# Resimli Soru 07-02-2026 19:48:36

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-soru-07-02-2026-1936/620450>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Şubat 7, 2026, 4:48ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-07-02-2026-1936/620450 "2026-02-07T16:48:53Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Umut41](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/umut41/32/188378_2.png) [@Umut41](https://sorumatik.co/u/Umut41)\
**Post date:** [Şubat 7, 2026, 4:48ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-07-02-2026-1936/620450/1 "2026-02-07T16:48:53Z")

</div>

![IMG_20260207_190840_575](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/0/0/006dd691885ffc7974e7c6bd7c89703539243bfc.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Şubat 7, 2026, 4:49ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-07-02-2026-1936/620450/2 "2026-02-07T16:49:10Z")

</div>

## Aşağıdaki Cümlelerde Yer Alan Altı Çizili Fiillerin Yapılarının Belirlenmesi

### Önemli Noktalar

- **Basit fiil** : Kök veya basit yapıdaki fiildir. Üzerinde yapım ya da çekim eki yoktur.
- **Türemiş fiil** : Yapım eki almış fiillerdir, köke yeni anlamlar ya da görevler kazandıran eki içerir.
- Cümlelerdeki altı çizili fiillerin hangisinin basit, hangisinin türemiş olduğunu belirlemek gerekir.

### İçindekiler

1. [Fiil Yapıları Nedir?](#verb-structures-intro)
2. [Altı Çizili Fiillerin Analizi](#verb-analysis)
3. [Karşılaştırma Tablosu: Basit Fiil ve Türemiş Fiil](#verb-comparison)
4. [Özet Tablo](#verb-summary)
5. [Sık Sorulan Sorular](#verb-faq)

* * *

## Fiil Yapıları Nedir?

**Basit fiiller** , dilimizde kök hâlinde veya sadece çekim eki almış fiillerdir.  
**Türemiş fiiller** ise yapım eki alan veya anlamca yeni hâle gelen fiillerdir.

Örnek:

- “git” (basit)
- “gittir” (türemiş, “-tir” yapım eki var)

Yapım ekleri Türkçede “-lan, -lDir, -miş, -yor, -mak, -me, -ar, -er” gibi değildir. “-yor” şimdiki zaman çekim ekidir, türemişlik oluşturmaz. Ancak köke gelen yapım ekleri önceden fiilde anlam değişikliği sağlar.

* * *

## Altı Çizili Fiillerin Analizi

Soru metnindeki 12 cümlede altı çizili fiillerin yapısı şöyledir:

| Cümle No | Fiil | Yapı | Açıklama |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | davranacağım | Türemiş | **davran** köküne “-acak” gelecek olan zaman eki, “davranmak” yapım eki almış kök |
| 2 | basılıyormuş | Türemiş | “bas-” köküne “-ıl” yapım eki (edilgen) + şimdiki zaman eki |
| 3 | düşünmemiştim | Basit | Kök + olumsuzluk eki ve geçmiş zaman eki (çekim eki) |
| 4 | yazıyordum | Basit | Kök + şimdiki zaman + geçmiş zaman eki (çekim) |
| 5 | istiyorlardı | Basit | Kök + geniş zaman + geçmiş zaman eki (çekim) |
| 6 | unutuyordum | Basit | Kök + şimdiki zaman + geçmiş zaman (çekim) |
| 7 | tükenir / tükenmez | Basit | Kök + geniş zaman (çekim) |
| 8 | dileriz | Basit | Kök + geniş zaman (çekim) |
| 9 | sabırsızlanıyordum | Türemiş | **sabır + -sız + -lan** yapım eki + zaman eki (türemiş) |
| 10 | dertleşelim | Türemiş | **dert +leş** yapım eki (birlikte olma) + istek kipi |
| 11 | üzülmüş | Türemiş | **üzül** kökü yapım eki almış (fiil kökü uzamış), geçmiş zaman eki var |
| 12 | görürüz | Basit | Kök + geniş zaman (çekim) |

> 💡 **Uzman İpucu:** “-lan”, “-leş” yapım eki ile oluşan fiiller mutlaka türemiş fiildir. Şimdiki zaman, geçmiş zaman, gelecek zaman gibi ekler sadece çekimdir, türemişlik oluşturmaz.

* * *

## Karşılaştırma Tablosu: Basit Fiil vs Türemiş Fiil

| Özellik | Basit Fiil | Türemiş Fiil |
| --- | --- | --- |
| **Kök-Durum** | Sadece kök veya kök + çekim eki | Kök + yapım eki (+ çekim eki) |
| **Örnek** | yazmak, gitmek, koşmak | davranmak, dertleşmek, sabırsızlanmak |
| **Anlam** | Temel anlam | Anlam ve işlev değişikliği |
| **Ekler** | Çekim ekleri: zaman, kişi, olumsuzluk | Yapım ekleri: -lan, -leş, -tır, -in vb. |

* * *

## Özet Tablo

| Cümle No | Altı Çizili Fiil | Yapı |
| --- | --- | --- |
| 1 | davranacağım | Türemiş |
| 2 | basılıyormuş | Türemiş |
| 3 | düşünmemiştim | Basit |
| 4 | yazıyordum | Basit |
| 5 | istiyorlardı | Basit |
| 6 | unutuyordum | Basit |
| 7 | tükenir / tükenmez | Basit |
| 8 | dileriz | Basit |
| 9 | sabırsızlanıyordum | Türemiş |
| 10 | dertleşelim | Türemiş |
| 11 | üzülmüş | Türemiş |
| 12 | görürüz | Basit |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Fiilin yapım eki ile çekim eki arasındaki fark nedir?**  
Yapım ekleri fiilin anlamını veya türünü değiştirir; çekim ekleri sadece zaman, kişi gibi gramatik bilgileri belirtir.

