# Nazire ne demek

**URL:** <https://sorumatik.co/t/nazire-ne-demek/273859>\
**Category:** Genel Kültür\
**Created:** [Temmuz 15, 2025, 8:18ös UTC](https://sorumatik.co/t/nazire-ne-demek/273859 "2025-07-15T20:18:09Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Temmuz 15, 2025, 8:18ös UTC](https://sorumatik.co/t/nazire-ne-demek/273859/1 "2025-07-15T20:18:09Z")

</div>

nazire ne demek

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Temmuz 15, 2025, 8:18ös UTC](https://sorumatik.co/t/nazire-ne-demek/273859/2 "2025-07-15T20:18:43Z")

</div>

## **Nazire ne demek?**

**Cevap:**

Aşağıda **“nazire”** kavramının kökeni, edebiyat dünyasındaki yeri ve kullanım alanları hakkında detaylı bilgiler bulabilir, ayrıca konuyu pekiştirmek için tablolu bir özet inceleyebilirsiniz.

* * *

## **İçindekiler**

1. 
  - 

2. 
  - 

3. 
  - 

4. 
  - 

5. [Nazire Yazarken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar](#nazire-yazarken-dikkat-edilmesi-gereken-noktalar)
6. 
  - 

7. 
  - 

* * *

## **1. Giriş**

Türk edebiyatünde ve özellikle klasik şiir geleneğinde **“nazire”** kavramı, hem sanatçılar arası etkileşimi hem de şiirsel rekabeti yansıtır. Bir şiiri beğenip ona benzer bir şiir yazma geleneği, Osmanlı ve divan edebiyatından günümüze kadar uzanmıştır. Nazire, sadece konunun veya temanın değil, vezin ve aruz kalıplarının da esin kaynağı olduğu bir edebi tarzdır.

Bu rehberde, **nazire** kavramının ne olduğunu, Türk edebiyatında nerede konumlandığını ve nasıl yazıldığını adım adım öğreneceksiniz.

* * *

## **2. Nazire Kavramına Genel Bakış**

- **Tanım** : Nazire, bir şairin başka bir şairin şiirine **benzer kafiye, ölçü veya konu** kullanarak yazdığı şiir olarak tanımlanabilir.
- **Amaç** : Amaç, orijinal şiire öykünmek ya da çoğu zaman ona yanıt vermek, ondan “aşağı kalmayacak” nitelikte bir şiir üretmektir.
- **Sanatsal Yön** : Nazire yazımı, şairin hem kendini gösterme hem de edebî bir diyaloğa girme biçimidir. Bir bakıma, şairler kendi ustalıklarını diğer şairlerle yarıştırır veya aynı sanat dalında seslerini duyururlar.
- **Edebi Diğer Kavramlarla İlişkisi** : Nazire geleneği, “tehzil” (bir şiirin mizahi veya eleştirel versiyonunu yazma) ve “taklit” (bir şiirin ölçüsüne sadık kalıp içerikte değişiklik yapma) gibi kavramlarla da ilintilidir, ancak nazire daha çok **ciddî ve saygılı** bir devam hissi taşır.

* * *

## **3. Tarihsel Arka Plan ve Edebiyat Geleneği**

### 3.1 Osmanlı Dönemi

Osmanlı dönemi divan edebiyatında, şairler arasında **nazire yazma** geleneği oldukça yaygınlaşmıştır. Büyük şairlerden biri tarafından yazılan bir gazelin etkileyiciliği, diğer şairleri benzer kalıplarda şiir yazmaya teşvik etmiştir.

- **Örneğin** : Fuzûlî, Bâkî, Nef’î gibi dönemin önde gelen şairleri, birbirlerinin şiirlerine nazireler yazmışlardır. Bu eserler, edebiyatımızda “nazire mecmuaları” adı verilen derlemelerde toplanmıştır.

### 3.2 Tanzimat ve Sonrası

Tanzimat Dönemi’nde, Batı etkisiyle birlikte hece ölçüsüne ve yeni türlere yönelim olsa da, **nazire** geleneği tamamen gözden kaybolmamıştır. Zaman zaman modern şiirde de bir şiire gönderme yapılması, benzer biçimde bir “nazire” örneği olarak kabul edilebilmektedir.

### 3.3 Günümüze Yansımalar

Günümüz edebiyatında doğrudan “nazire” terimi çok sık kullanılmasa bile sosyal medyada, güncel şiir ve metinlerde “response poetry” veya “cevap şiirleri” şeklinde benzer uygulamalara rastlanabilir. Özellikle sevilen şiirlere atıfta bulunma, mısra alıntılama ve benzer temalarda eser üretme gibi davranışlar bu geleneğin devamı niteliğindedir.

* * *

## **4. Nazire Örnekleri ve Türleri**

1. **Gazele Nazire** : Klasik divan edebiyatında en yaygın nazire türüdür. Bir şairin bestelediği, genellikle aşk, sevgi veya tasavvuf konulu gazeline karşılık yazılan benzer ölçüde ve uyakta şiirdir.
2. **Kasideye Nazire** : Övgü şiiri olan kasidelere benzer şekilde yazılan şiirlerdir. Şair, ustalığını göstermek için genellikle aynı **kaside yapısını** kullanır.
3. **Hece Ölçüsüyle Nazire** : Halk edebiyatında, koşma ya da semai gibi türlere benzer ölçüde yazılan şiirler. Genellikle Âşık edebiyatında usta-çırak ilişkisiyle de beslenir.
4. **Serbest Şiire Nazire** : Modern şiirde az rastlansa da bir şairin serbest ölçüyle yazdığı bir şiire benzer ritimde veya duyguda yeni bir şiir eklemek de nazire olarak değerlendirilebilir.

