# Ortaokul Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

**URL:** <https://sorumatik.co/t/ortaokul-birinci-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklemler-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689444>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 12:44ös UTC](https://sorumatik.co/t/ortaokul-birinci-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklemler-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689444 "2026-08-12T12:44:57Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 12:44ös UTC](https://sorumatik.co/t/ortaokul-birinci-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklemler-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689444/1 "2026-08-12T12:44:57Z")

</div>

Ortaokul Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 12:45ös UTC](https://sorumatik.co/t/ortaokul-birinci-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklemler-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689444/2 "2026-08-12T12:45:09Z")

</div>

## Ortaokul Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler Çalışma Rehberi ve Testleri

### Önemli Çıkarımlar

- **Eşitlik Mantığı:** Denklem, içerisinde en az bir bilinmeyen ve **eşittir (=)** sembolü bulunan matematiksel ifadelerdir. Eşitliğin her iki tarafı bir terazi gibi dengededir.
- **İşaret Değişimi:** Bir terim eşitliğin karşı tarafına geçerken toplama işlemi çıkarmaya, çıkarma işlemi toplamaya, çarpma işlemi bölmeye dönüşür.
- **Bilinmeyenin Üssü:** Birinci dereceden denklemlerde x, y, a gibi değişkenlerin üssü her zaman **1** ’dir.

**Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem** , içinde bilinmeyen olarak tek bir değişken (örneğin x) bulunan ve bu değişkenin üssü 1 olan eşitliklerdir. Genel matematiksel formu ax + b = c (a \neq 0) şeklindedir. Denklem çözmenin temel amacı, işlem adımlarını kullanarak bilinmeyeni eşitliğin bir tarafında yalnız bırakarak değerini bulmaktır.

* * *

### İçindekiler

1. [Konu Özeti ve Temel Kurallar](#concept-summary)
2. [Boşluk Doldurma Testi](#fill-in-blanks)
3. [Eşleştirme Testi](#matching-test)
4. [Çözümlü Örnek Sorular](#solved-examples)
5. [Cebirsel İfade ile Denklem Karşılaştırması](#comparison-table)
6. [Özet Tablo](#summary-table)
7. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq)

* * *

## Konu Özeti ve Temel Kurallar

Ortaokul **7. sınıf matematik** müfredatında yer alan birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemleri çözerken **ters işlem yöntemi** uygulanır. Denklem çözerken şu sırayı takip etmek en pratik yoldur:

1. **Parantezleri Kaldırma:** Denklemde parantez varsa, parantez dışındaki katsayı içeriye dağıtılır.
2. **Benzer Terimleri Toplama:** Eşitliğin aynı tarafındaki benzer terimler kendi arasında toplanır veya çıkarılır.
3. **Bilinmeyeni Yalnız Bırakma:** “Bilinenler bir tarafa, bilinmeyenler diğer tarafa” kuralı uygulanır.
4. **Katsayıya Bölme:** Bilinmeyenin önündeki katsayıya eşitliğin her iki tarafı bölünerek x değeri elde edilir.

> 💡 **Pro Tip:** Denklem çözerken eksi (-) işaretlerine çok dikkat etmelisin. Parantez dışındaki eksi işareti içeri dağıtılırken parantez içindeki tüm terimlerin işaretini değiştirir.

* * *

## Boşluk Doldurma Testi

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun matematiksel ifadelerle doldurunuz.

1. İçinde en az bir bilinmeyen bulunan ve **=** sembolü içeren matematiksel ifadelere \_\_\_\_\_\_\_\_\_ denir.
2. Bir denklemde eşitliğin karşı tarafına geçen terimin \_\_\_\_\_\_\_\_\_ değişir.
3. 5x - 10 = 20 denkleminde değişkenin önündeki 5 sayısına x’in \_\_\_\_\_\_\_\_\_ adı verilir.
4. Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerde bilinmeyenin en büyük üssü \_\_\_\_\_\_\_\_\_ olur.
5. Denklemde bilinmeyenin yerine yazıldığında eşitliği sağlayan sayıya denklemin \_\_\_\_\_\_\_\_\_ denir.

* * *

### 🔑 Boşluk Doldurma Cevap Anahtarı

| Soru No | Doğru Yanıt | Açıklama |
| --- | --- | --- |
| **1** | **Denklem** | İfadenin denklem olması için eşittir sembolü şarttır. |
| **2** | **İşareti** | Pozitif terim negatif, negatif terim pozitif olarak karşıya geçer. |
| **3** | **Katsayısı** | Değişkenin önünde çarpım durumunda bulunan sayı katsayıdır. |
| **4** | **1** | Derece kavramı bilinmeyenin kuvvetini ifade eder. |
| **5** | **Çözümü (Kökü)** | Denklemi doğru kılan x değerine kök veya çözüm denir. |

* * *

## Eşleştirme Testi

Sol sütunda verilen **denklemleri** , sağ sütunda verilen **doğru x değerleri** ile eşleştiriniz.

| Sol Sütun (Denklemler) | Sağ Sütun (Çözümler) |
| --- | --- |
| **A)** x + 7 = 10 | **1)** x = 2 |
| **B)** 2x - 3 = 9 | **2)** x = 3 |
| **C)** 3x + 4 = 19 | **3)** x = 5 |
| **D)** \frac{x}{2} + 1 = 5 | **4)** x = 6 |
| **E)** 4x - 8 = 0 | **5)** x = 8 |

