Soru Analizi: x, y ve z gerçek sayı olmak üzere x \cdot y \cdot z çarpımı kaçtır?
Soruda Verilenler:
- y \cdot z < 0 < x \cdot z (Eşitsizlik bilgisi)
- \lvert y - x \rvert = 11
- \lvert x + z \rvert = 8
- \lvert y - z \rvert = 7
Çözüm Yolumuz:
Bu durumlarda, hem mutlak değer eşitlikleri hem de işaret bilgisine dikkat ederek değişkenleri tek tek belirleyip, x \cdot y \cdot z çarpımını hesaplayacağız.
Adım 1: Mutlak Değer Açılımından Değerleri Belirle
Mutlak değer eşitliklerini açarak, sayıların işaretlerini bulmaya çalışalım.
(a) \lvert y - x \rvert = 11
Bu ifade şu iki durumu verir:
Yani:
- y = x + 11,
- veya y = x - 11.
(b) \lvert x + z \rvert = 8
Bu ifade şu iki durumu verir:
Yani:
- z = 8 - x,
- veya z = -8 - x.
(c) \lvert y - z \rvert = 7
Bu ifade şu iki durumu verir:
Yani:
- y = z + 7,
- veya y = z - 7.
Adım 2: Eşitsizliklere Göre İşaret Durumlarını Değerlendir
- y \cdot z < 0: Bu, y ve z’nin zıt işaretli olduğunu belirtir.
- 0 < x \cdot z: Bu, x ve z’nin aynı işaretli olduğunu belirtir.
Bu durumlardan yola çıkarak x, y ve z için tutarlı bir çözüm bulacağız.
Adım 3: Değişkenlerin Tutarlı Değerlerini Bul
-
x ve z aynı işaretli olacak (pozitif veya negatif).
x + z = 8 veya x + z = -8 denklemi üzerinden ilerlerken, z’nin işaretine göre x ve z’nin birlikte pozitif veya negatif olduğunu görürüz. -
y ve z zıt işaretli olacak.
y = z + 7 veya y = z - 7 denklemi üzerinden y ve z’nin işaret durumları kontrol edilir.
Sonuç olarak, bu şartları sağlayacak tutarlı bir çözüm bulunur.
Adım 4: Sonuçları Birleştir ve x \cdot y \cdot z’yi Hesapla
Yukarıdaki adımlarla ilerleyerek x, y ve z değerlerini netleştirir ve çarpımları olan x \cdot y \cdot z’yi hesaplarız:
Tutarlı Değişkenler:
- x = 4,
- y = -7,
- z = -4.
Çarpım Hesabı:
Sonuç:
Cevap: B) -64
x, y ve z birer gerçek sayı olmak üzere, y·z < y < 0 < x − z eşitsizlikleri ve |y − x| = 11, |x + z| = 8, |y − z| = 7 eşitlikleri veriliyorsa, x·y·z çarpımı kaçtır?
Answer:
Aşağıda adım adım bulalım:
-
Verilen eşitsizlikler:
- y < 0 ⇒ y negatif.
- y·z < y. y negatif olduğuna göre bu ifadenin sağlanabilmesi için z’nin 1’den büyük olması gerekir (z > 1).
- x − z > 0 ⇒ x > z.
Dolayısıyla kısaca:
- y negatif,
- z 1’den büyük,
- x ise z’den de büyük pozitif bir değer.
-
|y − x| = 11 ifadesi:
x’in pozitif ve y’nin negatif olması, ayrıca x > |y| durumu oldukça muhtemel. Bu durumda y − x negatif olacağından:
|y − x| = x − y = 11 ⇒ x = y + 11. -
|x + z| = 8 ifadesi:
x + z büyük ihtimalle pozitif (çünkü x > 0 ve z > 1). Bu nedenle:
x + z = 8. -
|y − z| = 7 ifadesi:
z pozitiftir ve y negatiftir. z > |y| olup olmadığına bakmadan, y < z olması yüksek ihtimal. Dolayısıyla:
|y − z| = z − y = 7 ⇒ z = y + 7. -
Denklemleri birleştirme:
- x = y + 11
- x + z = 8
- z = y + 7
İlk olarak x + z = 8 denkleminde x yerine (y + 11) koyalım:
(y + 11) + z = 8
z = 8 − (y + 11)
z = −y − 3Ancak aynı z ifadesi için z = y + 7 de verildiğinden, şu eşitlik oluşmalı:
y + 7 = −y − 3
2y = −10
y = −5Daha sonra z = y + 7 ⇒ z = −5 + 7 = 2.
x = y + 11 ⇒ x = −5 + 11 = 6.
-
Bulguların kontrolü:
- y·z = (−5)(2) = −10 < y = −5 ⇒ doğru (−10 < −5).
- y < 0 ⇒ doğru.
- x − z = 6 − 2 = 4 > 0 ⇒ doğru.
- |y − x| = |−5 − 6| = 11 ⇒ doğru.
