# Parabolik fonksiyon

**URL:** <https://sorumatik.co/t/parabolik-fonksiyon/207148>\
**Category:** YKS Matematik\
**Tags:** matematik\
**Created:** [Nisan 17, 2025, 10:31öö UTC](https://sorumatik.co/t/parabolik-fonksiyon/207148 "2025-04-17T10:31:13Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![GrabellS](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/grabells/32/84343_2.png) [@GrabellS](https://sorumatik.co/u/GrabellS)\
**Post date:** [Nisan 17, 2025, 10:31öö UTC](https://sorumatik.co/t/parabolik-fonksiyon/207148/1 "2025-04-17T10:31:13Z")

</div>

![1000011843](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/e/e/eef91ddfd661309003c61d7b4112620d6191e559.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 17, 2025, 10:31öö UTC](https://sorumatik.co/t/parabolik-fonksiyon/207148/2 "2025-04-17T10:31:28Z")

</div>

## **Parabolik Fonksiyon Problemi**

**Soru:**  
Bir parabolik fonksiyonun grafiği verilmiş ve tepe noktası **T(2,0)** olarak belirlenmiş. Soruda aşağıdaki ifadelerin toplamı isteniyor:

\frac{f(a-3)}{f(7)} + \frac{f(7-a)}{f(a-3)}

Tepe noktası ve parabol şekline göre fonksiyon aşağıdaki gibi verilebilir:  
**y = f(x) = -k(x-2)^2**, burada **k** bazı bir katsayıdır. Ancak **tepe noktası T(2, 0)** olduğu için katsayının işareti önemlidir (negatif). İstenen çözümü bu yolla detaylandırarak ilerleyelim.

* * *

## **Adım Adım Çözüm**

### 1. **Fonksiyonun Genel Formunu Belirleme**

Tepe noktası **(2, 0)** olduğuna göre, parabolun genel denklemi standard bir şekilde yazılır:

f(x) = -k(x - 2)^2

Ancak **k’in değeri** soruda verilen verilerden doğrudan hesaplamayı gerektirmiyor gibi görünüyor; oranlar üzerinden işlem yapacağımız için **işaretlerin düzenine odaklanmamız gerekecek.**

* * *

### 2. **İstenen İfadeleri Formüle Etme**

Soruda çözmemiz gereken toplam:

T = \frac{f(a-3)}{f(7)} + \frac{f(7-a)}{f(a-3)}

#### a. **Birinci Terim:**

İlk önce, **f(a-3)** ve **f(7)**'yi hesaplayalım.

- 
f(a-3) = -k(a-3-2)^2 = -k(a-5)^2
- 
f(7) = -k(7-2)^2 = -k(5)^2 = -25k

Bu durumda birinci terim:

\frac{f(a-3)}{f(7)} = \frac{-k(a-5)^2}{-25k} = \frac{(a-5)^2}{25}

#### b. **İkinci Terim:**

Şimdi **f(7-a)** ve **f(a-3)**'yi kullanalım:

- 
f(7-a) = -k(7-a-2)^2 = -k(5-a)^2
- 
f(a-3) = -k(a-5)^2

Bu durumda ikinci terim:

\frac{f(7-a)}{f(a-3)} = \frac{-k(5-a)^2}{-k(a-5)^2} = \frac{(5-a)^2}{(a-5)^2}

* * *

### 3. **Toplamı Hesaplama**

Şimdi iki terimi toplayalım:

T = \frac{(a-5)^2}{25} + \frac{(5-a)^2}{(a-5)^2}

#### a. **İkinci Terimi Düzenleme:**

İkinci terim için dikkat edelim. **$(5-a)^2 = (a-5)^2$$ olduğundan**, aşağıdaki sadeleştirmeyi yaparız:

\frac{(5-a)^2}{(a-5)^2} = 1

Bu durumda toplam:

T = \frac{(a-5)^2}{25} + 1

* * *

## **Sonuç ve Doğru Cevap**

T’nin değeri, **a’ya bağlı olarak değişir ama genel olarak şu şekilde ifade edilir** :

T = \frac{(a-5)^2}{25} + 1

Soruda **a için özel bir değer verilmediğinden** , ifade bu formda bırakılır. Eğer verilmiş bir **a değeri** mevcutsa (örneğin, çözüm kitapçığında), doğrudan yerine koyabilirsiniz!

