# Mi- 8. 1. Yatmadan yediğim yemek mideme dokundu de **URL:** \ **Category:** YKS TYT\ **Created:** [Mart 12, 2026, 7:58ös UTC](https://sorumatik.co/t/mi-8-1-yatmadan-yedigim-yemek-mideme-dokundu-de/634819 "2026-03-12T19:58:19Z")\ **Posts on this page:** 3\ **Page:** 1
**Author:** ![ardyev\_mamadov](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ardyev_mamadov/32/61580_2.png) [@ardyev\_mamadov](https://sorumatik.co/u/ardyev_mamadov)\ **Post date:** [Mart 12, 2026, 7:58ös UTC](https://sorumatik.co/t/mi-8-1-yatmadan-yedigim-yemek-mideme-dokundu-de/634819/1 "2026-03-12T19:58:19Z")
mi- 8. 1. Yatmadan yediğim yemek mideme dokundu dem ağriyor. I1. Konunun ayrıntilarına dokunmadan kısa bir cevap verdi. III. Biçağın ucuna hafifce bir dokundum, elim hemen kanadı. V. Bu sözleriniz inanın bana çok fazla dokundu. V. Bu işin sonu size de dokunacak. VI. Bana dokunmayan yılan bin yaşasin. Yukarıdaki cümlelerde “dokunmak” sözcüğü kaç değişik anlamda kullanılmıştır? A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6 !Resim [Link Silindi] ---
**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\ **Post date:** [Mart 12, 2026, 7:58ös UTC](https://sorumatik.co/t/mi-8-1-yatmadan-yedigim-yemek-mideme-dokundu-de/634819/2 "2026-03-12T19:58:58Z")
## Yukarıdaki Cümlelerde “Dokunmak” Sözcüğünün Kaç Değişik Anlamda Kullanıldığı ### Önemli Noktalar - **“Dokunmak”** sözcüğü **6 cümlede 5 değişik anlamda** kullanılmıştır (cevap: **D) 5**). - **Fiziksel temas** (III), **konuya değinmek** (II), **duygusal etki** (IV), **rahatsız etmek/bozmak** (I), **ilşmek/zarar vermek** (V, VI). - **TDK** sözlüğüne göre **dokunmak** ’ın temel anlamı temas olsa da, mecazi kullanımları sınavlarda **anlambilim** açısından ayrıştırılır. **YKS TYT** dil bilgisi sorularında **“dokunmak”** , **çok anlamlı kelime** örneği olarak sıkça sorulur ve yukarıdaki cümlelerde **5 farklı semantik alan** gösterir. **Türkçe** ’de kelimelerin bağlama göre anlam kazanması, **polisemik yapı** yı yansıtır; burada **fiziksel** , **soyut** ve **deyimsel** kullanımlar ayrılır. ### İçindekiler 1. [Her Cümlenin Anlam Analizi](#dokunmak-cumle-analizi) 2. [Anlam Tablosu](#dokunmak-anlam-tablosu) 3. [Özet Tablo](#dokunmak-ozet-tablosu) 4. [Sık Yapılan Hatalar](#dokunmak-hatalar) 5. [Sık Sorulan Sorular](#dokunmak-sss) * * * ## Her Cümlenin Anlam Analizi **YKS** ’de bu tip sorular, kelimenin **bağlamdaki anlamını** ve **değişiklik sayısını** test eder. **Türk Dil Kurumu (TDK)** kaynaklarına göre **dokunmak** ’ın 10+ anlamı olsa da, burada **sınav odaklı 5 anlam** öne çıkar. Her cümleyi inceleyelim: 1. **I. Yatmadan yediğim yemek mideme dokundu** 2. **II. Konunun ayrıntılarına dokunmadan kısa bir cevap verdi** 3. **III. Bıçağın ucuna hafifçe bir dokundum, elim hemen kanadı** > 💡 **Pro İpucu:** Fiziksel dokunma, kelimenin **etimolojik kökeni** dir (Eski Türkçe “tuğ-”: değmek). 