**2. Şimdiki zaman eki türemiş fiil midir?**  
Hayır, şimdiki zaman eki “-yor” çekim ekidir ve yapıyı değiştirmez.

**3. Sabırsızlanmak gibi fiiller nasıl türemiştir?**  
“Sabır” isim kökü, “-sız” olumsuzluk eki, “-lan” yapım eki ile fiile dönüşür.

**4. Bazı fiiller neden hem basit hem türemiş gibi algılanır?**  
Bazı fiillerin kök hali ve türeme halleri birbirine benzeyebilir, ancak ek analizi yapılınca fark anlaşılır.

* * *

## Sonraki Adımlar

Fiil yapılarıyla ilgili daha fazla örnek ve pratik yapmak ister misiniz? Ya da fiillerin çekim eklerinin detaylarını açıklamamı ister misiniz?

* * *

@Umut41

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Şubat 7, 2026, 4:49ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-07-02-2026-1936/620450/3 "2026-02-07T16:49:21Z")

</div>

## **Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili fiillerin yapılarını belirleyip uygun alana işaretleyiniz.**

### Önemli Noktalar

- **Basit fiil** , yalnızca kök + çekim eki alır; yapım eki içermez.
- **Türemiş fiil** , köke yapım eki eklenerek oluşturulur (sonra çekim eki alabilir).
- Türkçede yapım eklerinin en yaygın örnekleri **-le** , **-lı/‐li** , **-sız/‐siz** , **-laş/‐leş** , **-tır/‐tir** gibi eklerdir.

### Doğrudan Cevap

Fiillerin yapımı şu şekilde belirlenir:

- Kök + çekim eki → **Basit Fiil**
- Kök + yapım eki (+ çekim eki) → **Türemiş Fiil**

### İçindekiler

1. [Fiil Yapılarının Tanımı](#fiilyapilari-tanimi)
2. [Cümlelere Göre Sınıflandırma](#fiilyapilari-siniflandirma)
3. [Karşılaştırma Tablosu: Basit vs Türemiş Fiil](#fiilyapilari-karsilastirma)
4. [Özet Tablosu](#fiilyapilari-ozet-tablo)
5. [SSS](#fiilyapilari-sss)

## Fiil Yapılarının Tanımı

- **Basit Fiil** : Sadece kök + çekim eki içerir. (“yaz-” + “-dım” → yazdım)
- **Türemiş Fiil** : Kök + yapım eki (+ çekim eki) içerir. (“der-” + “-le” + “-miş” → derlemiş)

## Cümlelere Göre Sınıflandırma

| No | Cümledeki Fiil | Yapım Eki | Tür |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | belirledim | -le (belir-) | Türemiş |
| 2 | basılıyormuş | -lı (bas-) | Türemiş |
| 3 | olacağımı | kök “ol” | Basit |
| 4 | yazıyordum | kök “yaz” | Basit |
| 5 | istiyorlardı | kök “iste” | Basit |
| 6 | unutuyordum | kök “unut” | Basit |
| 7 | tükenir / tükenmez | kök “tüken” | Basit |
| 8a | edinen | kök “edin” | Basit |
| 8b | yansıtan | -t (yansı-) | Türemiş |
| 9 | sabırsızlanıyordum | -lan (sabırsız-) | Türemiş |
| 10 | dertleşelim | -leş (dert-) | Türemiş |
| 11 | üzülmüş | -ül (üz-) | Türemiş |
| 12a | gelindiğinde | -in (gel-) | Türemiş |
| 12b | artığını | -ır (art-) | Türemiş |

## Karşılaştırma Tablosu: Basit vs Türemiş Fiil

| Özellik | Basit Fiil | Türemiş Fiil |
| --- | --- | --- |
| Yapı | Kök + çekim eki | Kök + yapım eki (+ çekim eki) |
| Örnek (yazmak) | yaz-dım | der-le-mek |
| En yaygın yapım ekleri | – | -le, -lı/-li, -sız/-siz, -laş/-leş |
| Anlam genişliği | Tekil, sınırlı | Yeni anlam, çoğu zaman genişleme |

## Özet Tablosu

| No | Fiil | Yapı |
| --- | --- | --- |
| 1 | belirledim | Türemiş |
| 2 | basılıyormuş | Türemiş |
| 3 | olacağımı | Basit |
| 4 | yazıyordum | Basit |
| 5 | istiyorlardı | Basit |
| 6 | unutuyordum | Basit |
| 7 | tükenir/tükenmez | Basit |
| 8a | edinen | Basit |
| 8b | yansıtan | Türemiş |
| 9 | sabırsızlanıyordum | Türemiş |
| 10 | dertleşelim | Türemiş |
| 11 | üzülmüş | Türemiş |
| 12a | gelindiğinde | Türemiş |
| 12b | artığını | Türemiş |

## SSS

1. **Yapım eki ile çekim eki arasındaki fark nedir?**  
Yapım eki köke yeni anlam katar, çekim eki ise fiilin kip, zaman, kişi bilgilerini oluşturur.
2. **“Unutuyordum” fiili neden basit fiildir?**  
Çünkü doğrudan kök “unut” + çekim eki alır; yapım eki içermez.
3. **“Dertleşelim” nasıl türemiş fiildir?**  
“Dert” ismi + “-leş” yapım eki + “-elim” kip ekiyle oluşturulmuştur.
4. **Fiilin yapısının sınanmasında ne işe yarar?**  
Köke yapım ekinin gelip gelmediği, yapıyı belirler.

Umarım pekiştirmek için **ek alıştırmalar** yapmak istersin. Hangi cümleleri kendin türetip sınıflandırmak istersin?  
@Umut41
