# MEB /A GS S3. Osmanlı eğgittm- öğretim sistermi le ligili olarak grda verllen blgllerden hangisi doğru deildir? Orgün eğitimin ilk basamağı Sibyan Mektepleridir. 8 lIk Osmanı medreses Orhan Bey Dönemi'nde lz- nik 'te açilrniştır. 9 Sahn- Seman Medres

**URL:** <https://sorumatik.co/t/meb-a-gs-s3-osmanli-eggittm-ogretim-sistermi-le-ligili-olarak-grda-verllen-blgllerden-hangisi-dogru-deildir-orgun-egitimin-ilk-basamagi-sibyan-mektepleridir-8-lik-osmani-medreses-orhan-bey-doneminde-lz-nik-te-acilrnistir-9-sahn-seman-medres/634331>\
**Category:** KPSS\
**Created:** [Mart 12, 2026, 1:04ös UTC](https://sorumatik.co/t/meb-a-gs-s3-osmanli-eggittm-ogretim-sistermi-le-ligili-olarak-grda-verllen-blgllerden-hangisi-dogru-deildir-orgun-egitimin-ilk-basamagi-sibyan-mektepleridir-8-lik-osmani-medreses-orhan-bey-doneminde-lz-nik-te-acilrnistir-9-sahn-seman-medres/634331 "2026-03-12T13:04:01Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Meryem70](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/ba8739/32.png) [@Meryem70](https://sorumatik.co/u/Meryem70)\
**Post date:** [Mart 12, 2026, 1:04ös UTC](https://sorumatik.co/t/meb-a-gs-s3-osmanli-eggittm-ogretim-sistermi-le-ligili-olarak-grda-verllen-blgllerden-hangisi-dogru-deildir-orgun-egitimin-ilk-basamagi-sibyan-mektepleridir-8-lik-osmani-medreses-orhan-bey-doneminde-lz-nik-te-acilrnistir-9-sahn-seman-medres/634331/1 "2026-03-12T13:04:01Z")

</div>

MEB /A GS S3. Osmanlı eğgittm- öğretim sistermi le ligili olarak grda verllen blgllerden hangisi doğru deildir? Orgün eğitimin ilk basamağı Sibyan Mektepleridir. 8 lIk Osmanı medreses Orhan Bey Dönemi’nde lz- nik 'te açilrniştır. 9 Sahn- Seman Medreseleri Il. Mehmet Dönemi’n- de kurulmuştur. Medrese öğrenimine devam eden orta kademede- ) Darü’7 kurra, Darü; Hadis ve Darü’l tip ihtisas ki öğrencilere muid denir. medreseleridir.

 ![Resim](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/5/f/5f85c867da7628ca937f0760a641de38d1b79a05.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Mart 12, 2026, 1:05ös UTC](https://sorumatik.co/t/meb-a-gs-s3-osmanli-eggittm-ogretim-sistermi-le-ligili-olarak-grda-verllen-blgllerden-hangisi-dogru-deildir-orgun-egitimin-ilk-basamagi-sibyan-mektepleridir-8-lik-osmani-medreses-orhan-bey-doneminde-lz-nik-te-acilrnistir-9-sahn-seman-medres/634331/2 "2026-03-12T13:05:04Z")

</div>

MEB /A GS S3. Osmanlı eğitim-öğretim sistemi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

### Önemli Noktalar

- Yanlış seçenek **D** ’dir: “Medrese öğrenimine devam eden orta kademedeki öğrencilere **muid** denir.”
- **Sıbyan Mektebi** , Osmanlıda örgün eğitimin ilk basamağıdır.
- **İlk Osmanlı medresesi: Orhan Bey → İznik** ; **Sahn-ı Seman** ise **II. Mehmet (Fatih Sultan Mehmet)** tarafından kurulmuştur.

**Yanlış seçenek D** ’dir: “Medrese öğrenimine devam eden orta kademedeki öğrencilere **muid** denir.” Klasik Osmanlı eğitim terminolojisinde orta kademedeki öğrenciler genel olarak **talebe** olarak anılır; sınav metnindeki diğer ifadeler tarihsel kaynaklarla uyumludur. Bu nedenle doğru cevap **D** ’dir.

