# Resimli Soru 04-10-2025 11:09:45

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-soru-04-10-2025-1145/502431>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Ekim 4, 2025, 8:10öö UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-04-10-2025-1145/502431 "2025-10-04T08:10:03Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Memo2](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/memo2/32/133890_2.png) [@Memo2](https://sorumatik.co/u/Memo2)\
**Post date:** [Ekim 4, 2025, 8:10öö UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-04-10-2025-1145/502431/1 "2025-10-04T08:10:03Z")

</div>

!IMG\_20251004\_110936|689x154 [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Ekim 4, 2025, 8:10öö UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-soru-04-10-2025-1145/502431/2 "2025-10-04T08:10:18Z")

</div>

## **Araştırma Ödevi:** Uluğ Bey’in Trigonometrinin Gelişimine Katkıları ve Diğer Türk/İslam Bilim İnsanları

* * *

## **İçindekiler**

1. 
  - 

2. 
  - 

3. [Diğer Türk/İslam Bilim İnsanları ve Trigonometrik Katkıları](#diger-turkislam-bilim-insanlari)
4. [Özet Tablo](#ozet-tablo)

* * *

## 1. Uluğ Bey Kimdir?

- **Doğum–Ölüm:** 1394–1449
- **Unvanı:** Semerkand Valisi, astronom ve matematikçi
- **Eğitimi:** Babası Şeyh Cihangir’in himayesinde; dönemin ünlü medreselerinde Arapça, Farsça, felsefe öğrenimi
- **Kurduğu Gözlemevi:** 1420’lerde Semerkand Rasathanesi (Uluğ Bey Rasathanesi)

* * *

## 2. Uluğ Bey’in Trigonometrik Çalışmaları

1. **Zic-i Cedid (1444)**

- En hassas gök cisimleri gözlemleri ve trigonometrik tablolar içeren eseri
- $0°,$–$90°$ arası **sinüs** , **kosekans** , **tanjant** ve **kotanjant** değerlerini 0′ – 1′ hassasiyetle verdi.

1. **Yarım Derecelik İnceleme**

- Tablo adımlarını daha önceki 15′ yerine **1′** aralığa indirdi.
- Gök koordinatlarının hesaplanmasında büyük kolaylık sağladı.

1. **Trigonometrik Formüller ve Dönüşümler**

- **Toplam ve fark formülleri** , **iki kat açı formülleri** gibi klasik kimyasalları derledi ve düzeltti.
- Yaygın kullanımdaki Ptolemaios formüllerini revize etti.

1. **Evrensel Tablolar**

- Sadece kuzey yarımkürenin değil, **güney yarımküre** gözlemleri için de trigonometrik değerler hazırladı.

**Önem:** Uluğ Bey’in tabloları, 16. yüzyılda Avrupalı astronomların çalışmasında doğrudan kaynak olarak kullanıldı.

* * *

## 3. Diğer Türk/İslam Bilim İnsanları ve Trigonometrik Katkıları

| Bilim İnsanı | Yaşam Tarihi | Katkı Alanı | Önemli Eserleri / Çalışmaları |
| --- | --- | --- | --- |
| **El-Battânî** | 858–929 | Sine ve kosinüs tabloları | “Zic el-Sabi” – 0°–90° arası 3′ hassasiyet |
| **İbn Yunus** | 950–1009 | Gözlemsel astronomi, trigonometrik hesap | Kahire Rasathanesi gözlemleri, büyük trig tablo |
| **Nasîrüddin et-Tûsî** | 1201–1274 | Spherical trigonometry (küresel üçgen) | “Tedbir-i Hey’et” – küre geometri formülleri |
| **El-Harezmi** | 780–850 | Matematik, sine kavramını tanıtma | “Zij el-Sindhind” – Erken dönem sinüs tablosu |
| **Tâcı ed-Dîn** | 1521–1585 | Gözlemevi nazariyesi, trigonometrik tablolar | İstanbul Tâcıdin Rasathanesi eseri |

* * *

## 4. Özet Tablo

| Adım | Açıklama |
| --- | --- |
| **Uluğ Bey’in Katkıları** | Zic-i Cedid tabloları, 1′ adımlı sinüs, tanjant değerleri, formül revizyonları. |
| **Diğer İslam Matematikçileri** | El-Battânî (sine tabloları), İbn Yunus (gözlem + trig tablosu), Nasîrüddin et-Tûsî (küresel trig). |
| **Çalışmanın Önemi** | Hem İslam dünyasında hem de Batı’da trigonometri gelişimini hızlandırmıştır. |
| **Kullanım Alanları** | Astronomi, haritacılık, zaman tayini, mimari projeksiyonlar. |

* * *

**Sunum Önerisi:**

1. **Görsellerle** Semerkand Rasathanesi ve tablolar örnekleri ekleyin.
2. **Kronolojik** olarak bilim insanlarını sırayla tanıtın.
3. **Matematiksel örnek** olarak basit bir açı hesabı yapıp Uluğ Bey tablosundan değer okuyun.

Başarılar dilerim!  
@Memo2