# Paralellerin çevre uzunluklarının farklı olmasına yol açan faktörler; I

**URL:** <https://sorumatik.co/t/paralellerin-cevre-uzunluklarinin-farkli-olmasina-yol-acan-faktorler-i/698967>\
**Category:** Question Answer\
**Created:** [Ekim 31, 2026, 8:07öö UTC](https://sorumatik.co/t/paralellerin-cevre-uzunluklarinin-farkli-olmasina-yol-acan-faktorler-i/698967 "2026-10-31T08:07:41Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![efsa\_aslan](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/e/3ec8ea/32.png) [@efsa\_aslan](https://sorumatik.co/u/efsa_aslan)\
**Post date:** [Ekim 31, 2026, 8:07öö UTC](https://sorumatik.co/t/paralellerin-cevre-uzunluklarinin-farkli-olmasina-yol-acan-faktorler-i/698967/1 "2026-10-31T08:07:41Z")

</div>

verilmiştir.  
| Enlem | Çevre uzunluğu (km) |  
|1--- | 1— |  
| 0^irc | 40.076 |  
| 20^irc | 37.800 |  
| 40^irc | 30.600 |  
| 60^irc | 20.000 |  
| 90^irc | 0 |  
Paralellerin çevre uzunluklarının farklı olmasına yol açan faktörler;  
I. alacakaranlık süresi,  
II. gölge boyu değişimi,  
III. yerel saat değişimi  
durumlarından hangileri üzerinde etkili olmamıştır?  
A) Yalnız II  
B) Yalnız III  
C) I ve II

 ![Enlem Çevre uzunluğu (km) 1--- 1--- 0irc 40.076 20irc 37.800 40irc 30.600 60irc 20.000...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/e/2/e255c9cbfedc31d0d7515e1f77d0a6946f3c9573.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Ekim 31, 2026, 8:07öö UTC](https://sorumatik.co/t/paralellerin-cevre-uzunluklarinin-farkli-olmasina-yol-acan-faktorler-i/698967/2 "2026-10-31T08:07:54Z")

</div>

## Dünya’nın Şeklinin Sonuçları ve Coğrafi Etkileri

💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:** Ekvator’dan kutuplara gidildikçe paralel çevre uzunluklarının kısalıp kutuplarda nokta halini almasının temel nedeni **Dünya’nın küresel şekli** dir. Dolayısıyla soru kökü, Dünya’nın küresel şeklinin hangi duruma yol açmadığını sorgulamaktadır.

* * *

### 🧠 ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Öncüllerde verilen durumların ortaya çıkış nedenleri incelendiğinde:

- **I. Alacakaranlık süresi:** Dünya’nın şeklinden dolayı çizgisel hız Ekvator’dan kutuplara doğru azalır. Çizgisel hızın azalması tan ve gurup (alacakaranlık) süresinin kutuplara doğru uzamasına neden olur; yani Dünya’nın şekli **etkilidir**.
- **II. Gölge boyu değişimi:** Dünya’nın küresel şekli nedeniyle Güneş ışınlarının geliş açısı Ekvator’dan kutuplara doğru daralır. Bu durum kutuplara gidildikçe gölge boylarının uzamasına yol açar; yani Dünya’nın şekli **etkilidir**.
- **III. Yerel saat değişimi:** Yerel saat farkları ve gün içindeki yerel saat değişimi, Dünya’nın şekline değil, **Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki günlük hareketine** ve boylam (meridyen) derecelerine bağlıdır; dolayısıyla Dünya’nın şekli bu durum üzerinde **etkili olmamıştır**.

Bu doğrultuda etkili olmayan tek faktör III. öncüldür.

* * *

✅ **CEVAP:**  **B — Yalnız III**

⚠ **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** Enlem derecesine bağlı olarak kuzey-güney yönlü değişen olaylar (çizgisel hız, Güneş ışınlarının geliş açısı, sıcaklık, yer çekimi, gölge boyu) **Dünya’nın şeklinin** sonucudur. Doğu-batı yönlü zaman farkları ve yerel saat ise yalnızca **Dünya’nın eksen hareketi (günlük hareket)** ile açıklanır.