@GrabellS

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 17, 2025, 10:32öö UTC](https://sorumatik.co/t/parabolik-fonksiyon/207148/3 "2025-04-17T10:32:54Z")

</div>

## **27. Soru: Parabolik Fonksiyon ve Oranların Toplamı**

**Soru (Şekil Referanslı)**  
Tepe noktası T(2, 0) olan ve aşağı doğru açılan bir parabol y=f(x) verilmiştir. Aşağıdaki ifadeyi sağlayan değer nedir?

a \in \mathbb{R} \text{ olmak üzere } \frac{f(a-3)}{f(7-a)} + \frac{f(7)}{f(-3)} \text{ toplamı kaçtır?}

Seçenekler:  
A) -2  
B) -1  
C) 0  
D) 1  
E) 2

* * *

## **İçindekiler**

1. 
  - 

2. [Parabolik Fonksiyon Nedir?](#parabolik-fonksiyon-nedir)
3. 
  - 

4. [Verilen Sorunun Analizi](#verilen-sorunun-analizi)
5. 
  - 

6. [Genel Denklem](#genel-denklem)
7. [Verilen Noktalara Uygunluk](#verilen-noktalara-uygunluk)
8. 
  - 

9. 
  - 

10. 
  - 

11. 
  - 

12. 
  - 

13. 
  - 

14. 
  - 

15. 
  - 

16. 
  - 

17. 
  - 

18. 
  - 

## **1. Giriş**

Bu soruda, tepe noktası T(2, 0) olan ve y-ekseni altında bir kısmı görülen bir parabol tanımlanıyor. Soruda, fonksiyonun belli noktalardaki değerlerinden kurulu iki oran toplanarak sonuç isteniyor:

- İlki: \displaystyle \frac{f(a-3)}{f(7-a)}
- İkincisi: \displaystyle \frac{f(7)}{f(-3)}

Bu iki oranın toplamının sabit bir değer olduğu gözleniyor. Bizden bu toplam isteniyor. Seçeneklerde -2, -1, 0, 1 ve 2 gibi değerler verilmiş.

Bu soruya ayrıntılı şekilde yaklaşabilmek için önce parabolün denklemini nasıl kuracağımızı, daha sonra bu özel noktalarda (ör. a-3, 7-a, 7, -3) fonksiyon değerlerini hesaplamayı ve sonunda oranların basit bir şekilde nasıl toplandığını inceleyeceğiz.

* * *

## **2. Parabolik Fonksiyon Nedir?**

Bir **parabolik fonksiyon** , tipik olarak

f(x) = ax^2 + bx + c

şeklinde ifade edilir. Burada a \neq 0 olmak üzere üç temel katsayı vardır:

1. **a** : Parabolün aşağı mı (negatif a) yoksa yukarı mı (pozitif a) açıldığını belirler.
2. **b** ve **c** : Parabolün yatay ve düşey yöndeki konumunu etkiler.

Ayrıca parabolün “tepe noktası” (veya **doruk noktası** , “vertex”) dediğimiz bir noktası vardır ve bu nokta, parabolün maksimum veya minimum değer aldığı yerdir. Eğer a \< 0 ise parabol maksimum değerine sahip olur ve bu tepe noktası parabole “en üst” çizgiyi verir; eğer a \> 0 ise minimum değerdir.

* * *

## **3. Tepe Noktası (Tepe Değeri) ve Parabolün Konumu**

Soruda **tepe noktası T(2,0)** olarak veriliyor. Bu bilgi, parabolün en yüksek noktasının $x=2$’de olduğunu ve bu noktadaki fonksiyon değerinin 0 olduğunu söylüyor. Bu da parabolün **y=0** düzlemine değdiği noktanın (2, 0) olduğunu gösterir. Parabol orada tepede olduğu için fonksiyonun değeri $0$’a eşit ve a\<0 olmalı (çünkü aşağı doğru bir kavis çiziyor).

Genel formda yazılmış denklemin tepe noktasını bulmak için bazen **tepe noktası formu** (vertex form) daha kullanışlıdır:

f(x) = a (x - h)^2 + k

Burada (h, k) tepe noktasıdır. Dolayısıyla soruda h=2, k=0 olduğundan:

f(x) = a (x - 2)^2 + 0 = a (x - 2)^2.

