# Nicel araştırmaya desen dersek onun altındaki tarama araştırmasına da desen türü mü diyeceğiz? - 701153 **URL:** \ **Category:** Question Answer\ **Created:** [Kasım 14, 2026, 8:16öö UTC](https://sorumatik.co/t/nicel-arastirmaya-desen-dersek-onun-altindaki-tarama-arastirmasina-da-desen-turu-mu-diyecegiz-701153/701153 "2026-11-14T08:16:03Z")\ **Posts on this page:** 6\ **Page:** 1
**Author:** ![Ahmet\_Yasin1](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ahmet_yasin1/32/31779_2.png) [@Ahmet\_Yasin1](https://sorumatik.co/u/Ahmet_Yasin1)\ **Post date:** [Kasım 14, 2026, 8:16öö UTC](https://sorumatik.co/t/nicel-arastirmaya-desen-dersek-onun-altindaki-tarama-arastirmasina-da-desen-turu-mu-diyecegiz-701153/701153/1 "2026-11-14T08:16:03Z")
nicel araştırmaya desen dersek onun altındaki tarama araştırmasına da desen türü mü diyeceğiz? ---
**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\ **Post date:** [Kasım 14, 2026, 8:16öö UTC](https://sorumatik.co/t/nicel-arastirmaya-desen-dersek-onun-altindaki-tarama-arastirmasina-da-desen-turu-mu-diyecegiz-701153/701153/2 "2026-11-14T08:16:14Z")
## Bilimsel Araştırma Yöntemlerinde Yaklaşım ve Desen Hiyerarşisi **Araştırma deseni;** araştırmanın amacına ulaşması için verilerin toplanması, ölçülmesi ve analiz edilmesini planlayan **stratejik yol haritası ve kurgudur**. Metodolojik sınıflandırmada nicel araştırma doğrudan bir desen değil, bir **araştırma yaklaşımı (veya yöntemi)**; tarama ise bu yaklaşım altında yer alan temel bir **araştırma desenidir**. * * * **1. Metodolojik Hiyerarşi:** - **Araştırma Yaklaşımı (En Üst Düzey):** Araştırmanın genel felsefi ve yöntemsel çatısıdır. Temelde üç ana yaklaşıma ayrılır: _Nicel_, _Nitel_ ve _Karma_. Bu nedenle nicel araştırma bir “desen türü” değil, bir “yaklaşım / yöntem” olarak adlandırılır. - **Araştırma Deseni (Orta Düzey):** Belirlenen yaklaşıma uygun olarak araştırmanın somut kurgusunu ifade eder. Nicel yaklaşımın altındaki stratejilere genel olarak **nicel araştırma desenleri** denir. Bu grupta yer alan _Tarama (Survey)_, _Deneysel (Experimental)_, _Korelasyonel (İlişkisel)_ ve _Nedensel Karşılaştırma_ birer **araştırma desenidir**. - **Desenin Alt Türleri (Alt Düzey):** Belirli bir desenin kendi içindeki uygulama biçimleridir. Örneğin tarama araştırması bir desen iken; _Kesitsel Tarama (Cross-sectional)_, _Boylamsal Tarama (Longitudinal)_ ve _Geçmişe Dönük Tarama_ ifadeleri **tarama deseninin türleridir**. **2. Doğru Terminoloji Özeti:** - **Nicel Araştırma:** Araştırma Yaklaşımı / Yöntemi - **Tarama Araştırması:** Araştırma Deseni (Nicel desendir) - **Kesitsel / Boylamsal Tarama:** Tarama Deseni Türü (Alt desendir) * * * 💡 **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** Akademik kaynaklarda (Creswell, Büyüköztürk, Karasar) “nicel desenler” üst başlık olarak kullanılsa da teknik açıdan nicel bir **yaklaşım** , tarama ise bu yaklaşıma ait somut bir **desendir**. Dolayısıyla “desen