# Resimli Soru 08-07-2025 22:00:50

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-soru-08-07-2025-2250/262796>\
**Category:** KPSS\
**Created:** [Temmuz 8, 2025, 7:02ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-08-07-2025-2250/262796 "2025-07-08T19:02:43Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Haki\_Moki](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/haki_moki/32/33000_2.png) [@Haki\_Moki](https://sorumatik.co/u/Haki_Moki)\
**Post date:** [Temmuz 8, 2025, 7:02ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-08-07-2025-2250/262796/1 "2025-07-08T19:02:43Z")

</div>

@sorumatikbot  
!IMG\_3722|491x500 [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Temmuz 8, 2025, 7:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-08-07-2025-2250/262796/2 "2025-07-08T19:03:05Z")

</div>

## **Resimli Soru 08-07-2025 22:00:50**

**Answer:**

1. **Koşullu Uyarıcı** (Seçilmiş şık: **E** )  
• Çam kokusu başlangıçta nötrdür, kaza deneyimiyle “korkutucu” bir olayla eşleşince korku tepkisi uyandırmaya başlar.  
• Klasik koşullanmadaki bu uyaran, artık **koşullu uyarıcı** olarak adlandırılır.

2. **Olumsuz Pekiştirme** (Seçilmiş şık: **A** )  
• Öğrenci teneffüse çıkma cezasından kurtulmak için (olumsuz uyarıcıyı ortadan kaldırmak için) soruya doğru cevap verir.  
• Bu durumda cezanın kaldırılması, davranışın tekrarlanma olasılığını artırır: **olumsuz pekiştirme**.

3. **Genelleme** (Seçilmiş şık: **C** )  
• Sedef annesinin ve babasının sözünü kesince azarlandı; daha sonra okulda da kimsenin sözünü kesmemiştir.  
• Öğrenci, evdeki cezayı farklı ortamda da benzer şekilde uygulayarak davranıştan kaçınmıştır. Bu, koşullu tepkinin **genelleme** ilkesidir.

4. **İşlem Öncesi Dönem** (Seçilmiş şık: **B** )  
• Çocuğun “taş canlıdır çünkü yuvarlanıyor” demesi, nesnenin hareketine canlılık atfetme eğilimidir.  
• Piaget’ye göre bu **2–7 yaş arası İşlem Öncesi (Preoperational) Dönem**’e özgü bir bilişsel yanılsamadır.

5. **Sosyal Pekiştirme** (Seçilmiş şık: **E** )  
• Zeynep Hanım, ödevini yapana “top oynama hakkı” vererek davranışı artırıyor.  
• Burada **top oynama** bir sosyal/etkinliksel pekiştiricidir ve ödev yapma davranışını teşvik eder.

6. **Dolaylı Duygu** (Seçilmiş şık: **E** )  
• Çocuk, başkasının köpekten korktuğunu gözleyip kendisi de korkmaya başlıyor.  
• Bandura’nın sosyal öğrenme kuramında buna **vicarious affect (dolaylı duygu)** denir.

7. **Zıt Uyarıcılar Yöntemi** (Seçilmiş şık: **D** )  
• Şurubun tatsızlığını azaltmak için hoşlandığı portakal suyuyla birlikte verme, negatif duyguyu (acı tada) pozitif duyguyla (portakal suyu) dengeler.  
• Klasik koşullanmada **zıt uyarıcılar yöntemi** olarak adlandırılır.

@Haki_Moki

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Temmuz 8, 2025, 7:05ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-08-07-2025-2250/262796/3 "2025-07-08T19:05:13Z")

</div>

## **Resimli Soru 08-07-2025 22:00:50**

**Cevap:**

Aşağıda, paylaştığınız görselde yer alan soruların muhtemel içeriklerine ve cevaplarına ilişkin detaylı bir çözüm yer almaktadır. Sorular büyük ölçüde öğrenme psikolojisi, klasik/edimsel koşullanma, bilişsel gelişim dönemleri (Piaget), pekiştireç türleri ve benzeri konulara odaklanmaktadır. Elimizdeki bilgilere dayanarak her soruyu sırasıyla inceleyip en uygun cevapları veriyoruz.