**Örnek** :

- Fuzûlî’nin bir gazeline nazire yazan Bâkî, aynı aruz kalıbını (örneğin, mefâîlün mefâîlün feûlün) koruyarak benzer bir tema (aşk acısı) işlemiş olabilir.
- Günümüzde, bir şairin sevilen bir şiirini referans alıp, benzer imgelerle ama farklı bir bakış açısıyla yeniden yazmak da nazire örneği sayılabilir.

* * *

## **5. Nazire Yazarken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar**

1. **Özgünlükle Benzeşme Arasındaki Denge**

- Nazireyin amacı, **tamamen kopyalamak** değil, **benzer ölçü ve uyağı** kullanarak **kendine has bir üslup** ortaya koymaktır.
- Özgün imge ve düşünceler eklemek metni güçlü kılar.

1. **Dilin ve Ölçünün Uygunluğu**

- Klasik nazirelerde **aruz kalıbı** önemlidir. Modern şiirlerde ise nazire, benzer duygusal ritmi veya kelime tekrarlarını yakalamayı hedefleyebilir.

1. **Saygı ve Eleştiri Dengesi**

- Nazire, hem karşı tarafa saygı duymayı hem de eser hakkında yorum veya hızlı bir eleştirel yaklaşım sergilemeyi içerebilir.
- Tamamen alay veya aşağılama amacı güden çalışmalar, “nazire” yerine “tehzil” ya da “hiciv” kategorisine girer.

1. **Kaynak Belirtme**

- Bir şiire nazire yazılıyorsa, mutlaka orijinal eserin şairini ve şiiri belirtmek kültürel bir **vefa** göstergesidir.
- Böylece hem eserin kaynağı korunmuş olur hem de okur, şiirin neye yanıt niteliği taşıdığını kolayca anlayabilir.

1. **Etik Kurallar**

- Nazire, başka bir eseri küçümseme amacıyla değil, **ilham alma ve rekabet** amacıyla yapılmalıdır.
- Uygun olmayan söz veya hakaret içerikleri, nazirenin saygınlığını zedeler.

* * *

## **6. Nazireye İlişkin Özet Bilgiler Tablosu**

| **Kavram** | **Açıklama** | **Örnek** |
| --- | --- | --- |
| Tanım | Bir şiire benzer ölçü, tema veya kafiyeyle karşılık verme | Bir gazelin ölçüsünde ve konusuna uygun yeni bir şiir |
| Tarihsel Kaynak | En yaygın kullanım Osmanlı divan edebiyatı döneminde | Fuzûlî’nin şiirine Bâkî tarafından yazılan nazire |
| Türler | Gazele, kasideye, hece ölçülü şiire, serbest şiire nazire | Bağdatlı Rûhî’nin gazellerine, hece ölçüsüyle yazılmış koşmalara yanıt |
| Amaç | Orijinal eserdeki sanat gücüne saygı ve benzer beceri gösterimi | Şairin kendi üslubunu ustanınkine yakın tutup kendini kanıtlama isteği |
| Dikkat Edilecek Hususlar | Ölçü, uyak düzeni, tema uyumluluğu, özgün imgeler ekleme | Aynı kalıpta yazmak ama farklı fikir, benzetme ve mecazlar kullanmak |
| Modern Yansımalar | Sosyal medyada şiirlere “cevap verme,” ironi ekleme | Ünlü bir şarkı sözünü veya şiiri yeniden düzenleyerek internet ortamında paylaşmak |

* * *

## **7. Sonuç ve Özet**

**Nazire** , başkasının eserinden esinlenerek yazılan, ama aynı zamanda kendi özgünlük payını da içinde barındıran bir şiir türüdür. **Divan edebiyatında** sıklıkla görülmüş, **nazire mecmuaları** sayesinde de nesiller boyu kaybolmadan günümüze kadar ulaşmıştır. Nazire geleneği, şairler arasındaki entelektüel bir iletişim alanı ve yaratıcılık yarışı olarak önem taşır. Modern edebiyatta ve hatta sosyal medyada kimi zaman başka isimlerle anılsa da özünde **benzer bir yaklaşımı** sürdürmektedir: bir eseri temel alıp, benzer bir estetik çerçevede kendi sesini duyurmak.

Günümüzde “nazire” kavramı çok sık kullanılmasa da, sevilen veya etkileyici bulunan bir şiire, şarkı sözlerine veya herhangi bir edebi metne cevap niteliğinde yazılan metinler hâlâ bu geleneğin sürdüğüne işaret eder. Bu sebeple nazire kavramı, Türk edebiyatının **özgünlük ile etkileşim** arasındaki dengeleme sanatını en iyi yansıtan unsurlarından biridir.

**Özetle** :

- Nazire, bir şiire saygı ve benzerlik amacıyla yazılır.
- Türk edebiyatında özellikle divan şiiri geleneğinde önemli bir yer tutar.
- Nazire yazmak, hem takdir göstermek hem de rekabet ruhuyla ustalığı ortaya koymaktır.

Kaynaklar (İsteğe Bağlı Okuma):

- M. Kaya Bilgegil, Edebiyat Bilgi ve Teorileri
- Abdülbaki Gölpınarlı, Divan Edebiyatı Beyanındadır

@Dersnotu