* * *

### 🔑 Eşleştirme Cevap Anahtarı

- **A — 2:** x + 7 = 10 \Rightarrow x = 10 - 7 \Rightarrow x = 3
- **B — 4:** 2x - 3 = 9 \Rightarrow 2x = 12 \Rightarrow x = 6
- **C — 3:** 3x + 4 = 19 \Rightarrow 3x = 15 \Rightarrow x = 5
- **D — 5:** \frac{x}{2} + 1 = 5 \Rightarrow \frac{x}{2} = 4 \Rightarrow x = 8
- **E — 1:** 4x - 8 = 0 \Rightarrow 4x = 8 \Rightarrow x = 2

* * *

## Çözümlü Örnek Sorular

### Örnek 1: Temel Denklem Çözümü

## 3x - 5 = 16 denklemini sağlayan x değerini bulunuz.

💡 **KULLANILAN FORMÜL VE KURAL:** Ters işlem kuralı (ax + b = c \Rightarrow ax = c - b \Rightarrow x = \frac{c - b}{a}).

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Sabit Terimi Karşıya Atma**  
Eşitliğin sol tarafındaki -5 terimi, sağ tarafa +5 olarak geçer.

3x = 16 + 5

3x = 21

**Adım 2 — Bilinmeyeni Yalnız Bırakma**  
x’in katsayısı olan 3’ten kurtulmak için eşitliğin her iki tarafı 3’e bölünür.

x = \frac{21}{3}

x = 7

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** x = 7  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:**

- **Bilinmeyen:** Denklemdeki x sembolüdür.
- **Ters İşlem:** Çıkarma işleminin tersi olan toplama işlemi yapılarak -5 karşıya aktarılmıştır.

⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:**

- **❌ Yanlış:** -5 sayısını karşıya -5 olarak geçirmek (3x = 16 - 5).
- **Önleme:** İşaretlerin eşittir köprüsünden geçerken tam tersine dönüştüğünü unutmamalısın.

* * *

### Örnek 2: Parantez İçeren Denklem Çözümü

## 2(x + 3) = 14 denklemini sağlayan x değerini bulunuz.

💡 **KULLANILAN FORMÜL VE KURAL:** Çarpma işleminin toplama işlemi üzerine dağılma özelliği.

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Parantezi Dağıtma**  
Parantez dışındaki 2 sayısı, parantez içindeki her iki terimle tek tek çarpılır.

2 \cdot x + 2 \cdot 3 = 14

2x + 6 = 14

**Adım 2 — Sabit Terimi Karşıya Atma**  
+6 sayısı karşıya -6 olarak aktarılır.

2x = 14 - 6

2x = 8

**Adım 3 — Katsayıya Bölme**  
Eşitliğin her iki tarafı 2’ye bölünür.

x = \frac{8}{2}

x = 4

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** x = 4  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

* * *

## Cebirsel İfade ile Denklem Karşılaştırması

Öğrenciler sıklıkla cebirsel ifadeler ile denklemleri birbirine karıştırır. Aşağıdaki tablo iki kavram arasındaki temel farkları göstermektedir:

| Özellik | Cebirsel İfade | Birinci Dereceden Denklem |
| --- | --- | --- |
| **Eşittir (=) Sembolü** | Bulunmaz (Örn: 2x + 5) | Mutlaka bulunur (Örn: 2x + 5 = 11) |
| **Temel Amaç** | İfadeyi sadeleştirmek | Bilinmeyenin değerini (kökünü) bulmak |
| **Sonuç** | Yeni bir ifade elde edilir | Kesin bir sayısal değer bulunur |
| **Çözülebilirlik** | Değişkene değer verilmeden çözülemez | Adım adım çözülerek x bulunur |

* * *

## Özet Tablo

| Kavram | Kısa Tanım | Örnek |
| --- | --- | --- |
| **Değişken (Bilinmeyen)** | Sayısal değerini bilmediğimiz semboller | x, y, a, b |
| **Katsayı** | Bilinmeyenin önündeki çarpım sayısı | 4x ifadesinde 4 katsayıdır |
| **Sabit Terim** | Yanında değişken bulunmayan tek sayı | 2x + 7 ifadesinde 7 sabit terimdir |
| **Denklemin Kökü** | Denklemi doğru yapan x değeri | x + 2 = 5 için kök x = 3’tür |

* * *

## Sıkça Sorulan Sorular

**1. Birinci dereceden denklem ne demektir?**  
Bir denklemde bulunan bilinmeyenin üssü en fazla 1 ise bu denklemlere **birinci dereceden denklem** denir. Örneğin x^2 + 3 = 7 denklemi ikinci derecedendir, fakat x + 3 = 7 denklemi birinci derecedendir.

**2. Denklemde harfin önündeki katsayı yazmıyorsa kaç kabul edilir?**  
Eğer bir değişkenin önünde sayısal bir katsayı yazmıyorsa (örneğin sadece x veya -x), katsayı gizli **1** kabul edilir. Yani x = 1x ve -x = -1x demektir.

**3. Rasyonel (kesirli) denklemler nasıl çözülür?**  
Paydasında sayı bulunan rasyonel denklemlerde öncelikle paydalar eşitlenir veya **içler dışlar çarpımı** yöntemi kullanılarak denklem kesirden kurtarılır.

* * *

Bu alıştırma testlerindeki soruları çözmekte takıldığın bir adım oldu mu? İstersen rasyonel (kesirli) veya daha karmaşık parantezli denklemler içeren 10 soruluk yeni bir test hazırlayabilirim!