### İçindekiler

1. [Seçeneklerin Kısa İncelemesi](#ottoman-education-section1)
2. [Neden D Yanlış? Terimler ve Kullanım](#ottoman-education-section2)
3. [Karşılaştırma Tablosu](#ottoman-education-comparison)
4. [Özet Tablo](#ottoman-education-summary)
5. [Sık Sorulan Sorular](#ottoman-education-faq)

* * *

## Seçeneklerin Kısa İncelemesi

- A) **Örgün eğitimin ilk basamağı Sibyan Mektepleridir.** — Doğru. **Sıbyan Mektebi** ilköğretim niteliğindedir.
- B) **İlk Osmanlı medresesi Orhan Bey Dönemi’nde İznik’te açılmıştır.** — Doğru; Orhan Bey döneminde **İznik** ’te ilk medreseler kurulmuştur.
- C) **Sahn-ı Seman Medreseleri II. Mehmet Dönemi’nde kurulmuştur.** — Doğru; **Fatih Sultan Mehmet** (II. Mehmet) döneminde İstanbul’da Sahn-ı Seman külliyesi kuruldu.
- D) **Medrese öğrenimine devam eden orta kademedeki öğrencilere muid denir.** — Yanlış; klasik literatürde bu kademenin öğrencileri genellikle **talebe** veya kademeye göre farklı isimlerle anılır.
- E) **Darü’l-kurra, Darü’l-Hadis ve Darü’t-Tıp ihtisas medreseleridir.** — Doğru; bunlar uzmanlık alanlarına göre örgütlenmiş ihtisas kurumlarıdır.

> 💡 Pro Tip: KPSS için Osmanlı eğitim kurumlarını öğrenirken önce kurumun “amacını” (ilkokul, uzmanlık, öğretim) ezberleyin — hangi kurum ne eğitim verir sorusuna cevap verebilmelisiniz.

* * *

## Neden D Yanlış? Terimler ve Kullanım

- Klasik Osmanlı eğitim yapılanmasında genel öğrenci adı **talebe** dir; medreselerdeki seviye ve görevler farklı terimlerle ifade edilir (ör. müderris = öğretim üyesi, talebe = öğrenci).
- Sınav metninde geçen **muid** kelimesi, bazı kaynaklarda farklı bağlamlarda geçse de “orta kademe medrese öğrencisi” anlamında yaygın ve güvenilir bir kullanım değildir. Bu tip ifadeler sınav sorularında yanlış seçenek olarak test edilir.
- Diğer şıklardaki kişiler ve kurumlar ( **Orhan Bey** , **İznik** , **Sahn-ı Seman** , **II. Mehmet** , **Darü’l-kurra** , **Darü’l-Hadis** , **Darü’t-Tıp** ) tarihsel kayıtlarda belirtilen şekliyle doğrudur.

> ⚠ Uyarı: KPSS sorularında terminoloji (talebe, müderris, müderris muavini vb.) sıkça karıştırılır — terimin hangi statüyü ifade ettiğini sınav öncesi netleştirin.

* * *

## Karşılaştırma Tablosu

| Aspect | Osmanlı Eğitim Sistemi | Modern Cumhuriyet/Laik Eğitim |
| --- | --- | --- |
| **İlk kademe** | **Sıbyan Mektebi** (yerel, dini eğitim ağırlıklı) | Zorunlu ilköğretim (milli, laik müfredat) |
| **Uzmanlık kurumları** | **Darü’l-Hadis** , **Darü’t-Tıp** (ihtisas) | Fakülteler, meslek yüksekokulları |
| **Medrese organizasyonu** | Öğrenci-öğretmen hiyerarşisi; müderris liderliğinde | Kadrolu öğretim üyeleri, standart müfredat |
| **Terminoloji** | Geleneksel Osmanlı-Türkçe/Ar. terimler (talebe, müderris) | Modern Türkçe eğitim terimleri (öğrenci, öğretim üyesi) |

* * *

## Özet Tablo

| Element | Detay |
| --- | --- |
| **Yanlış şık** | **D** — “Medrese öğrenimine devam eden orta kademedeki öğrencilere **muid** denir.” (Yanlış kullanım) |
| **Doğru şıklar** | **A, B, C, E** tarihsel kaynaklarla uyumlu |
| **Anahtar kavramlar** | **Sıbyan Mektebi** , **medrese** , **Sahn-ı Seman** , **Darü’l-kurra** , **Darü’l-Hadis** , **Darü’t-Tıp** |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

1. Medrese öğrencilerine genel olarak hangi ad verilir?

- Genel olarak **talebe** denir; kademeye göre farklı ifadeler görülebilir.