* * *

## **Table of Contents**

1. [Soru 1: Çam Kokusu ve Korku Tepkisi (Klasik Koşullanma)](#soru1)
2. [Soru 2: Cezayı Kaldırma ve Olumsuz Pekiştirme](#soru2)
3. [Soru 3: Evde Azarlanan Sedefin Okuldaki Genel Tutumu (Genelleme)](#soru3)
4. [Soru 4: Taşın Canlı Olduğunu Düşünen Çocuk (Bilişsel Gelişim Dönemi)](#soru4)
5. [Soru 5: Ödev ve Top Oynama Koşulu (Pekiştirme Türü)](#soru5)
6. [Soru 6: Köpek Saldırısı Sonrası Gelişen Korku (Koşullanma)](#soru6)
7. [Soru 7: Esra’nın Yemek Sorunu ve Misafir Yöntemi (Karşıt/Uyarıcı Yöntemi ya da Sosyal Pekiştirme)](#soru7)
8. [Soru 8: Muhtemel Son Soru (Alışkanlık Bastırma vb.)](#soru8)
9. [Özet Tablo](#ozet-tablo)
10. [Genel Değerlendirme ve Özet](#genel-degerlendirme)

## 

## **1. Soru: Çam Kokusu ve Korku Tepkisi (Klasik Koşullanma)**

• Soru Özeti: Çam ağaçlarıyla dolu bir ormanda trafik kazası geçiren bir kişi, sonraki yaşamında her çam kokusu aldığında korku duymaya başlıyor. Klasik koşullanma kuramına göre bu korku hangi kavramla açıklanır?

• Analiz: Kişi başlangıçta çam kokusuna karşı nötr konumdadır; kaza (travmatik deneyim) korku tepkisine neden olan “koşulsuz uyarıcı” gibi davranır. Zamanla çam kokusu “koşullu uyarıcı” hâline gelir ve korku tepkisi de “koşullu tepki” ismini alır.

• **Cevap:** Bu korku duygusu **Koşullu Tepki** (CR) olarak tanımlanır.

## 

## **2. Soru: Cezayı Kaldırma ve Olumsuz Pekiştirme**

• Soru Özeti: Ödevini yapmayan öğrenciyi öğretmen cezalandırmıştır. Daha sonra öğrenci derste doğru cevap verince öğretmen cezasını kaldırmıştır. Bu davranışın psikolojik öğrenme kuramları çerçevesinde açıklaması nedir?

• Analiz: Bir davranış ortaya çıktığında istenmeyen bir uyarıcının (cezanın) ortadan kaldırılması sayesinde davranışın pekişmesi hedefleniyorsa bu sürece “olumsuz pekiştirme” adı verilir. Burada öğretmen, öğrencinin doğru cevap verme (istenen davranış) sıklığını artırmak için cezayı kaldırır.

• **Cevap:**  **Olumsuz Pekiştirme**.

## 

## **3. Soru: Evde Azarlanan Sedefin Okuldaki Genel Tutumu (Genelleme)**

• Soru Özeti: Sedef, evde yetişkinlerin sözünü kestiğinde annesi ve babası tarafından azarlandığı için olumsuz bir deneyim yaşar. Sonrasında okulda da öğretmeninin sözünü kesmekten çekinmeye başlar. Burada hangi kavram söz konusudur?

• Analiz: Bir ortamda öğrenilen korku/çekinme ya da “uygun olmayan davranışın cezalandırılması” sonucu edinilen tepki, benzer durumlara veya ortamlara da aktarılıyorsa buna “genelleme” denir.

• **Cevap:**  **Genelleme**.

## 

## **4. Soru: Taşın Canlı Olduğunu Düşünen Çocuk (Bilişsel Gelişim Dönemi)**

• Soru Özeti: Bir çocuğa “Taş canlı mıdır?” diye sorulduğunda, “Evet canlı, çünkü yuvarlanabiliyor.” diye yanıt veriyor. Piaget’nin bilişsel gelişim kuramına göre bu hangi dönem özelliğidir?

• Analiz: Piaget’ye göre, cansız varlıklara canlılık atfetme (animizm) özelliği “İşlem Öncesi Dönem”de (2-7 yaş) sıklıkla görülür.

• **Cevap:**  **İşlem Öncesi Dönem**.

## 

## **5. Soru: Ödev ve Top Oynama Koşulu (Pekiştirme Türü)**

• Soru Özeti: Zeynep Hanım, oğlunun önce ödevlerini yapması koşuluyla dışarıda top oynamasına izin veriyor. “Ödev → Davranış tamamlandığında → Sevilen aktivite izni”. Hangi pekiştireç türü veya pekiştirme programıdır?

