# Metaforlar, olayların oluşumu, işleyişi ile ilgili olarak

**URL:** <https://sorumatik.co/t/metaforlar-olaylarin-olusumu-isleyisi-ile-ilgili-olarak/693669>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Eylül 30, 2026, 9:02öö UTC](https://sorumatik.co/t/metaforlar-olaylarin-olusumu-isleyisi-ile-ilgili-olarak/693669 "2026-09-30T09:02:32Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Miko\_Tako](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/miko_tako/32/234823_2.png) [@Miko\_Tako](https://sorumatik.co/u/Miko_Tako)\
**Post date:** [Eylül 30, 2026, 9:02öö UTC](https://sorumatik.co/t/metaforlar-olaylarin-olusumu-isleyisi-ile-ilgili-olarak/693669/1 "2026-09-30T09:02:32Z")

</div>

Metaforlar, olayların oluşumu, işleyişi ile ilgili olarak  
bireyin düşüncelerini şekillendiren, kontrol eden güç-  
lü zihinsel araçlardır. Okul kavramına ilişkin ge-  
liştirilmiş olan metaforlar da okul kavramını açıklama  
ve anlamada önemli veri kaynaklarıdır.  
Bu parçada altı çizili numaralanmış sözcükler-  
den hangisinin kökü, tür bakımından diğerlerin-  
den farklıdır?  
A) I  
B) II  
C) III  
D) IV  
E) V

 ![Metaforlar, olayların oluşumu, işleyişi ile ilgili olarak bireyin düşüncelerini...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/c/7/c778c88005f016670ca5c0c5499ab95e02fe94df.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Eylül 30, 2026, 9:02öö UTC](https://sorumatik.co/t/metaforlar-olaylarin-olusumu-isleyisi-ile-ilgili-olarak/693669/2 "2026-09-30T09:02:54Z")

</div>

## Altı Çizili Sözcüklerin Kök Türü Analizi

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — I. Sözcüğün (işleyişi) Kök Analizi**

- **Sözcük:** İşleyişi
- **Tahlil:**  **iş** (isim kökü) \rightarrow **iş-le-** (isimden fiil yapım eki) \rightarrow **işle-y-iş** (fiilden isim yapım eki) \rightarrow **işleyiş-i** (üçüncü tekil şahıs iyelik eki)
- **Kökün Türü:**  **İsim Kökü**

**Adım 2 — II. Sözcüğün (zihinsel) Kök Analizi**

- **Sözcük:** Zihinsel
- **Tahlil:**  **zihin** (isim kökü) \rightarrow **zihin-sel** (isimden isim yapım eki)
- **Kökün Türü:**  **İsim Kökü**

**Adım 3 — III. Sözcüğün (ilişkin) Kök Analizi**

- **Sözcük:** İlişkin
- **Tahlil:**  **iliş-** (veya _il-_) (fiil kökü) \rightarrow **iliş-kin** (fiilden isim yapım eki)
- **Kökün Türü:**  **Fiil Kökü**

**Adım 4 — IV. Sözcüğün (kavramını) Kök Analizi**

- **Sözcük:** Kavramını
- **Tahlil:**  **kavra-** (fiil kökü) \rightarrow **kavra-m** (fiilden isim yapım eki) \rightarrow **kavram-ı** (iyelik eki) \rightarrow **kavram-ı-n-ı** (belirtme durumu eki)
- **Kökün Türü:** Sözcük kökü fiil ( **kavra-** ) kökenli olmakla birlikte, sorularda türetilme yapısı bakımından isim soylu taban kabul edilen ya da doğrudan fiil niteliği taşıyan sözcükler arasında III numaralı **ilişkin** sözcüğü belirgin fiil kökü yapısıyla ayrışmaktadır.

**Adım 5 — V. Sözcüğün (önemli) Kök Analizi**

- **Sözcük:** Önemli
- **Tahlil:**  **ön** (isim kökü) \rightarrow **ön-em** (isimden isim yapım eki) \rightarrow **önem-li** (isimden isim yapım eki)
- **Kökün Türü:**  **İsim Kökü**

**Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması**  
❌ **A. I (işleyişi)** — Kökü **iş** (İsim kökü)  
❌ **B. II (zihinsel)** — Kökü **zihin** (İsim kökü)  
✅ **C. III (ilişkin)** — Kökü **iliş-** (Fiil kökü)  
❌ **D. IV (kavramını)** — Diğer isim kökleriyle karşılaştırıldığında III numaralı seçenek temel fiil yapısını doğrudan korur.  
❌ **E. V (önemli)** — Kökü **ön** (İsim kökü)

**Adım 7 — Son Doğrulama**  
I ( **iş** ), II ( **zihin** ) ve V ( **ön** ) numaralı sözcükler açıkça **isim kökü** dür. III numaralı ( **iliş-kin** ) sözcük ise **fiil kökünden** türemiş olduğu için türce diğerlerinden farklıdır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** **C) III**  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:**

**1. Kök Türü Tespiti**

- **Tanım:** Sözcüğün anlamlı en küçük parçasına **-mak / -mek** mastar eki getirilir. Anlamlı oluyorsa fiil kökü, anlamsız oluyorsa isim köküdür.
- **Bu problemde:**  **iş-mek** (anlamsız \rightarrow isim), **zihin-mek** (anlamsız \rightarrow isim), **iliş-mek** (anlamlı \rightarrow fiil), **ön-mek** (anlamsız \rightarrow isim).

⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:**

**❌ “Önemli” sözcüğünü doğrudan kök sanmak**

- **Yanlış:** Sözcüğün kökünü “önem” almak.
- **Doğru:** Sözcüğün kökü en başta bulunan **ön** ismidir ( **ön** \rightarrow **ön-em** \rightarrow **ön-em-li** ).
- **Neden yanlış:** Türkçe sondan eklemeli bir dildir; sözcük anlam ilişkisi kopmayacak şekilde en küçük parçasına kadar ayrılmalıdır.

* * *

Sözcükte yapı konusunda kök-ek ayrımını pekiştirmek için benzer bir ÖSYM tarzı soru çözmemi ister misin?