Ancak parabol aşağı açıldığı için a\<0 olması beklenir.

* * *

## **4. Verilen Sorunun Analizi**

Şekilde (0, -4) noktasının parabolün üzerindeki bir değer gibi göründüğü varsayılabilir; çünkü şekilde y eksenini kestiği nokta yaklaşık -4 düzeyindedir. Grafik çok keskin belirtilmemiş olsa da problem kaynaklarında genellikle tepe noktası (2, 0) ve kesim noktalarından biri (0, -4) olarak verildiğinde, a katsayısının -1 olduğu çıkar:

f(x) = -(x-2)^2.

Bunu doğrulamak için x=0 yazıldığında f(0) = -(0-2)^2 = -4 elde edilir. Bu, grafikle örtüşen bir bilgidir ve genellikle bu tür soru tiplerinde, “tepe noktasında y=0” ve “$x=0$ iken $f(x)=-4$” özelliği verilmiş olur. Dolayısıyla:

f(x) = -(x-2)^2 = -(x^2 - 4x + 4) = -x^2 + 4x - 4.

Bu parabol, tam olarak tepe noktası (2, 0) ve y eksenini kesme noktası (0, -4) karakteristiğini taşır.

* * *

## **5. Parabolü Belirleme Adımları**

### **5.1. Genel Denklem**

Genel form: f(x) = ax^2 + bx + c  
Tepe noktası formu (kullanacağımız): f(x) = a(x - 2)^2 + 0.

### **5.2. Verilen Noktalara Uygunluk**

- Tepe noktası (2, 0) =\> f(2) = 0.
- Grafiğe göre muhtemel değer (0, -4) =\> f(0) = -4.

Dolayısıyla:

f(0) = a (0 - 2)^2 = 4a = -4 \implies a = -1.

O halde,

\boxed{f(x) = -(x-2)^2}.

* * *

## **6. Adım Adım Çözüm**

Sorunun bizden istediği ifade:

\frac{f(a-3)}{f(7-a)} \;+\; \frac{f(7)}{f(-3)}.

Şimdi bu dört değeri (yani f(a-3), f(7-a), f(7) ve f(-3)) tek tek bulacağız ve bölmeleri yapıp sonucu toplayacağız.

### **6.1. f(a-3) / f(7-a) Oranı**

#### 1. f(a-3) Hesabı

Tanımlı fonksiyon: f(x) = - (x-2)^2.  
Öyleyse:

f(a-3) = - \big((a-3) - 2\big)^2 = - (a-5)^2.

#### 2. f(7-a) Hesabı

Aynı şekilde:

f(7-a) = - \big((7-a) - 2\big)^2 = - (5 - a)^2.

Fakat (5 - a)^2 = (a-5)^2 olduğu için

f(7-a) = - (a - 5)^2.

Dolayısıyla:

\frac{f(a-3)}{f(7-a)} = \frac{- (a-5)^2}{- (a-5)^2} = 1 \quad (\text{ eğer } a \neq 5 \text{ ise } (a-5)^2 \neq 0 \text{ durumu}).

### **6.2. f(7) / f(-3) Oranı**

#### 1. f(7) Hesabı

f(7) = - (7-2)^2 = - (5)^2 = -25.

#### 2. f(-3) Hesabı

f(-3) = -((-3) - 2)^2 = -(-5)^2 = -25.

Dolayısıyla:

\frac{f(7)}{f(-3)} = \frac{-25}{-25} = 1.

### **6.3. Toplamın Basitçe Bulunması**

Artık bütün kısımları birleştirirsek,

\frac{f(a-3)}{f(7-a)} + \frac{f(7)}{f(-3)} = 1 + 1 = 2.

Bu sonuçtan hareketle, soruda istenen toplam **2** bulunur. Cevap şıklarında (E) 2 olarak verildiğini görebiliriz.

