# Ortaokul Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler Çözümlü Ödev Soruları ve Çalışma Kağıdı

**URL:** <https://sorumatik.co/t/ortaokul-birinci-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklemler-cozumlu-odev-sorulari-ve-calisma-kagidi/689505>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 1:16ös UTC](https://sorumatik.co/t/ortaokul-birinci-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklemler-cozumlu-odev-sorulari-ve-calisma-kagidi/689505 "2026-08-12T13:16:05Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:16ös UTC](https://sorumatik.co/t/ortaokul-birinci-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklemler-cozumlu-odev-sorulari-ve-calisma-kagidi/689505/1 "2026-08-12T13:16:05Z")

</div>

Ortaokul Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler Çözümlü Ödev Soruları ve Çalışma Kağıdı

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:16ös UTC](https://sorumatik.co/t/ortaokul-birinci-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklemler-cozumlu-odev-sorulari-ve-calisma-kagidi/689505/2 "2026-08-12T13:16:28Z")

</div>

## Ortaokul Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler Çözümlü Ödev Soruları ve Çalışma Kağıdı

### Önemli Noktalar

- **Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem** , bilinmeyen değişkenin üssü 1 olan ve tek bir değişken (x, y, a) içeren eşitliklerdir.
- **Ters İşlem İlkesi:** Denklem çözerken bilinmeyeni yalnız bırakmak için toplama işleminin tersi çıkarma, çarpma işleminin tersi ise bölme olarak eşitliğin karşı tarafına geçer.
- **İşaret Değişimi:** Eşitliğin bir tarafından diğer tarafına geçen her terim işaret değiştirir (+ terim - olur, - terim + olur).

**Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem** , içerisinde bilinmeyen olarak tek bir değişken bulunan ve bu değişkenin en yüksek kuvveti (derecesi) 1 olan matematiğin temel eşitlik ifadesidir. Genel biçimi a \neq 0 olmak üzere ax + b = 0 şeklindedir ve temel amacı bilinmeyen x değerini (denklemin kökünü) yalnız bırakarak bulmaktır.

* * *

### İçindekiler

1. [Önemli Noktalar](#key-takeaways)
2. [Denklem Çözme Kuralları](#solving-rules)
3. [Çözümlü Ödev Soruları](#solved-questions)
4. [Sık Yapılan Hatalar](#common-mistakes)
5. [Özet Tablo](#summary-table)
6. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq)

* * *

## 1. Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklem Nedir?

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem, bilinmeyen bir niceliğin sabit sayılarla olan ilişkisini gösteren eşitliktir. Bu denklem türünde bilinmeyen değişken (örneğin x), üstel olarak sadece x^1 biçimindedir; x^2 veya x^3 gibi ifadeler içermez.

> 💡 **Pro Tip:** Denklem çözerken terazinin dengede kalma ilkesini düşünün. Eşitliğin bir tarafına yapılan her matematiksel işlem (ekleme, çıkarma, çarpma, bölme), eşitliğin diğer tarafına da aynen uygulanmalıdır.

* * *

## 2. Denklem Çözme Adımları ve Temel Kurallar

Bir denklemi adım adım çözmek için şu standart işlem sırası takip edilir:

1. **Parantezleri Dağıtma:** Varsa parantez dışındaki katsayılar dağılma özelliği kullanılarak parantez içine dağıtılır.
2. **Paydaları Eşitleme:** Rasyonel denklem varsa, paydalar en küçük ortak katta (EKOK) eşitlenir veya içler-dışlar çarpımı yapılır.
3. **Benzer Terimleri Toplama:** Eşitliğin her iki tarafındaki kendi arasındaki benzer terimler (x’li terimler kendi arasında, sabit sayılar kendi arasında) toplanır.
4. **Bilinmeyenleri Bir Tarafa Toplama:** Küçük katsayılı bilinmeyen terim, büyük olanın yanına aktarılarak bilinmeyenler eşitliğin bir tarafında, sabit sayılar diğer tarafında toplanır.
5. **Katsayıya Bölme:** Bilinmeyenin önündeki katsayıya eşitliğin her iki tarafı bölünerek x değeri yalnız bırakılır.

* * *

## 3. Çözümlü Ödev Soruları (Çalışma Kağıdı)

### Soru 1 (Temel Düzey)

3x - 7 = 14 denklemini sağlayan x değerini bulunuz.

💡 **Kullanılan Formül:**

ax + b = c \implies ax = c - b \implies x = \frac{c - b}{a}

🧠 **Çözüm Adımları:**

**Adım 1 — Sabit Terimi Karşıya Atma**  
Eşitliğin sol tarafındaki -7 sabit terimi, karşı tarafa +7 olarak geçer:

3x = 14 + 7

3x = 21

**Adım 2 — Bilinmeyeni Yalnız Bırakma**  
x’in katsayısı olan 3’e her iki taraf bölünür:

x = \frac{21}{3}

x = 7

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **Cevap:** x = 7  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🎯 **Temel Kavramlar:**

- **Denklemin Kökü:** Denklemi sağlayan x = 7 değeridir.
- **Denklem Sağlaması:** 3 \cdot 7 - 7 = 21 - 7 = 14 (Eşitlik doğrulandı).