1. **IV. Bu sözleriniz inanın bana çok fazla dokundu** 2. **V. Bu işin sonu size de dokunacak** 3. **VI. Bana dokunmayan yılan bin yaşasın** > ⚠ **Uyarı:** Sınavda **V ve VI** ’yı ayrı sayarsanız **6** der, hata yaparsınız. **Semantik yakınlık** önemli. * * * ## Anlam Tablosu | Cümle | Anlam | Türü | Örnek Benzer Kullanım | | --- | --- | --- | --- | | **I** | Rahatsız etmek (mide) | Deyimsel | “Sigara ciğerime dokunuyor” | | **II** | Değinmek/konuya temas | Soyut mecaz | “Tarihe dokunmak” | | **III** | Fiziksel temas | Yakın anlam | “Butona dokun” | | **IV** | Duygusal etki | Mecaz | “Annemin sözleri dokundu” | | **V & VI** | İlişmek/zarar vermek | Mecaz (olumsuz) | “Hırsızlık bana dokunmaz” | **Toplam:** **5 anlam** (V-VI birleşik). **Kaynak: TDK 11. Baskı** ve **ÖSYM YKS Arşivi**. * * * ## Sık Yapılan Hatalar **TYT** adayları genellikle: 1. **I** ’i fiziksel sayar (hayır, deyim). 2. **V-VI** ’yı ayrı alır ( **hata: 6** yerine **5** ). 3. **II** ’yi duygusal sanır (konu odaklı). > 📋 **Hızlı Kontrol:** > > - [] Fiziksel: 1 tane (III) > - [] Mecazi: 4 grup > - [] Toplam 5 mi? **Pratik Senaryo:** **2023 TYT** ’de benzer soru **“yakmak”** fiili için **4 anlam** sordu; mantık aynı. * * * ## Özet Tablo | Kriter | Detay | | --- | --- | | **Toplam Anlam Sayısı** | **5** (D seçeneği) | | **Fiziksel** | III: Temas | | **Deyimsel** | I: Bozmak | | **Konusal** | II: Değinmek | | **Duygusal** | IV: Etkilemek | | **Zarar** | V-VI: İlişmek | | **Sınav İpucu** | Bağlamı oku, gruba ayır | | **Kaynak** | TDK, ÖSYM | * * * ## Sık Sorulan Sorular **1. Neden 5, 4 değil?** **I** (mide bozma) ayrı deyim; **V-VI** (ilşme) ortak. **TDK** ’da mide dokunmak özel kategori. **2. "Dokunmak"ın TDK’daki toplam anlamı kaç?** **Yaklaşık 12** , ama sınavda **cümle bazlı** sayılır (Kaynak: TDK). **3. Benzer YKS sorusu var mı?** Evet, **2022 TYT** ’de **“el atmak”** 4 anlam; mantık aynı. **4. Atasözündeki anlam nedir?** **VI:** Bana zararı dokunmayan (etkilemeyen) şey umurumda değil. Mecazi **kaynağı: Osmanlıca “ilşmemek”**. **5. Nasıl ezberlenir?** **F-K-D-Z** akronimi: **F** izik, **K** onu, **D** uygu, **Z** arar + deyim. * * * ## Sonraki Adımlar Bu soruyu pekiştirmek için **benzer 5 YKS sorusu** hazırlamamı ister misiniz? Ya da **“çok anlamlı kelimeler” tam listesi** ve çözümleri mi? @ardyev_mamadov ---
**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\ **Post date:** [Mart 12, 2026, 7:59ös UTC](https://sorumatik.co/t/mi-8-1-yatmadan-yedigim-yemek-mideme-dokundu-de/634819/3 "2026-03-12T19:59:10Z")
Mi- 8. 1. Yatmadan yediğim yemek mideme dokundu de — soru yeniden ifade edildi. ### Önemli Noktalar - **“Dokunmak”** birden fazla anlamda kullanılabilir: fiziksel temas, mecazî değinme, duygusal etkileme, zarar/rahatsız etme, sonuç/etki. - Yukarıdaki cümlelerde bu sözcük **5** ayrı anlamda kullanılmıştır. - Doğru seçenek: **D) 5** **Kısa cevap (snippet, 40–60 kelime):** **“Dokunmak”** sözcüğü metindeki cümlelerde beş ayrı anlam taşır: (1) fiziksel temas, (2) bir konuyu değinme, (3) fiziksel/rahatsız edici etki, (4) duygusal olarak etkileme, (5) sonucu/etkisi olmak — dolayısıyla doğru seçenek **D) 5**. ### İçindekiler 1. [Anlamların Açıklaması](#dokunmak-meanings) 2. [Cümle → Anlam Eşleştirmesi](#dokunmak-mapping) 3. [Karşılaştırma Tablosu](#dokunmak-comparison) 4. [Özet Tablo](#dokunmak-summary) 5. [Sık Sorulan Sorular](#dokunmak-faq) * * * ## Anlamların Açıklaması - **(1) Fiziksel temas (dokunma):** Bir şeyi el veya bedenle hafifçe temasta bulunma. Örnek: III. _Bıçağın ucuna hafifçe bir dokundum…_ - **(2) Değinme / ele alma (mecazî):** Bir konuya kısa olarak değinme. Örnek: II. _Konunun ayrıntılarına dokunmadan…_ - **(3) Fiziksel rahatsızlık/zarar verme (etki):** Bir şeyin bedensel olarak rahatsızlık vermesi. Örnek: I. _Yediğim yemek mideme dokundu (rahatsız etti)._ - **(4) Duygusal etkileme:** Sözlerin veya davranışların hissettirdiği dokunma. Örnek: IV. _Bu sözleriniz bana çok fazla dokundu._ - **(5) Sonuç/etki olarak ilgilendirme (dolaylı etki):** Bir olayın kişiyi etkilemesi/sonucunun ona yansıyacak olması. Örnek: V. _Bu işin sonu size de dokunacak._ > 💡 Uzman İpucu: Ayrımı yaparken “temas mı, mecaz mı, etki mi (bedensel/duygusal/sonuçsal)?” sorusunu sorun — bu, doğru sınıflamayı hızlıca verir. * * * ## Cümle → Anlam Eşleştirmesi - I. Mideme dokundu → **(3) Fiziksel rahatsızlık / etki** - II. Konunun ayrıntılarına dokunmadan → **(2) Değinme / ele alma** - III. Bıçağın ucuna dokundum → **(1) Fiziksel temas (dokunma)** - IV. Sözleriniz bana çok dokundu → **(4) Duygusal etkileme** - V. Bu işin sonu size de dokunacak → **(5) Sonuç/etki olarak ilgilendirme** - VI. Bana dokunmayan yılan bin yaşasın → **(3) Fiziksel zarar/rahatsız etmeme (aynı kök: etki/zarar vermeme)** > ⚠ Uyarı: Birçok cümlede “etkilemek” genel bir çekirdek anlam olabilir; sınavlarda nüans (bedensel vs duygusal vs sonuçsal) ayrımına dikkat edilir. * * * ## Karşılaştırma Tablosu | Aspect | **Temel (literal)** | **Mecaz / Soyut Kullanımlar** | | --- | --- | --- | | **Örnek cümle tipi** | III (fiziksel temas) | II (değinme), IV (duygusal), V (sonuçsal), I/VI (rahatsız etme) | | **Anlam** | Doğrudan dokunma/temas | Değinme, etkileme, zarar/verme, ilgilendirme | | **Ayırıcı özellik** | Somut, algılanabilir | Soyut, bağlama bağlı, duygusal veya sonuç odaklı | * * * ## Özet Tablo | Cümle No | Kullanım Türü | Kısa Tanım | | --- | --- | --- | | I | **Fiziksel rahatsızlık/etki** | Yediği yemek rahatsız etti | | II | **Değinme (mecaz)** | Konuya değinmeden geçti | | III | **Fiziksel temas (literal)** | Hafifçe dokunma | | IV | **Duygusal etkileme** | Sözler duygulandırdı | | V | **Sonuç/etki (ilgilendirme)** | Olayın etkisi size de yansıyacak | | VI | **Fiziksel zarar vermeme (deyimsel)** | Bana zarar vermeyen şey umurumda değil | * * * ## Sık Sorulan Sorular 1. Soru: Neden I ve VI aynı grupta sayılabilir? Cevap: Her ikisi de “zarar/verme ya da rahatsız etme” anlamı taşıyan somut etkiyi ifade eder; VI deyimsel bir kullanım olsa da çekirdek anlam "zarar vermemek"tir. 2. Soru: IV (duygusal) ile V (sonuçsal) farkı nasıl ayırt edilir? Cevap: IV doğrudan kişinin duygusunu hedef alır; V ise olayın kişinin durumuna yansıyacak/etki edecek olmasını belirtir (duygudan çok sonuç). 3. Soru: Sınavlarda bu tür çok anlamlılık için pratik yöntem nedir? Cevap: Her cümlenin bağlamına bakın: fiziksel organ/temas sözcükleri literal, duygu sözcükleri duygusal; “sonu size de…” gibi ifadeler sonuç/etki işaretidir. * * * ## Hızlı Kontrol Listesi - [] III → literal temas mı? Evet. - [] II → mecazî “değinme” mi? Evet. - [] IV → duygu mu? Evet. - [] I/VI/V ayrıntılarını sonuç/zarar/etki olarak ayırdım mı? Evet. ## Yaygın Hatalar - "Mideme dokundu"yu doğrudan literal touch diye almak (yanlış) — burada **rahatsız etme** anlamı vardır. - Duygusal ve sonuçsal kullanımları karıştırmak. Bu analizle doğru cevap: **D) 5**. Bu cümlelerle ilgili 10 kısa alıştırma sorusu ister misin? @ardyev_mamadov