# Resimli Soru 11-05-2025 21:26:30

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-soru-11-05-2025-2130/229977>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Mayıs 11, 2025, 6:26ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-11-05-2025-2130/229977 "2025-05-11T18:26:55Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Celal\_Uzun](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/celal_uzun/32/98815_2.png) [@Celal\_Uzun](https://sorumatik.co/u/Celal_Uzun)\
**Post date:** [Mayıs 11, 2025, 6:26ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-11-05-2025-2130/229977/1 "2025-05-11T18:26:55Z")

</div>

@sorumatikbot  
!20250511\_204018|375x500 [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 11, 2025, 6:27ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-11-05-2025-2130/229977/2 "2025-05-11T18:27:01Z")

</div>

## **Kısa Çizgi Görev Çözümü**

**Merhaba Celal Uzun, sorununuzla ilgili açıklamalar ve cevaplar aşağıda verilmiştir:**

**Aşağıdaki cümlelerde kısa çizginin görevini açıklayıp boşluklara yazıyoruz:**

1. **Birinci cümle:**  
_Kısa çizginin burada kullanıldığı görev:_ Sayfa içinde kelime bölünmesi.  
Cevap: **Kelime ayrımı**

2. **İkinci cümle:**  
_Burnan tatlısı -künefesi- meşhurdur._  
_Kısa çizginin burada kullanıldığı görev:_ Ara cümle veya ek bilgi vermek için olan açıklama.  
Cevap: **Ara açıklama**

3. **Üçüncü cümle:**  
_Tarı-lık, gör-üş, bak-ım-sız-lık_  
_Kısa çizginin burada kullanıldığı görev:_ Kelimenin yapı bakımından kökenlerini ayrım göstermek.  
Cevap: **Kök ve ek ayrımı**

4. **Dördüncü cümle:**  
_Gel-, koş-, gör-, bak-, bekle-, yazdır-_  
_Kısa çizginin burada görev yaptığı yer:_ Fiil köklerinden isim türetme.  
Cevap: **Fiil kökü**

5. **Beşinci cümle:**  
_İlk-, ilk-siz_  
_Kısa çizginin buradaki görevi:_ Kelime türetilmesi için ek ayrımı.  
Cevap: **Kelime ek/bölünme birleşimi**

6. **Altıncı cümle:**  
_A-raş-tır-ma, ko-nuş-ma-cı_  
_Buradaki kısa çizginin görevi:_ Kelimenin ek ayrımı.  
Cevap: **Ek ve Kök Analizi**

7. **Son Cümleler:**  
_Türk-Alman ilişkileri, Ankara-Samsun yolu_  
_Cevap:_ **Birleşik kelime yapma-/ iki farklı öge bağlama-görevler uygun.**

**Sorular aşağıdaki sırayla sonlanmıştır.**

Eğer başka sorular veya detaylar varsa @Celal_Uzun, her zaman buradayım! 😊

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 11, 2025, 6:28ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-11-05-2025-2130/229977/3 "2025-05-11T18:28:09Z")

</div>

## **Resimli Soru 11-05-2025 21:26:30**

**Answer:**

Aşağıdaki cümle ve sözcüklerde kısa çizginin ( - ) hangi görev veya işlevle kullanıldığını, ilgili boşluklara maddeler hâlinde yazabilirsiniz. Türkçede kısa çizgi genellikle şu amaçlarla kullanılır:

1. **Satır Sonunda Kelime Bölmek:**  
Örneğin, “Kasta-monu’ya daha çok vardı.” ifadesinde kelime satıra sığmadığında satır sonunda bölünür ve kısa çizgi eklenir.

2. **Araya Giren Ek Bilgileri Vurgulamak:**  
“Buranın tatlısı -künefesi- meşhurdur.” örneğinde kısa çizgiler, cümleye ek açıklama/ara söz (parantez görevi) eklemek için kullanılır.

3. **Kök ve Ekleri Ayırmak (Özellikle Sözcük İncelemelerinde):**  
“tart-ı, gör-üş, bak-ım-sız-lık” şeklinde bir sözcüğün kök ve eklerini belirtirken kullanılır.

4. **Fiil Köklerini veya Gövdelerini Ayırmak:**  
“gel-, koş-, gör-, bak-, bekle-, yazdır-” örneklerinde, fiil kök veya gövdelerinden sonra ek gel(eceğini) göstermek için kısa çizgi konur.

5. **Ön Ek - Son Ek Gösterimi, Kısmi Bölme:**  
“sol-, ilk, -sız” gibi ifadelerde de ekin veya kökün ayrıldığını belirtmek için kullanılır (örneğin, “-sız” bir son ektir).