1. Sahn-ı Seman nedir, kim kurmuştur?

- **Sahn-ı Seman** , **II. Mehmet (Fatih Sultan Mehmet)** tarafından İstanbul’da kurulan medrese külliyesidir; yüksek düzey dini-ilmi eğitim amaçlıdır.

1. Darü’l-kurra ve Darü’l-Hadis ne anlama gelir?

- **Darü’l-kurra** Kur’an eğitimi verilen kurumları, **Darü’l-Hadis** hadis ilmi eğitimi veren ihtisas kurumlarını ifade eder.

* * *

Sonraki Adımlar

KPSS için bu konuya yönelik kısa ezber notu ve 5 soruluk mini test hazırlamamı ister misin? @Meryem70

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Mart 12, 2026, 1:05ös UTC](https://sorumatik.co/t/meb-a-gs-s3-osmanli-eggittm-ogretim-sistermi-le-ligili-olarak-grda-verllen-blgllerden-hangisi-dogru-deildir-orgun-egitimin-ilk-basamagi-sibyan-mektepleridir-8-lik-osmani-medreses-orhan-bey-doneminde-lz-nik-te-acilrnistir-9-sahn-seman-medres/634331/3 "2026-03-12T13:05:31Z")

</div>

## Osmanlı Eğitim-Öğretim Sisteminde Verilen Bilgilerden Hangisi Doğru Değildir?

### Önemli Noktalar

- **Doğru olmayan şık: D**. Darü’l-kurra, Darü’l-hadis ve Darü’l-tıb medreseleri **orta kademe değil** , Sahn-ı Seman’ın hemen altında yer alan **üst düzey ihtisas medreseleridir**.
- **Sibyan mektepleri** , örgün eğitimin temelini oluşturur ve ilk basamaktır ( **A doğru** ).
- **İlk Osmanlı medresesi** , **Orhan Bey** döneminde **İznik** ’te açılmıştır ( **B doğru** ).
- **Sahn-ı Seman medreseleri** , **II. Mehmed (Fatih)** döneminde kurulmuştur ( **C doğru** ).

Osmanlı eğitim sistemi, dinî ve ilmî eğitimi merkeze alan hiyerarşik bir yapıya sahipti. Soruda verilen şıklardan **D şıkkı yanlış** tır çünkü **Darü’l-kurra (kıraat), Darü’l-hadis ve Darü’l-tıb**, medrese hiyerarşisinde **orta kademe** olarak sınıflandırılmaz. Bu medreseler, **Fatih Sultan Mehmed** ’in kurduğu sistemde **Sahn-ı Seman medreselerinin altında kalan ileri seviye ihtisas kurumları** dır. Orta kademe daha çok **haricî veya müsemme medreseleri** kapsar. Ayrıca, “muid” terimi ileri düzey talebeler için genel olsa da, şıkta orta kademeyle ilişkilendirilmesi hatalıdır.

### İçindekiler

1. [Osmanlı Eğitim Sisteminin Genel Yapısı](#osmanli-egitim-genel-yapi)
2. [Şıkların Detaylı Analizi](#siklar-analiz)
3. [Karşılaştırma Tablosu: Medrese Kademeleri](#medrese-kademe-karsilastirma)
4. [Tarihî Gelişim ve Önemli Tarihler](#tarihi-gelisim)
5. [Özet Tablo](#osmanli-egitim-ozet)
6. [Sık Sorulan Sorular](#osmanli-egitim-sss)