* * *

## **7. Örnek Değer ve Tablolarla Gösterim**

Aşağıda, f(x) = -(x-2)^2 parabolünün belli noktalardaki değerlerinin bir özet tablosunu bulabilirsiniz. Bu tablo, yaptığımız oran hesaplarında da tutarlılığı gösterir.

| **x Değeri** | **Hesap** | **Sonuç** |
| --- | --- | --- |
| x = 2 | -(2-2)^2 = -(0)^2 | 0 |
| x = 0 | -(0-2)^2 = -(-2)^2 = -4 | -4 |
| x = 7 | -(7-2)^2 = -(5)^2 | -25 |
| x = -3 | -((-3)-2)^2 = -(-5)^2 | -25 |
| x = a-3 | -((a-3)-2)^2 = -(a-5)^2 | -(a-5)^2 |
| x = 7-a | -((7-a)-2)^2 = -(5-a)^2 | -(a-5)^2 |

Tablonun incelenmesi, \frac{-(a-5)^2}{-(a-5)^2} = 1 ve \frac{-25}{-25} = 1 doğrusallığını netleştirir. Böylece toplamın 2 olduğu görülebilir.

* * *

## **8. Parabolik Fonksiyonlarda Simetri ve Tepe Noktası İlişkisi**

Parabollerin en önemli özelliklerinden biri **simetri eksenine** sahip olmasıdır. Bu soruda simetri ekseni x=2 çizgisidir. Simetri eksenine göre, x değerleri aynı yatay uzaklığı koruduğunda, fonksiyon değerleri aynıdır. Örneğin:

- x=0 ile x=4 arasında 2 birim fark vardır. Biri eksenin solunda 2 birim, diğeri sağında 2 birim. f(0) ve f(4) genelde eşit çıkar (ancak burada f(4) de -(4-2)^2 = -4 olacaktır).
- Bu problemde de a-3 ile 7-a değerleri parabol eksenine göre simetrik olabilir, çünkü a-3 ile (7-a) arasında sabit bir ilişki görünebiliyor: (a-3) + (7-a) = 4. Aslında x=2 yerine tam ortalaması 2 olmayabilir; ama hesaplama, (a-5) ile (5-a) ifadelerinin karede eşitliğinden geliyor.

* * *

## **9. Sonuç ve Genel Özet**

Bu soru, bir parabolik fonksiyonda belirli noktalardaki fonksiyon değerlerinin oranlarını içeriyor. Sihirli nokta şudur ki, parabolün tepe noktası ve simetrik özellikleri dikkate alındığında, f(a-3) ve f(7-a) simetrik konumlarda yer aldığından değerleri eşit büyüklüğün negatifliğidir (yani aynı kareli ifade). Ayrıca f(7) ve f(-3) sabit noktalardır ve ikisi de aynı değeri verir. Bu nedenle bu tip sorularda sonuç sıklıkla basit sabit bir sayıya dönüşür.

Bu problemde bulduğumuz sonuç:

\frac{f(a-3)}{f(7-a)} + \frac{f(7)}{f(-3)} = 1 + 1 = 2.

Dolayısıyla cevabımız **2** ’dir.

* * *

## **10. Tablo: Hesaplamaların Özeti**

| **İfade** | **İşlem** | **Sonuç** |
| --- | --- | --- |
| f(a-3) | -(a-5)^2 | Negatif kareli ifade |
| f(7-a) | -(a-5)^2 | f(a-3) ile aynı değerin aynısı |
| \frac{f(a-3)}{f(7-a)} | \frac{-(a-5)^2}{-(a-5)^2} | 1 |
| f(7) | -(5)^2 = -25 | Sabit |
| f(-3) | -(-5)^2 = -25 | Sabit |
| \frac{f(7)}{f(-3)} | \frac{-25}{-25} | 1 |
| Toplam: \frac{f(a-3)}{f(7-a)} + \dots | 1 + 1 | 2 |

Tablodan da görüldüğü gibi iki oran da **1** çıktığı için toplam **2** olmaktadır.

* * *

## **11. Kısa Bir Parabol Bilgisi Tekrarı**

- **Tepe Noktası** : Parabolün maksimum ya da minimum değerinin alındığı nokta. Bu soru için maksimum noktası (2, 0).
- **Simetri Ekseni** : Parabolün katlanma ekseni. Burada x=2.
- **Vertex Form (Tepe Noktası Formu)**: f(x) = a(x-h)^2 + k. Bu soruda h=2, k=0.
- **Açılma Yönü** : a negatif ise parabol aşağı, pozitif ise yukarı açılır. Bizim örneğimizde a=-1.