* * *

### Soru 2 (Orta Düzey — Parantez ve İki Tarafta Bilinmeyen)

4(x - 2) = 2x + 6 eşitliğini sağlayan x değerini bulunuz.

💡 **Kullanılan Formül:**

a(b + c) = ab + ac

🧠 **Çözüm Adımları:**

**Adım 1 — Parantezi Dağıtma**  
Sol taraftaki 4 katsayısı parantez içine dağıtılır:

4x - 8 = 2x + 6

**Adım 2 — Bilinmeyenleri ve Sabitleri Gruplama**  
+2x ifadesi sola -2x olarak, -8 ifadesi sağa +8 olarak geçer:

4x - 2x = 6 + 8

2x = 14

**Adım 3 — Katsayıya Bölme**  
Eşitliğin her iki tarafı 2’ye bölünür:

x = \frac{14}{2}

x = 7

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **Cevap:** x = 7  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

* * *

### Soru 3 (İleri Düzey — Rasyonel Denklem)

\frac{x + 1}{3} + \frac{x}{2} = 7

yukarıda verilen denklemin çözüm kümesini bulunuz.

💡 **Kullanılan Formül:**

\frac{a}{b} + \frac{c}{d} = \frac{ad + bc}{bd}

🧠 **Çözüm Adımları:**

**Adım 1 — Paydaları Eşitleme**  
Paydalar 3 ve 2’nin en küçük ortak katı olan 6’da eşitlenir:

\frac{2 \cdot (x + 1)}{6} + \frac{3 \cdot x}{6} = 7

\frac{2x + 2 + 3x}{6} = 7

**Adım 2 — Payı Düzenleme ve İçler-Dışlar Çarpımı**

\frac{5x + 2}{6} = 7

Eşitliğin her iki tarafı 6 ile çarpılır:

5x + 2 = 42

**Adım 3 — Bilinmeyeni Yalnız Bırakma**

5x = 42 - 2

5x = 40

x = 8

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **Cevap:** x = 8  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

* * *

## 4. Sık Yapılan Hatalar

⚠ **Eşitliğin Karşısına Geçerken İşaret Değiştirmeyi Unutmak**

- **Yanlış:** 2x + 5 = 11 \implies 2x = 11 + 5
- **Doğru:** 2x + 5 = 11 \implies 2x = 11 - 5
- **Neden Yanlış:** Toplama işlemi karşıya çıkarma olarak geçer.

⚠ **Parantez Önündeki Eksi (-) İşaretini Dağıtmamak**

- **Yanlış:** -(x - 3) = -x - 3
- **Doğru:** -(x - 3) = -x + 3
- **Neden Yanlış:** Parantez dışındaki eksi işareti, parantez içindeki tüm terimlerin işaretini değiştirir.

⚠ **Rasyonel İfadelerde Ortak Paydayı Tüm Terimlerle Çarpmamak**

- **Yanlış:** \frac{x}{2} + 3 = 5 \implies x + 3 = 10
- **Doğru:** \frac{x}{2} + 3 = 5 \implies x + 6 = 10
- **Neden Yanlış:** Denklem genişletilirken kesirli olmayan sabit terimler de paydayla çarpılmalıdır.

* * *

## 5. Özet Tablo

| Denklem Tipi | Örnek Denklem | Çözüm Stratejisi | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| **Temel Denklem** | 2x + 4 = 10 | Sabit terimi karşıya at, katsayıya böl | x = 3 |
| **İki Taraflı Denklem** | 5x - 3 = 2x + 9 | Küçük x’i büyüğün yanına al | x = 4 |
| **Parantezli Denklem** | 3(x - 1) = 12 | Önce dağılma uygula, sonra çöz | x = 5 |
| **Rasyonel Denklem** | \frac{x}{3} = 4 | Bölüm durumundaki paydayı karşıya çarpım at | x = 12 |

* * *

## 6. Sıkça Sorulan Sorular

**1. Denklemde bilinmeyenin katsayısı 0 olursa ne olur?**  
Eğer 0 \cdot x = 0 şeklinde bir durum oluşursa denklemin sonsuz çözümü vardır (tüm reel sayılar sağlar). Eğer 0 \cdot x = 5 gibi yanlış bir eşitlik çıkarsa denklemin çözüm kümesi boş kümedir (\emptyset).

**2. Bir denklemin doğrulup olmadığını nasıl anlarım?**  
Bulduğunuz x değerini ilk verilen denklemde x yerine yazın. Eşitliğin sol tarafı ile sağ tarafı birbirine eşit çıkıyorsa çözümünüz %100 doğrudur.

**3. Rasyonel denklemlerde paydayı 0 yapan değer çözüme dahil edilir mi?**  
Hayır. Kesirli denklemlerde paydayı 0 yapan değerler ifadeyi tanımsız yaptığı için denklem kökü olarak kabul edilemez.

* * *

Bu ödev sorularını ve çalışma kağıdını pekiştirmek için 7. sınıf denklem problemleri veya rasyonel katsayılı denklem örneklerinden ek sorular çözmemi ister misin?