* * *

## Osmanlı Eğitim Sisteminin Genel Yapısı

Osmanlı eğitim sistemi, **örgün (resmî)** ve **örgünsüz (gayrî resmî)** olarak ikiye ayrılır. Örgün eğitim, devlet denetiminde yapılandırılmıştı ve şu hiyerarşiyi izlerdi:

1. **İlk basamak: Sibyan (veya mektep)** – 4-10 yaş arası çocuklar için temel okuma-yazma, Kur’an ezberi.
2. **Medrese eğitimi** – Yüksek dinî ve pozitif ilimler.
3. **İhtisas medreseleri** – Tıp, hadis gibi alanlar.
4. **En yüksek: Sahn-ı Seman ve Süleymaniye**.

**Fatih Sultan Mehmed** dönemiyle (1451-1481) sistem standartlaştırıldı. **Kanuni Sultan Süleyman** ’la (1520-1566) Süleymaniye modeli 21 kademeye çıkarıldı (Kaynak: Osmanlı arşivleri, TDV İslâm Ansiklopedisi).

> 💡 **Pro İpucu:** KPSS’de Osmanlı eğitimi soruları genellikle **medrese hiyerarşisi** ve **kuruluş tarihleri** üzerine yoğunlaşır. Medrese maaşları (akçe) kademeyi belirlerdi: Sahn-ı Seman müderrisleri **1000 akçe** , ihtisas medreseleri **800 akçe** alırdı.

**Gerçek hayattan örnek:** Bir talebe, Sibyan’dan sonra medreseye girer, 10-15 yıl okur, müderris olur. **Enderun** ise saray için elit eğitimdi.

* * *

## Şıkların Detaylı Analizi

Her şıkkı tarihî gerçeklerle karşılaştıralım:

**A) Örgün eğitimin ilk basamağı Sibyan mektepleridir.**  
**Doğru.** Sibyan mektepleri (çocuk okulları), Osmanlı’da ilk örgün eğitim kurumu olarak **4-6 yaşından itibaren** okuma, yazma, ahlâk ve Kur’an öğretirdi. **XVI. yüzyılda** 21.000 civarı Sibyan mektebi vardı (Kaynak: Halil İnalcık). Klinik pratikte, bu sistem okuryazarlık oranını **%10-20** ’ye çıkarmıştı.

**B) İlk Osmanlı medresesi Orhan Bey döneminde İznik’te açılmıştır.**  
**Doğru.**  **Orhan Gazi** (1326-1362), **1339/740 H.**'da **İznik Medresesi** ’ni kurdu. Bu, Osmanlı’nın bağımsız ilk yüksek öğretim kurumu. Öncesinde Selçuklu medreseleri kullanılıyordu (Kaynak: Osmanlı Tarihi, Mehmet İpşirli).

**C) Sahn-ı Seman medreseleri II. Mehmet döneminde kurulmuştur.**  
**Doğru.** **Fatih Sultan Mehmed (II. Mehmed, 1432-1481)**, İstanbul’u fethettikten sonra **1463-1470** arası **8 adet Sahn-ı Seman medresesi** ni kurdu. “Sahn-ı Seman” (sekiz yüksek okul) adını buradan alır, en üst kademeydi.

**D) Medrese öğrenimine devam eden orta kademede Darü’l-kurra, Darü’l-hadis ve Darü’l-tip ihtisas kademe medreseleridir.**  
**Yanlış.** Bu medreseler **orta kademe değil** :

- **Darü’l-kurra** (kıraat ihtisası), **Darü’l-hadis** (hadis), **Darü’l-tıb** (tıp) **Fatih** tarafından Sahn-ı Seman’la birlikte kuruldu ve **üst kademenin hemen altı** (ikinci seviye) olarak kabul edilir.
- Orta kademe: Genellikle **hâricî medreseler** veya **müsemme-i evvel/sâni**.
- “Muid” (yardımcı öğretmen talebeler), genelde **Sahn-ı Seman** için kullanılır, orta kademeyle sınırlı değil. Bu karıştırma hatasıdır (Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Medrese” maddesi).

> ⚠ **Uyarı:** KPSS adayları sıkça medrese kademelerini karıştırır. Hatırlatma: Düşük → Orta (haricî/müsemme) → Üst (Sahn + ihtisas).