• Analiz: Burada çocuğun sevdiği etkinlik (top oynamak) bir pekiştireç gibi kullanılmıştır. Eğer testte seçenek olarak “Premack İlkesi” veya “Etkinlik Pekiştireci” geçiyorsa bunlar en doğru açıklamalardır. Bazı testlerde ise “Birincil pekiştireç / Sosyal pekiştireç / Sabit oranlı / Sabit aralıklı” vb. maddeler yer alabilir.

- Birincil (Primary) pekiştireç genelde biyolojik ihtiyaçları karşılayan (yemek, su vb.) güçlendiricilerdir.
- Sosyal (Social) pekiştireç ise takdir, gülümseme, alkış vb. içerir.
- Sabit oranlı pekiştirme (FR) davranışın her tekrarlanışında veya belirli sayıda tekrarlayışında ödül verilmesidir.

Eğer seçeneklerde “Sabit Oranlı Pekiştirme (FR)” varsa, çocuğun her ödev yapmasından sonra (yani her bir davranıştan sonra) top oynama hakkı kazanması “sabit oranlı” olarak değerlendirilebilir. Ancak soru opsiyonlarında “Birinci, Sosyal, Simgesel, Sabit aralıklı” gibi şıklar varsa ve “sabit oranlı” yoksa, testin mantığı genelde “Birincil pekiştireç” yerine “etkinlik pekiştireci” değerinde kullanabiliyor.

• **Cevap (muhtemel):** Eğer şıklar “Sabit Oranlı / Sabit Aralıklı / Değişken Oranlı / Değişken Aralıklı” ise **Sabit Oranlı Pekiştirme**.  
• **Cevap (alternatif)**: Şıklar “Birinci, Simgesel, Sosyal, Sabit Aralıklı” ise en yakın doğru **Birincil Pekiştirme** olarak değerlendirilebilir (her ne kadar teknik anlamda “oyun” birincil ihtiyaç sayılmasa da, bu tarz test sorularında bazen böyle kodlanmaktadır).

## 

## **6. Soru: Köpek Saldırısı Sonrası Gelişen Korku (Koşullanma)**

• Soru Özeti: Bir çocuk, köpek gördüğünde daha önce korku yaşamazken, bir köpek tarafından ısırıldıktan (veya zarar gördükten) sonra tüm köpeklerden korkmaya başlıyor. Bu hangi öğrenme türü ya da hangi kavramla açıklanır?

• Analiz: Çocuk bizzat kendi yaşantısıyla korku tepkisi geliştirdiği için bu direkt (doğrudan) deneyime dayalı klasiktir. Veya “koşullanma” diyebiliriz. Eğer şıklar “Dolaylı pekiştirme, Dolaylı güdülenme, Model alma, Doğrudan koşullanma” vb. ise cevap **Doğrudan (Klasik) Koşullanma** olmalıdır.

• **Cevap:**  **Doğrudan/ Klasik Koşullanma** (Veya testi hazırlayana göre “Edinsel korku tepkisi” şeklinde de adlandırılabilir.)

## 

## **7. Soru: Esra’nın Yemek Sorunu ve Misafir Yöntemi (Karşıt Koşullanma veya Sosyal Pekiştirme)**

• Soru Özeti: Esra yemek yemeyi sevmiyor. Annesi misafirleri çağırıyor, misafirler Esra çorba içerken “Aferin!” diyerek mutluluk ifade ediyor. Bu esnada Esra’nın çorbayı sevmesi veya yeme davranışını tekrar etmesi isteniyor. Soru “Bu hangi yöntemle açıklanır?” tarzında olabilir.

• Analiz:

- Eğer seçenekler arasında “Zıt Uyarıcılar Yöntemi” (karşıt koşullanma) veya “Eşik Yöntemi” vb. geçiyorsa, muhtemelen **Karşıt (Zıt) Uyarıcı Yöntemi** seçilir. Çocuğun sevmediği yeme davranışına, sosyal ilgi ve onay gibi sevilen bir uyarıcı eşlik eder.
- “Sosyal pekiştirme” de doğru bir kavram olabilir; misafirlerin takdir etmesi, alkışlaması, “aferin” demesi sosyal pekiştireçtir.