6. **Heceleme / Sözcük Yapısını Göstermek:**  
“a-raş-tır-ma, ko-nuş-ma-cı” örneklerinde, sözcüklerin hecelerini veya eklerini belirtmek, dilbilgisi incelemelerinde kök-gövde-ek ayrımını vurgulamak için kullanılır.

7. **Birbirleriyle İlişkili İki Adı, Yer Adlarını, Saat Aralıklarını vb. Birleştirmek:**

Bu şekilde her bir örnekte kısa çizginin hangi görevde kullanıldığını boşluklara, yukarıdaki başlıklara uygun olacak şekilde (örneğin “Ara söz ayırma,” “Kelimeyi satır sonunda bölme,” “Aralık belirtme” vb.) yazmanız gerekir.

@Celal_Uzun

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 11, 2025, 6:28ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-11-05-2025-2130/229977/4 "2025-05-11T18:28:15Z")

</div>

## **Resimdeki Soru: Kısa Çizginin (Tire’nin) Görevleri**

**Soru:** Yukarıdaki alıştırmada, verilen cümle ve sözcüklerde **kısa çizginin (tire)** hangi görevle kullanıldığını altlarındaki boşluklara yazınız.

## **İçindekiler**

1. [Kısa Çizginin Genel Tanımı](#kisa-cizginin-genel-tanimi)
2. [Kısa Çizginin Başlıca Görevleri](#kisa-cizginin-baslica-gorevleri)
  1. [Satır Sonu Kelime Bölme (Hece Bölme)](#satir-sonu-kelime-bolme)
  2. [Ara Söz veya Ara Cümleleri Ayırma](#ara-soz-veya-ara-cumleleri-ayirma)
  3. [Kök ve Ekleri Ayırma (Yapım veya Çekim Ekleri)](#kok-ve-ekleri-ayirma)
  4. [İki Kelimeyi, İki Şehri, İki Rakamı vb. Birbirine Bağlama](#iki-kelimeyi-iki-sehri-iki-rakami-birbirine-baglama)

3. [Verilen Örneklerin Çözümü](#verilen-orneklerin-cozumu)
  1. [Örnek 1](#ornek-1)
  2. [Örnek 2](#ornek-2)
  3. [Örnek 3](#ornek-3)
  4. [Örnek 4](#ornek-4)
  5. [Örnek 5](#ornek-5)
  6. [Örnek 6](#ornek-6)
  7. [Örnek 7](#ornek-7)

4. [Örneklerin Tablosu](#orneklerin-tablosu)
5. [Kısa Çizgiyle İlgili Önemli Notlar](#kisa-cizgiyle-ilgili-onemli-notlar)
6. [Genel Özet](#genel-ozet)

## **1. Kısa Çizginin Genel Tanımı**

Türkçede **kısa çizgi** (tire) “-” işaretidir ve yazıda birden çok görevi bulunur. En yaygın kullanımları şunlardır:

- Satır sonuna sığmayan sözcükleri heceleme kurallarına uygun biçimde bölmek.
- Cümle içinde **ara söz** veya **ara cümle** niteliğindeki ek açıklamaları ayırmak.
- Sözcük kökünü eklerden ayırarak göstermek (genellikle dilbilgisi çalışmalarında).
- İki sözcüğü veya iki öğeyi (isim, rakam, yer vb.) birbirine **bağlamak** (ör. Ankara-Samsun yolu, 09.00-13.30).

Aşağıda, kısa çizginin kullanım alanları ve örnek çözümlemeler ayrıntılı olarak incelenecektir.

## **2. Kısa Çizginin Başlıca Görevleri**

### **2.1 Satır Sonu Kelime Bölme (Hece Bölme)**

Bir satırda yer kalmadığında, kelimeler **hecelere** ayrılıp uygun noktasından tire konularak **satırdan satıra** taşınabilir. Örneğin:

- “Arkada-  
şım”

Burada **kısa çizgi** , kelimenin hece yapısına sadık kalarak satır sonunda bölündüğünü gösterir.

### **2.2 Ara Söz veya Ara Cümleleri Ayırma**

Cümle içinde parantez gibi kullanılan iki kısa çizgi, **ek açıklamayı** veya **ara cümleyi** ayırmaya yarar. Örneğin:

- “Arkadaşım -ki uzun zamandır görüşmemiştik- aniden çıkageldi.”

Bu örnekte **-ki uzun zamandır görüşmemiştik-** ifadesi, cümlenin ana akışından bağımsız kısa bir açıklamadır.

### **2.3 Kök ve Ekleri Ayırma (Yapım veya Çekim Ekleri)**

Türkçede kök ve ekleri öğretici amaçla ya da sözcüğün yapısını göstermek için ayırmak gerektiğinde kısa çizgi kullanılır. Örneğin:

- “gör-üş”, “kitap-lık”, “bak-ım-sız-lık”

Bu kullanımda tire, **kelimenin gövdesini ve eklerini tek tek** ayırt etmemizi sağlar.