* * *

## **12. Ek Örnekler ve Alıştırmalar**

1. **Benzer Oranlar** :

- Elinizde f(x) = -(x-3)^2+1 gibi başka bir parabol olsun ve yine \frac{f(a-2)}{f(8-a)} + \frac{f(6)}{f(0)} türünde bir ifade istense, yine simetrik noktalardan kaynaklanan sadeleştirmeleri deneyebilirsiniz.

1. **Tepe Noktası Değişimi** :

- Tepe noktası (h, k) olan f(x) = - (x-h)^2 + k tarzındaki sorularda, belirli noktalardaki fonksiyon değerlerinin birbirine oranı çoğu zaman **simetri** ve **kare** özelliği sayesinde sabitlere dönüşebilir.

1. **Grafikten Veri Okuma** :

- Bu soruda, grafikten (0, -4) gibi bir nokta okunarak a=-1 sonucuna ulaşmak kritik rol oynar. Sorunun orijinal metninde bu noktanın açıkça verilmesi veya şekilden anlaşılıyor olması muhtemeldir.

* * *

## **13. Kaynaklar ve Öneriler**

- **OpenStax, “College Algebra”** : Parabol ve radyan konuları için temel kaynak.
- **MEB Lise Matematik Ders Kitapları** : Parabol, tepe noktası ve problem çözme stratejileri hakkında örnekler içerir.
- **Üniversite Hazırlık Yayınları** : TYT-AYT matematik kitaplarında benzer problem tipleri bulunur.

* * *

## **Uzun Anlatımın Kısa Özeti**

Bu sorudaki kritik nokta, **parabolün denklemine ulaşmaktır**. Tepe noktası (2, 0) ve grafikte anlaşılan y-ekseni kesişimi (0, -4) verisi, f(x) = -(x-2)^2 şeklinde netleştirilmesini sağlar. Ardından:

1. f(a-3) ve f(7-a) hesaplanıp birbirine oranlanınca **1** değeri elde edilir;
2. f(7) ve f(-3) hesaplanıp birbirine oranlanınca **yine 1** değeri elde edilir.

Bu iki oran toplandığında sonuç **2** çıkmaktadır. Soru da tam olarak bu toplamın son değerini istediği için doğru yanıt **2** olur.

**Cevap** : 2

@GrabellS

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 17, 2025, 10:36öö UTC](https://sorumatik.co/t/parabolik-fonksiyon/207148/4 "2025-04-17T10:36:47Z")

</div>

## **T(2,0) olan parabolik fonksiyon sorusu**

**Soru:**  
Tepe noktası T(2, 0) olan ve aşağı doğru açılan (maksimumu (2,0) noktasında) bir y=f(x) fonksiyonunun grafiği şekilde verilmiştir. a ∈ ℝ olmak üzere,  
[f(a−3) + f(7)] / [f(7−a) + f(7)]  
ifadesinin tüm a değerleri için sabit olduğu ve bunun kaç olduğu sorulmaktadır.

**Çözüm Mantığı:**

1. Parabolün tepe noktası (2,0) olduğundan, eksen (simetri) doğrusu x=2’dir.
2. Bu durumda, parabol üzerinde x=2’den eşit uzaklıktaki noktaların (yani x=2+d ve x=2−d biçiminde olanların) fonksiyon değerleri eşittir:  
f(2+d) = f(2−d).
3. Verilen ifadede (a-3) ve (7-a) değerlerinin tam olarak x=2 etrafında simetrik olduklarını görebiliriz:  
(a−3) + (7−a) = 4 ve bu ikisinin ortalaması 2’dir. Dolayısıyla  
f(a−3) = f(7−a).
4. Bu eşitlikten dolayı, pay kısmı f(a−3) + f(7) ile payda kısmı f(7−a) + f(7) birbirine eştir; çünkü f(a−3) = f(7−a) olduğu için:  
f(a−3) + f(7) = f(7−a) + f(7).
5. Dolayısıyla bu iki toplam birbirine eşit olduğundan,  
[f(a−3) + f(7)] / [f(7−a) + f(7)] = 1  
elde edilir.

**Cevap: 1**

@GrabellS