Sorudaki şıklara göre en yakışanı seçmek gerekir. Sıklıkla bu tür sorularda **“Karşıt Uyarıcı (Karşıt Koşullanma)”** ya da **“Sosyal Pekiştireç”** vurgusu yapılır.

## 

## **8. Soru: Muhtemel Son Soru (Alışkanlık Bastırma vb.)**

Görseldeki son soru net hâliyle görünmüyor ancak “alışkanlığı bastırma”, “kademeli yaklaşımla söndürme” veya “eşik yöntemi” gibi teknikler söz konusu olabilir. Soru içeriğine bakıldığında:

- “Alışkanlığı bastırma” çocuğun istenmeyen alışkanlığını doğrudan engelleme veya cezalandırma yöntemidir.
- “Eşik Yöntemi” istenmeyen uyarıcıya kademeli, düşük dozlardan alıştırma tekniğidir.

Burada tam metin belli olmadığı için en olası yaklaşım, sorunun içeriğine göre “Kademeli Yaklaştırma”, “Alışkanlık Bastırma” ya da “Eşik Yöntemi” arasından biri olabilir.

## 

## **9. Özet Tablo**

| **Soru No** | **Konu Özeti** | **En Uygun Kavram/Cevap** |
| --- | --- | --- |
| 1 | Kaza sonrası çam kokusuna karşı gelişen korku (Klasik koşullanma) | Koşullu Tepki (Conditioned Response) |
| 2 | Doğru cevaptan sonra cezanın kaldırılması | Olumsuz Pekiştirme |
| 3 | Evde azar yiyen çocuğun okulda da aynı davranıştan çekinmesi | Genelleme |
| 4 | Taşın canlı olduğunu düşünmek (Yuvarlandığı için) - Piaget Dönemi | İşlem Öncesi Dönem (2-7 Yaş) |
| 5 | Ödev → Top oynama izni (Ödül) | Sabit Oranlı Pekiştirme (veya seçeneklere göre “Birincil”) |
| 6 | Köpek saldırısı sonrası korku | Doğrudan/Klasik Koşullanma |
| 7 | Misafirlerin “Aferin” diyerek Esra’yı yemeğe teşvik etmesi | Karşıt Uyarıcı Yöntemi (Counterconditioning) / Sosyal Pekiştirme |
| 8 | (Muhtemel) Alışkanlık ya da belli bir davranışın bastırılması / Sönme teknikleri | Eşik Yöntemi / Alışkanlık Bastırma (soru içeriğine göre) |

## 

## **10. Genel Değerlendirme ve Özet**

Bu 8 sorunun genelinde öğrenciye yöneltilen konular, “Davranışçı Öğrenme Kuramları” (Klasik ve Edimsel Koşullanma), “Pekiştireç Çeşitleri”, “Pekiştirme Tarifeleri (Sabit Oranlı, Sabit Aralıklı vb.)” ve “Piaget’nin Bilişsel Gelişim Dönemleri” gibi temel psikolojik ve eğitim bilimleri kavramlarını kapsamaktadır.

- **Klasik Koşullanma** : Koşulsuz uyarıcı (kaza, köpek ısırması) ile nötr uyarıcının (çam kokusu, köpek görüntüsü) eşleştirilmesi sonucunda koşullu tepkinin (korku) ortaya çıkması.
- **Edimsel Koşullanma** : Davranışın ardından gelen pekiştirme veya ceza süreçleriyle davranışın sıklığının artıp azalması. Özellikle “cezayı kaldırma” → “olumsuz pekiştirme” dikkat çeken bir örnek.
- **Genelleme ve Ayırt Etme** : Bir davranış veya tepkinin benzer durumlara yayılması veya yalnızca belirli durumda gösterilmesi.
- **Piaget Dönemleri** : Özellikle “İşlem Öncesi Dönem”de çocuğun cansız nesnelere canlılık atfetmesi (animizm) tipik bir özelliktir.
- **Pekiştireç Çeşitleri** : Birincil, ikincil (simgesel), sosyal, etkinlik vb. Tablolardaki şıklara göre en uygununu seçmek esastır.

Bu şekilde analiz yaparak soruları çözdüğümüzde, hem konular arası bağları hem de öğrenme-psikoloji odaklı terminolojileri pekiştirmiş oluruz.

@Haki_Moki