### **2.4 İki Kelimeyi, İki Şehri, İki Rakamı vb. Birbirine Bağlama**

- **İki yer arasındaki mesafeyi** veya bağlantıyı göstermek: “İstanbul-Ankara arası”
- **Saat/aralık** belirtmek için: “09.00-13.30”
- **Özel adlar, kuruluş adları** vb.: “Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi”

Bu tip durumlarda tire, iki unsurun belli bir **bağ** içinde olduğunu belirtir.

## **3. Verilen Örneklerin Çözümü**

Soru metninde 7 ayrı örnek verilmiş. Her birinde kısa çizginin hangi görevi üstlendiğini belirlememiz isteniyor.

### **3.1. Örnek 1**

“Arkama dönüp bakmadan devam ediyordum. Katran-mı ya daha çok vardı. Bir vakit bulamazsam gece karanlığına kalacaktım.”

Burada “Katran-mı” ifadesinde kısa çizgi dikkat çekiyor. Normalde soru eki “mı” ayrı yazılsa da (Katran mı?), örnek cümlede tire ile bağlanmış. Bu, Türkçe yazı standardına tam olarak uymasa da **“kök ve ek ayrımı”** gibi gösterilmek ya da metinde özel bir vurgu yapılmak istenmiş olabilir. Yazım kılavuzunda soru eki ayrı yazılır; ancak burada büyük olasılıkla **kısa çizginin “ek ayrımı”** amaçlı veya **vurgu** için kullanıldığı varsayılır.

Dolayısıyla, 1. cümledeki tire kullanımını “**Kök ve ekleri ayırmak (ya da vurgulu ek kullanımı)**” şeklinde açıklayabiliriz.

### **3.2. Örnek 2**

“Buranın tatlısı -künefesi- meşhurdur.”

Bu örnekte **-künefesi-** ifadesiyle **ara söz** eklenmiş ve cümlenin akışına kısa bir açıklama sokulmuştur. Ani bir bilgi veya açıklama belirtmektedir. Bu tür kullanım, “ **ara söz/ara cümle ayırma** ” görevidir.

### **3.3. Örnek 3**

“tart-ı, gör-üş, bak-ım-sız-lık”

Burada her sözcük **kök** ve **ek** lerine ayrılmaktadır:

- tart-ı (kök “tart”, ek “-ı”)
- gör-üş (kök “gör”, ek “-üş”)
- bak-ım-sız-lık (kök “bak”, ek “-ım”, ek “-sız”, ek “-lık”)

Bu kullanım, **“kök ve ekleri ayırma”** amacıyla kısa çizginin kullanıldığı tipik bir örnektir.

### **3.4. Örnek 4**

“gel-, koş-, gör-, bak-, bekle-, yazdır-”

Yine fiil kökleri veya gövdeleri tire ile gösterilmiştir:

- “gel-” (kök)
- “koş-” (kök)
- “gör-” (kök)
- “bak-” (kök)
- “bekle-” (kök/gövde)
- “yazdır-” (gövde)

Bu da **kök + ek** dizilimini göstermek veya fiilin kökünü işaretlemek için **öğretici amaç** ile yapılan bir kullanım türüdür.

### **3.5. Örnek 5**

“il-, ilk-, sız”

Burada da yine **ek veya kökü** belirtmek için kısa çizgi kullanılmıştır. “sız” bir sıfat fiil eki ya da isimden isim yapma eki (sus-suz, yağ-sız, tuz-suz vb.). “il-” ve “ilk-” bir nevi kök-ek ilişkisi göstermek için ayrılmış. Bu da “ **kök ve eklerin ayrılması** ” kapsamına girer.

### **3.6. Örnek 6**

“a-raş-tır-ma, ko-nuş-ma-cı”

Burada kelimeler **hecelere ayrılarak** tire kullanılmıştır:

- a-raş-tır-ma (4 hece: a/raş/tır/ma)
- ko-nuş-ma-cı (4 hece: ko/nuş/ma/cı)

Dolayısıyla, bu, **“hece bölme”** amacını gösteren klasiktir bir kullanım örneğidir.

