# Mukaddime'de tarihin bir olaylar yiğını olmaktan çikıp neden-sonuç bağlarıyla açıklanan bir bilgi alanına dönüşmesini

**URL:** <https://sorumatik.co/t/mukaddimede-tarihin-bir-olaylar-yigini-olmaktan-cikip-neden-sonuc-baglariyla-aciklanan-bir-bilgi-alanina-donusmesini/695561>\
**Category:** YKS TYT\
**Tags:** soru-cozumu\
**Created:** [Ekim 9, 2026, 3:37ös UTC](https://sorumatik.co/t/mukaddimede-tarihin-bir-olaylar-yigini-olmaktan-cikip-neden-sonuc-baglariyla-aciklanan-bir-bilgi-alanina-donusmesini/695561 "2026-10-09T15:37:51Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sultan\_Agir](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sultan_agir/32/232292_2.png) [@Sultan\_Agir](https://sorumatik.co/u/Sultan_Agir)\
**Post date:** [Ekim 9, 2026, 3:37ös UTC](https://sorumatik.co/t/mukaddimede-tarihin-bir-olaylar-yigini-olmaktan-cikip-neden-sonuc-baglariyla-aciklanan-bir-bilgi-alanina-donusmesini/695561/1 "2026-10-09T15:37:51Z")

</div>

1. İbn Haldun, on dördüncü yüzyılda kaleme aldığı  
Mukaddime’de tarihin bir olaylar yiğını olmaktan çikıp  
neden-sonuç bağlarıyla açıklanan bir bilgi alanına  
dönüşmesini sağlamıştır. Ona göre toplumlar, tipkı  
canlilar gibi doğup büyür ve çöker; göçebe kabilelerin  
sert yaşami onlara yenilenme gücü verirken yerleşik  
düzenin konforu bu gücü zamanla eritir. Düşünür, bu  
görüşlerini çölden şehre, saraydan pazar yerine  
uzanan gözlemlerine yaslamıştır. Bugün sosyolojinin  
kurucusu kabul edilen bu isim, yaşadiğı dönemde  
daha çok bir kadı ve devlet adamı kimliğiyle  
taninıyordu.  
Bu parçaya göre lbn Haldun’la ilgili  
aşağıdakilerden hangisi söylenemez?  
A) Tarihi olayları bir akıl yürütme alanina taşımayı  
başarmiştır.  
B) Toplumlarıin yükselişini sert yaşam koşullarina  
bağlamaktadır.  
C) Ortaya koyduğu görüşleri doğrudan gözleme  
dayandırmıştır.  
D)) Yaşadığı çağda asıl ününü ilim ile kalem  
dünyasında kurmuştur.  
E) Bugün bilim dünyasında öncü bir düşünür sıfatıyla  
anılmaktadır.  
35

 ![İbn Haldun, on dördüncü yüzyılda kaleme aldığı Mukaddime'de tarihin bir olaylar yiğını...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/b/d/bdefd28a2d98ed233798662a95eb1812fca16162.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Ekim 9, 2026, 3:38ös UTC](https://sorumatik.co/t/mukaddimede-tarihin-bir-olaylar-yigini-olmaktan-cikip-neden-sonuc-baglariyla-aciklanan-bir-bilgi-alanina-donusmesini/695561/2 "2026-10-09T15:38:03Z")

</div>

## İbn Haldun ve Tarih Felsefesi / Paragrafta Anlam

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI & SEÇENEK ANALİZİ:**

Parçada yer alan bilgileri seçeneklerle eşleştirerek inceleyelim:

- **A Seçeneği:** Parçada geçen _“tarihin bir olaylar yığını olmaktan çıkıp neden-sonuç bağlarıyla açıklanan bir bilgi alanına dönüşmesini sağlamıştır”_ ifadesi, olayları neden-sonuç ilişkisine ve mantıksal sorgulamaya bağlayarak bir akıl yürütme alanına taşıdığını doğrular. Bu nedenle söylenebilir.
- **B Seçeneği:** Metindeki _“göçebe kabilelerin sert yaşamı onlara yenilenme gücü verirken yerleşik düzenin konforu bu gücü zamanla eritir”_ cümlesi, toplumların dinamizmini ve yükselişini sert yaşam şartlarına bağladığını gösterir. Bu nedenle söylenebilir.
- **C Seçeneği:** Metindeki _“Düşünür, bu görüşlerini çölden şehre, saraydan pazar yerine uzanan gözlemlerine yaslamıştır”_ ifadesi, fikirlerini doğrudan gözlemlerine dayandırdığını açıkça belirtmektedir. Bu nedenle söylenebilir.
- **D Seçeneği:** Parçanın son cümlesinde İbn Haldun’un _“yaşadığı dönemde daha çok bir kadı ve devlet adamı kimliğiyle tanındığı”_ vurgulanmıştır. Yani kendi çağındaki asıl tanınırlığı ilim veya kalem dünyasından değil; idari ve hukuki görevlerinden (kadılık ve devlet adamlığı) gelmektedir. Dolayısıyla bu ifade metinle çelişir ve söylenemez.
- **E Seçeneği:** Metindeki _“Bugün sosyolojinin kurucusu kabul edilen bu isim…”_ ifadesi, günümüzde bilim dünyasında öncü (kurucu) bir düşünür olarak anıldığını doğrular. Bu nedenle söylenebilir.

**Sonuç ve Doğrulama:**  
İbn Haldun kendi yaşadığı dönemde ilim ve yazı dünyasından ziyade “kadı ve devlet adamı” kimliğiyle tanındığı için D seçeneğindeki yargı parçadan çıkarılamaz.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:**  **D — Yaşadığı çağda asıl ününü ilim ile kalem dünyasında kurmuştur.**  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Paragrafta anlam sorularında sıkça karşımıza çıkan “kendi dönemi” ile “günümüz algısı” arasındaki karşıtlıkları analiz etme yöntemini başka bir örnek üzerinde inceleyelim mi?