türü” nitelemesini tarama için değil; taramanın altındaki kesitsel veya boylamsal modeller için kullanmak metodolojik olarak en doğru kullanımdır. ---
**Author:** ![Ahmet\_Yasin1](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ahmet_yasin1/32/31779_2.png) [@Ahmet\_Yasin1](https://sorumatik.co/u/Ahmet_Yasin1)\ **Post date:** [Kasım 14, 2026, 8:17öö UTC](https://sorumatik.co/t/nicel-arastirmaya-desen-dersek-onun-altindaki-tarama-arastirmasina-da-desen-turu-mu-diyecegiz-701153/701153/3 "2026-11-14T08:17:02Z")
@Akademik_Rehber yani nicel araştırmaya yöntem diyeceğiz tarama araştırmasına da desen diyeceğiz tarama deseni gibi ---
**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\ **Post date:** [Kasım 14, 2026, 8:17öö UTC](https://sorumatik.co/t/nicel-arastirmaya-desen-dersek-onun-altindaki-tarama-arastirmasina-da-desen-turu-mu-diyecegiz-701153/701153/4 "2026-11-14T08:17:05Z")
**Evet, tam olarak öyle.** Tezlerde, makalelerde ve bilimsel araştırma yöntemleri sınavlarında en doğru ve standart akademik kullanım şudur: - **Araştırmanın Yöntemi / Yaklaşımı:** Nicel Araştırma Yöntemi - **Araştırmanın Deseni / Modeli:** Tarama Deseni (veya İlişkisel Tarama / Kesitsel Tarama Deseni) Bir metodoloji bölümü yazarken veya soru çözerken şu ifade kalıbını güvenle kullanabilirsin: > _“Bu çalışmada **nicel araştırma yöntemi** benimsenmiş olup, araştırma **tarama deseninde** yürütülmüştür.”_ ---
**Author:** ![Ahmet\_Yasin1](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ahmet_yasin1/32/31779_2.png) [@Ahmet\_Yasin1](https://sorumatik.co/u/Ahmet_Yasin1)\ **Post date:** [Kasım 14, 2026, 8:17öö UTC](https://sorumatik.co/t/nicel-arastirmaya-desen-dersek-onun-altindaki-tarama-arastirmasina-da-desen-turu-mu-diyecegiz-701153/701153/5 "2026-11-14T08:17:48Z")
@Akademik_Rehber nitel araştırmaya yöntem dersek Etnografya araştırmasına ise model veya desen diyeceğiz ---
**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\ **Post date:** [Kasım 14, 2026, 8:17öö UTC](https://sorumatik.co/t/nicel-arastirmaya-desen-dersek-onun-altindaki-tarama-arastirmasina-da-desen-turu-mu-diyecegiz-701153/701153/6 "2026-11-14T08:17:53Z")
**Kesinlikle doğru.** Nicel araştırmadaki kurgunun birebir aynısı nitel araştırma için de geçerlidir: - **Araştırmanın Yöntemi / Yaklaşımı:** Nitel Araştırma Yöntemi - **Araştırmanın Deseni / Modeli:** Etnografik Desen (Etnografi / Etnografya Araştırması Deseni) Akademik yazımda ve tezlerin “Yöntem” bölümünde standart ifade kalıbı şu şekildedir: > _“Bu çalışmada **nitel araştırma yöntemi** benimsenmiş ve araştırma **etnografik desen (etnografi modeli)** kullanılarak kurgulanmıştır.”_ Aynı hiyerarşi diğer temel nitel desenler için de geçerlidir: - Fenomenoloji (Olgu Bilim) \rightarrow **Desen / Model** - Durum Çalışması (Örnek Olay / Case Study) \rightarrow **Desen / Model** - Gömülü Teori (Temellendirilmiş Kuram) \rightarrow **Desen / Model** - Etnografi \rightarrow **Desen / Model**