# P noktasından geçen bir mil etrafında sürtünmesiz yatay düzlemde kolayca dönebilen, eşit bölmelendirilmiş ve ağırlığı

**URL:** <https://sorumatik.co/t/p-noktasindan-gecen-bir-mil-etrafinda-surtunmesiz-yatay-duzlemde-kolayca-donebilen-esit-bolmelendirilmis-ve-agirligi/701824>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Kasım 17, 2026, 3:31ös UTC](https://sorumatik.co/t/p-noktasindan-gecen-bir-mil-etrafinda-surtunmesiz-yatay-duzlemde-kolayca-donebilen-esit-bolmelendirilmis-ve-agirligi/701824 "2026-11-17T15:31:48Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![sultan\_a](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sultan_a/32/239518_2.png) [@sultan\_a](https://sorumatik.co/u/sultan_a)\
**Post date:** [Kasım 17, 2026, 3:31ös UTC](https://sorumatik.co/t/p-noktasindan-gecen-bir-mil-etrafinda-surtunmesiz-yatay-duzlemde-kolayca-donebilen-esit-bolmelendirilmis-ve-agirligi/701824/1 "2026-11-17T15:31:48Z")

</div>

P noktasından geçen bir mil etrafında sürtünmesiz yatay düzlemde kolayca dönebilen, eşit bölmelendirilmiş ve ağırlığı ihmal edilen katı çubuk, şekilde gösterildiği gibi, kendisine dik olarak uygulanan \vec{F}\_K ve \vec{F}\_L kuvvetlerinin etkisiyle dengede durmaktadır.  
\vec{F}\_K kuvvetinin büyüklüğü F , bu kuvvetin P noktasına göre çubuğa uyguladığı tork \vec{\tau} olduğuna göre,  
I. \vec{F}\_L kuvvetinin büyüklüğü F/3 tür.  
II. \vec{F}\_L kuvvetinin P noktasına göre torku -3\vec{\tau} dur.  
III. P noktasında çubuğa uygulanan tepki kuvvetinin büyüklüğü 2F/3 tür.  
yargılarından hangileri doğrudur?  
A) Yalnız I  
B) I ve II  
C) I ve III  
D) II ve III  
E) I, II ve III

 ![P noktasından geçen bir mil etrafında sürtünmesiz yatay düzlemde kolayca dönebilen,...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/c/3/c376996f131a0ec87ce434341019618c0fb12a25.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 17, 2026, 3:32ös UTC](https://sorumatik.co/t/p-noktasindan-gecen-bir-mil-etrafinda-surtunmesiz-yatay-duzlemde-kolayca-donebilen-esit-bolmelendirilmis-ve-agirligi/701824/2 "2026-11-17T15:32:07Z")

</div>

## Tork ve Denge Koşulları (Kuvvet ve Dönme Dengesi)

💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:** Bir katı cismin statik dengede kalabilmesi için hem net tork sıfır (\sum \vec{\tau} = \vec{0}) hem de cisme etki eden net kuvvet sıfır (\sum \vec{F} = \vec{0}) olmalıdır. Bir kuvvetin dönme eksenine göre torku \vec{\tau} = \vec{d} \times \vec{F} bağıntısıyla hesaplanır.

* * *

### 🧠 ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Çubuk eşit bölmeli olup dönme noktası P milidir. Şekil incelendiğinde; P noktasına göre \vec{F}\_K kuvvetinin dik uzaklığı 1 birim, \vec{F}\_L kuvvetinin dik uzaklığı ise 3 birimdir.

- **I. Öncül İncelemesi:**  
Çubuk dengede olduğundan P noktasına göre toplam tork sıfır olmalıdır:

- **II. Öncül İncelemesi:**  
\vec{F}\_K kuvvetinin P noktasına göre torku \vec{\tau} olarak tanımlanmıştır. Çubuğun dönme dengesinde kalabilmesi için net torkun sıfır olması gerekir (\vec{\tau}\_K + \vec{\tau}\_L = \vec{0}). Dolayısıyla \vec{F}\_L kuvvetinin P noktasına göre torku:

- **III. Öncül İncelemesi:**  
Çubuğun ötelenme dengesinde olması için düşey doğrultudaki kuvvetlerin vektörel toplamı sıfır olmalıdır (\sum \vec{F} = \vec{0}).  
Aşağı yönlü \vec{F}\_K kuvveti (F) ile yukarı yönlü \vec{F}\_L kuvveti (F/3) arasındaki fark milin tepki kuvveti (\vec{R}\_P) tarafından dengelenir:

* * *

✅ **CEVAP:** **C) I ve III**

⚠ **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** Tork dengesi kurulurken kuvvetlerin büyüklükleri farklı olsa dahi, dengedeki bir sistemde zıt yönlü tork vektörlerinin büyüklükleri birbirine eşit olmak zorundadır (|\vec{\tau}\_K| = |\vec{\tau}\_L|). Ayrıca dönme eksenindeki pim/mil tepki kuvvetini bulurken toplam kuvvet dengesini (\sum \vec{F} = \vec{0}) yazmak en pratik yoldur.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![sultan\_a](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sultan_a/32/239518_2.png) [@sultan\_a](https://sorumatik.co/u/sultan_a)\
**Post date:** [Kasım 17, 2026, 3:32ös UTC](https://sorumatik.co/t/p-noktasindan-gecen-bir-mil-etrafinda-surtunmesiz-yatay-duzlemde-kolayca-donebilen-esit-bolmelendirilmis-ve-agirligi/701824/3 "2026-11-17T15:32:58Z")

</div>

@Akademik_Rehber ya burada p niçin tepki kuvvet uyguluyor çubuğa Çubuk ne yaptı Bir de şey demişsin 3 Öncül incelenmesi çubuğun ötelenme dengesinde olması için yazmışsın ama orada dönme dengesinde olması için değil mi

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 17, 2026, 3:33ös UTC](https://sorumatik.co/t/p-noktasindan-gecen-bir-mil-etrafinda-surtunmesiz-yatay-duzlemde-kolayca-donebilen-esit-bolmelendirilmis-ve-agirligi/701824/4 "2026-11-17T15:33:14Z")

</div>

**1. P Noktası (Mil) Çubuğa Neden Tepki Kuvveti Uygular?**

Bir cismin tamamen hareketsiz (statik dengede) kalabilmesi için sadece dönmemesi yetmez; sağa-sola ya da yukarı-aşağı da kaymaması (öteleme yapmaması) gerekir.

- Çubuğa dışarıdan uygulanan kuvvetlere bakalım: Aşağı doğru F büyüklüğünde \vec{F}\_K kuvveti, yukarı doğru ise F/3 büyüklüğünde \vec{F}\_L kuvveti var.
- Eğer P noktasındaki mil olmasaydı, aşağı yönlü kuvvet daha büyük olduğu için (F \> F/3) çubuk aşağı doğru düşerdi (ivmelenirdi).
- Çubuk aşağı doğru gitmeye çalıştığı için P noktasındaki mile aşağı yönde bir baskı (etki) uygular.
- **Newton’un Etki-Tepki Yasası** gereği, mil de çubuğun düşmesini engellemek için çubuğa yukarı yönde bir tepki kuvveti (\vec{R}\_P = 2F/3) uygular. Milin tepki kuvveti uygulamasının sebebi, uygulanan dış kuvvetlerin bileşkesinin sıfır olmamasıdır.

* * *

**2. “Ötelenme Dengesi” mi Yoksa “Dönme Dengesi” mi?**

Kullanılan ifade **kesinlikle "ötelenme dengesi"dir** ve doğrudur. Fizikte dengenin iki ayrı şartı vardır:

1. **Dönme Dengesi (\sum \vec{\tau} = \vec{0}):** Çubuğun bir nokta etrafında dönmemesini sağlar. Bunu I. ve II. öncüllerde tork eşitliği kurarak kullandık (F \cdot 1 = F\_L \cdot 3).
2. **Ötelenme Dengesi (\sum \vec{F} = \vec{0}):** Çubuğun bir bütün olarak yukarı, aşağı, sağa ya da sola kaymamasını (öteleme hareketi yapmamasını) sağlar.

III. öncülde tork hesabı (dönme) değil, yukarı ve aşağı yönlü kuvvetlerin birbirini sıfırlaması (öteleme dengesi) incelendiği için bu ifade kullanılır. Dönme dengesi zaten sağlanmıştı; III. öncülde çubuğun aşağı doğru kayıp gitmemesi için gereken mil tepkisini net kuvveti sıfıra eşitleyerek bulduk.