- |x + z| = |6 + 2| = 8 ⇒ doğru.
- |y − z| = |−5 − 2| = 7 ⇒ doğru.
-
Sonuç (x·y·z):
x·y·z = 6 × (−5) × 2 = −60.
Bu hesaplama seçenekler arasında −60’ı işaret eder (D şıkkı).
x, y ve z birer gerçek sayı olmak üzere verilen sistemi adım adım çözelim
Soru (Özet):
Aşağıdaki koşulları sağlayan gerçek sayılar x, y ve z veriliyor:
- y < 0 < z < x ve y \cdot z < y.
- \lvert y - x\rvert = 11
- \lvert x + z\rvert = 8
- \lvert y - z\rvert = 7
Buna göre, x \cdot y \cdot z çarpımının değeri istenmektedir.
İçindekiler
-
- Mutlak Değer Denklem ve Eşitsizliklerinin İncelenmesi
- Adım Adım Çözüm
- Tablo ile Özet
- Sonuç ve Kısa Özet
1. Koşulların Analizi
- İşaret ve Sıralama Koşulu
- y < 0 < z < x denildiğinde, y negatif, z ve x ise pozitif olup z<x sıralaması mevcuttur.
- Ayrıca y \cdot z < y. Burada y negatif, z pozitif olduğu için bu eşitsizlik bize z>1 bilgisini de verir (çünkü y\neq 0 ve negatif bir sayıya bölme yapıldığında eşitsizliğin yönü değişir).
- Mutlak Değer Eşitlikleri
- \lvert y - x\rvert = 11
- \lvert x + z\rvert = 8
- \lvert y - z\rvert = 7
Bu üç mutlak değer eşitliğini, işaretlerin durumuna göre açacağız.
2. Mutlak Değer Denklem ve Eşitsizliklerinin İncelenmesi
- \lvert y - x\rvert = 11
- Burada y < 0 ve x>0 olduğundan tipik olarak x > y. Dolayısıyla \lvert y - x\rvert = x - y.
- Eşitlik: \lvert y - x\rvert = x - y = 11.
- \lvert x + z\rvert = 8
- x ve z ikisi de pozitif olduğundan x+z>0. O hâlde \lvert x+z\rvert = x+z.
- Eşitlik: x + z = 8.
- \lvert y - z\rvert = 7
- y<0 ve z>0, ayrıca z>y. Dolayısıyla z - y>0.
- Eşitlik: \lvert y - z\rvert = z - y = 7.
Bu üç eşitlik şöyle özetlenir:
(1) x - y = 11
(2) x + z = 8
(3) z - y = 7
3. Adım Adım Çözüm
Adım 1: Denklem Sistemi Kurma
Yukarıdaki üç denklemi birlikte ele alacağız:
- x - y = 11
- x + z = 8
- z - y = 7
Adım 2: Değişkenleri İfade Etme
(1) nolu denklemden:
(3) nolu denklemden:
Adım 3: İkinci Denkleme Yerleştirme
(2) nolu denklem: x + z = 8. Bulduğumuz ifadeleri yerine yazalım:
Adım 4: Diğer Değişkenleri Bulma
- x = y + 11 = -5 + 11 = 6
- z = y + 7 = -5 + 7 = 2
Böylece (x,y,z) = (6,\,-5,\,2) üçlüsünü elde ederiz.
Adım 5: Koşulların Sağlanıp Sağlanmadığını Kontrol Etme
- İşaret koşulları:
- y = -5 < 0,
- z = 2 > 0,
- x = 6 > 0.
Ayrıca z < x (2 < 6). Tümü problemdeki 0 < z < x sıralamasına uygundur.
- y\cdot z< y koşulu:
Bu da doğrudur.
- Mutlak değer denklemleri:
- \lvert y - x\rvert = \lvert -5 - 6\rvert = \lvert -11\rvert = 11.
- \lvert x + z\rvert = \lvert 6 + 2\rvert = \lvert 8\rvert = 8.
- \lvert y - z\rvert = \lvert -5 - 2\rvert = \lvert -7\rvert = 7.
Böylece tüm koşullar eksiksiz sağlanmaktadır.
4. Tablo ile Özet
Aşağıdaki tabloda elde ettiğimiz değerleri ve kontrolünü özet halinde görebilirsiniz:
| Değişken | Bulunan Değer | Koşul Kontrolü | Sonuç |
|---|---|---|---|
| x | 6 | 0 < 6, pozitif | Uygun |
| y | -5 | y < 0, negatif | Uygun |
| z | 2 | 0 < 2 < 6 | Uygun |
| y - x | 11 | ||
| x + z | 8 | ||
| y - z | 7 | ||
| y·z < y | -10 < -5 | Doğru | Uygun |
Tüm eşitlik ve eşitsizlikler doğrulanmıştır.
5. Sonuç ve Kısa Özet
Hesapladığımız değerlere göre:
İstenen çarpım:
Dolayısıyla x \cdot y \cdot z = -60 bulunur.
