# Nümunədəki sözlərlə bağlı yanlış fikri müəyyən edin

**URL:** <https://sorumatik.co/t/numun-d-ki-sozl-rl-bagli-yanlis-fikri-mu-yy-n-edin/701187>\
**Category:** Question Answer\
**Created:** [Kasım 14, 2026, 11:12öö UTC](https://sorumatik.co/t/numun-d-ki-sozl-rl-bagli-yanlis-fikri-mu-yy-n-edin/701187 "2026-11-14T11:12:57Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/bbce88/32.png) [@Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/u/Muxtar_Sukurov)\
**Post date:** [Kasım 14, 2026, 11:12öö UTC](https://sorumatik.co/t/numun-d-ki-sozl-rl-bagli-yanlis-fikri-mu-yy-n-edin/701187/1 "2026-11-14T11:12:57Z")

</div>

Nümunədəki sözlərlə bağlı yanlış fikri müəyyən edin.  
Vaxtın blacktriangle dəyirmanında daş əridi, qum oldu,  
Tarixə atdığımız qayıtdı, lüzum oldu.  
Dünənin fbox{həqiqəti} bu gün tərs yozum oldu,  
Niyə də yozulmasın, axı dünya fırlanır. (B.Vahabzadə)  
A) Altından xətt çəkilmiş söz feilin xəbər şəklindədir.  
B) Əvvəlində “blacktriangle” işarəsi olan söz omonim deyil.  
C) Tünd-qara hərflərlə verilmiş söz məlum növdə işlənmiş feildir.  
D) Yalnız qrammatik mənası olan sözlər də vardır.  
E) Çərçivə daxilində verilmiş söz adlıq haldadır.  
Həmin uşaqlar müəllimin sözlərini indi tez-tez yada salırdılar" nümunəsində sintaktik əlaqə hansı bənddə doğru göstərilməmişdir?

 ![Nümunədəki sözlərlə bağlı yanlış fikri müəyyən edin.](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/5/f/5f736a097a2ef4459c50c56a601d41226e842fe9.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 14, 2026, 11:13öö UTC](https://sorumatik.co/t/numun-d-ki-sozl-rl-bagli-yanlis-fikri-mu-yy-n-edin/701187/2 "2026-11-14T11:13:15Z")

</div>

## Şeir Parçasında Morfoloji Əlamətlərin Təhlili

💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:** Feilin **əmr şəkli** hərəkətin icrasını əmr, xahiş, məsləhət və arzu yolu ilə bildirmək üçün xüsusi şəxs sonluqları (III şəxs təkdə _-sın, -sin, -sun, -sün_) ilə düzəlir. Zaman şəkilçiləri qəbul etməyən bu forma feilin **xəbər şəkli** ilə qarışdırılmamalıdır.

* * *

### 🧠 ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Nümunədə verilən xüsusi sözlərin qrammatik təhlili:

- **A)** Altından xətt çəkilmiş söz **“yozulmasın”** feilidir (_yoz-ul-ma-sın_). Bu söz zaman şəkilçisi qəbul etməyib; III şəxsin təkinin şəxs sonluğunu (_-sın_) qəbul edərək **əmr şəklində** formalaşmışdır. Buna görə də sözün feilin xəbər şəklində olması fikri **yanlışdır**.
- **B)** Əvvəlində “▲” işarəsi olan söz **“dəyirman”** sözüdür və dilimizdə omonimliyi yoxdur. Bu fikir **doğrudur**.
- **C)** Tünd-qara hərflərlə verilmiş söz **“atdığımız”** sözüdür (_at-dıq-ımız_ feili sifəti). Kökü məlum növdə olan təsriflənməyən feildir. Bu fikir **doğrudur**.
- **D)** Şeirdə köməkçi nitq hissələri ( **“də”** bağlayıcısı/ədatı və **“axı”** ədatı) işlənmişdir. Köməkçi nitq hissələrinin leksik mənası yoxdur, yalnız qrammatik mənası vardır. Bu fikir **doğrudur**.
- **E)** Çərçivəyə alınmış söz **“həqiqəti”** sözüdür (_Dünənin həqiqəti_ — II növ təyini söz birləşməsinin asılı tərəfi yiyəlik, əsas tərəfi mənsubiyyət şəkilçisi qəbul edir). Sözdəki _-i_ şəkilçisi III şəxs mənsubiyyət şəkilçisidir; söz əlavə hal şəkilçisi qəbul etmədiyi üçün **adlıq haldadır**. Bu fikir **doğrudur**.

* * *

✅ **CEVAP:** **A) Altından xətt çəkilmiş söz feilin xəbər şəklindədir.** (“yozulmasın” feili əmr şəklindədir)

⚠ **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** Şəxs sonluqlarından III şəxsin _-sın⁴_ şəkilçisi birbaşa felin kökünə və ya inkarına qoşulduqda feil **əmr şəklində** olur. Xəbər şəkli olması üçün mütləq zaman şəkilçilərindən (_-dı⁴, -mış⁴, -ır⁴, -acaq², -ar²_) biri mövcud olmalıdır.