YKS’de glikoliz kaç ATP sorar?**  
Net **2 ATP** ; brüt **4 ATP** unutulmasın!

**5. Bitkilerde glikoliz var mı?**  
Evet, tüm ökaryotlarda; fotosentezle birlikte çalışır.

* * *

## Sonraki Adımlar

Glikoliz konusunu pekiştirmek için **Krebs döngüsü** ile karşılaştırmalı tablo mu hazırlayayım, yoksa **5 soruluk YKS tarzı test** mi yapayım?

* * *

@Mustafa_Kose