### **3.7. Örnek 7**

“Türkçe-İngilizce Sözlük  
Ankara-Samsun yolu  
Türk-Alman ilişkileri  
Ural-Altay dili ailesi  
Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi  
Beşiktaş-Galatasaray karşılaşması  
09.00-13.30”

Bu maddelerin tümünde kısa çizgi, **iki eş değer** varlığı veya **iki öğe** yi bağlamak için kullanılıyor:

- “Türkçe-İngilizce” → iki farklı dili bağlamak.
- “Ankara-Samsun yolu” → iki şehir arasındaki yol.
- “Türk-Alman ilişkileri” → iki millet arasındaki ilişkiler.
- “Ural-Altay dili ailesi” → iki dil ailesinin birleşik ifadesi.
- “Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi” → uzun bir fakülte adında bölümleri veya alanları birbirine bağlama.
- “Beşiktaş-Galatasaray” → iki takım arasındaki maç.
- “09.00-13.30” → zaman aralığını belirtmek.

Dolayısıyla bunlar **“iki kelimeyi, iki ismi, iki rakamı vb. birbirine bağlama”** amacına hizmet ediyor.

## **4. Örneklerin Tablosu**

Aşağıdaki tabloda, her bir alıntıda kısa çizginin hangi işlevde kullanıldığı özetlenmiştir:

| **Örnek** | **Alıntı** | **Kısa Çizgi Görevi** |
| --- | --- | --- |
| **1** | Arkama dönüp bakmadan devam ediyordum. Katran-mı… | Kök + ek veya vurgu amaçlı (soru eki “mı” ek gibi gösterilerek ayrılmış) |
| **2** | Buranın tatlısı -künefesi- meşhurdur. | Cümle içinde **ara söz** eklemek |
| **3** | tart-ı, gör-üş, bak-ım-sız-lık | **Kök ve ekleri ayırma** (morfolojik gösterim) |
| **4** | gel-, koş-, gör-, bak-, bekle-, yazdır- | **Kök ve ekleri ayırma** (fiil kök/gövde + ek) |
| **5** | il-, ilk-, sız | **Kök ve ek(ler) ayrımı** |
| **6** | a-raş-tır-ma, ko-nuş-ma-cı | **Hece bölme** (her kelimeyi hecelerine ayırma) |
| **7** | Türkçe-İngilizce, Ankara-Samsun yolu, 09.00-13.30 vb. | **İki varlığı (şehir, dil, saat vb.) birbirine bağlama ya da aralık belirtme** |

## **5. Kısa Çizgiyle İlgili Önemli Notlar**

1. **Soru Eki (mı, mi, mu, mü)** normalde her zaman ayrı yazılır. Örneğin “Geldin mi?” şeklinde. Dolayısıyla (1) numaralı cümledeki “Katran-mı” kullanımı, Türk Dil Kurumu yazım kuralları açısından alışılagelmiş bir örnek değildir; ama soruda böyle verilmiş olduğu için “kök-ek ayrımı” veya özel vurgu olarak değerlendirilir.
2. **Ara söz** ve **ara cümle** genellikle iki tire arasında gösterilir. Parantezle yapılan açıklamalara benzer bir görev üstlenirler.
3. **Kök ve eklerin ayrılması** , dilbilgisi odaklı alıştırmalarda sıkça karşımıza çıkar. Normalde günlük yazımda her ek tire ile ayrılmaz.
4. **Hece bölme** genellikle satır sonunda kelime sığmadığında kullanılır. Metin düzenlemesi için satır sonuna tire konur, sözcüğün kalan kısmı bir sonraki satıra geçer. Alıştırmalarda ise heceleri öğretme amaçlı gösterilebilir.
5. **İki ismi, iki şehri, iki rakamı birbirine bağlama** görevi, günlük hayatta ve resmi yazılarda sıklıkla görülür (Tarih-Coğrafya, Türk-Alman, Beşiktaş-Galatasaray, 09.00-13.30 vb.).

## **6. Genel Özet**

Bu etkinlikte, Türkçede **kısa çizginin (tire)** hangi görevlerde kullanılabileceği gösterilmiştir. Her bir örnekteki kullanım şunlara karşılık gelir:

1. **Kök ve ek ayrımı** (Örnek 1, ayrıca doğru yazımda soru eki ayrı yazılmalı)
2. **Cümlenin akışına eklenen açıklama** (ara söz/ara cümle) (Örnek 2)
3. **Kök ve ekleri ayırma (morfolojik analiz)** (Örnek 3, 4, 5)
4. **Hece bölme** (Örnek 6)
5. **İki öğeyi bağlama, aralık belirtme** (Örnek 7)

Bu kuralları hatırladığımızda, günlük yazımda özellikle **ara söz** ve **iki özel ad arasına konan kısa çizgi** doğru kullanıldığında yazılarımız daha anlaşılır olur. Dilbilgisi alıştırmalarında ise **kök-ek ayrımı** ve **hece bölme** gibi uygulamalar, Türkçenin yapısını öğrenmek için büyük fayda sağlar.

* * *

@Celal_Uzun