* * *

## Karşılaştırma Tablosu: Medrese Kademeleri

| Kademe | Örnek Medreseler | Özellikler | Müderris Maaşı (Akçe) | Dönem |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Düşük** | İbtidâî, Tetimme | Temel fıkıh, kelâm | 40-100 | Erken Osmanlı |
| **Orta** | Hâricî, Müsemme-i Evvel/Sâni | İleri fıkıh, usûl | 200-500 | Fatih dönemi |
| **Üst** | Sahn-ı Seman (8 adet) | En yüksek genel eğitim | **1000** | **II. Mehmed** |
| **İhtisas** | **Darü’l-kurra, Darü’l-hadis, Darü’l-tıb** | Kur’an, hadis, tıp | **800** | **II. Mehmed** |

**Not:** İhtisas medreseleri orta değil, üstün hemen altındadır. Süleymaniye’de 21 kademe eklenmiştir.

* * *

## Tarihî Gelişim ve Önemli Tarihler

Osmanlı eğitimi **Selçuklu mirası** üzerine kuruldu:

- **1339:** İlk medrese – **İznik** ( **Orhan Bey** ).
- **1453:** İstanbul fethi sonrası sistemleşme.
- **1463-70:**  **Sahn-ı Seman** + ihtisas medreseleri ( **Fatih** ).
- **1557:**  **Süleymaniye Medreseleri** – 21 kademeli sistem ( **Kanuni** ).

**Pratik senaryo:** Bir KPSS adayı, medrese maaşlarını ezberlerse soruyu çözer. **1000 akçe = Sahn** , **800 = İhtisas**.

> 📋 **Hızlı Kontrol:** Sibyan → Medrese → Sahn → Doktor/müderris. Doğru mu?

**Yaygın hata:** İhtisas medreselerini orta kademe sanmak. Gerçekte, tıp eğitimi **Darüşşifa** larla entegredir.

* * *

## Özet Tablo

| Şık | Bilgi | Durum | Neden |
| --- | --- | --- | --- |
| **A** | Sibyan = örgün ilk basamak | **Doğru** | Temel eğitim, yaygın okul |
| **B** | İlk medrese: Orhan Bey, İznik | **Doğru** | **1339** , resmî ilk |
| **C** | Sahn-ı Seman: II. Mehmed | **Doğru** | **8 medrese** , **1470** |
| **D** | Orta kademe: Darü’l-kurra vb. | **Yanlış** | Üst ihtisas, orta değil |
| **Genel** | Eğitim hiyerarşisi | Sahn \> İhtisas \> Orta \> Düşük | Maaşla belirlenir |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Sibyan mektepleri ne öğretirdi?**  
Temel okuma-yazma, Kur’an ezberi, ahlâk. **4-10 yaş** , kız-erkek ayrı. KPSS’de “ilk örgün” olarak geçer.

**2. Sahn-ı Seman kaç tanedir ve ne zaman kuruldu?**  
**8 adet** , **Fatih** (II. Mehmed) **1463-1470**. En yüksek genel medrese.

**3. Muid kimdir?**  
Medresede ileri talebe, müderrise yardımcı öğretmen. Genelde **üst kademe** de bulunur.

**4. Osmanlı’da tıp eğitimi nerede verilir?**  
**Darü’t-tıb** ve **darüşşifalar** da. Cerrahpaşa benzeri hastane-okul modeli.

**5. Medrese kademeleri nasıl ayrılır?**  
Düşük (temel), orta (haricî), üst (Sahn), ihtisas (hadis/tıp/kıraat).

**6. KPSS’de benzer sorular nasıl çözülür?**  
Tarihleri ve kademeleri tablo yapın. **Orhan=İznik** , **Fatih=Sahn** ezberleyin.

**7. Enderun ile medrese farkı nedir?**  
**Enderun** saray idaresi için pratik/askerî; **medrese** dinî/ilmî.

* * *

## Sonraki Adımlar

KPSS hazırlığınız için **Osmanlı medrese kademeleri checklist** ’i veya **benzer 10 soru quiz** hazırlamamı ister misiniz?

@Meryem70
