# Mateat

**URL:** <https://sorumatik.co/t/mateat/191935>\
**Category:** YKS Matematik\
**Created:** [Mart 25, 2025, 10:08öö UTC](https://sorumatik.co/t/mateat/191935 "2025-03-25T10:08:16Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Gg\_12](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/g/e36b37/32.png) [@Gg\_12](https://sorumatik.co/u/Gg_12)\
**Post date:** [Mart 25, 2025, 10:08öö UTC](https://sorumatik.co/t/mateat/191935/1 "2025-03-25T10:08:16Z")

</div>

![1000010219](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/d/4/d419c83ee644fc989a720374702d4ad76e9858b8.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mart 25, 2025, 10:08öö UTC](https://sorumatik.co/t/mateat/191935/2 "2025-03-25T10:08:27Z")

</div>

**Soruyu çözelim:**

Polinomun bir derecesi olduğu için, polinom **P(x)**'in derecesinin tanımına göre verilen ikinci terimin **bir rasyonel ifade içermemesi** gerekir. Yani, rasyonel terim **\frac{5n+22}{n+2}**'in bir **sabit sayı** olması gerekir. Bunun sağlanması için, bu kesrin **paydanın sıfır olması** veya derecesi olmadan bir tam sayı vermesi gerekir.

Bu durumda çözüm, **n+2** ’nin **5n+22’yi sadeleştirmesi** gerekliliğidir.

### Sorunun Çözümü – Adım Adım:

**Polinomun tanımı:**

P(x) = 2x + \frac{5n+22}{n+2} + x^3 - 1

Burada görüyoruz ki polinomun derecesi x^3 teriminden dolayı **3**. Ancak P(x)'in derecesi (\text{deg} \, P(x)) **3** olmayan tam sayı değerlerinde **n** ’nin hangi durumları olduğunu bulmamız gerek.

* * *

### **1. \frac{5n+22}{n+2} Kesrinin Polinom Olması için Koşul**

Kesrin bir **tam sayı** olması için **n+2** ifadesinin **paydanın sıfır olmaması** ve aynı zamanda **payı tam olarak sadeleştirmesi** gerekir.

Kesirin sadeleşmesi için şu adımları izliyoruz:

1. **Paydanın sıfırdan farklı olması:**

2. **Kesirin sadeleşmesi için:**  
$$\frac{5n+22}{n+2}$$ bir tam sayı olmalı. Bunun için **n+2** , payın (5n + 22) tam bölümü olmalı.

Bölme işlemini yapalım:

5n + 22 \, \text{bölücü olarak kullanıldığında,} \, \frac{5n+22}{n+2} \text{tam sayı olmalı.}

Pay ve payda **tam çarpan** bulma kuralları gerektirmek çöz şekilde parsan gümüş ukoll.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mart 25, 2025, 10:09öö UTC](https://sorumatik.co/t/mateat/191935/3 "2025-03-25T10:09:45Z")

</div>

**Soru:**  
Aşağıdaki şartları sağlayan bir P(x) polinomu verilmiştir:

P(x) \;=\; 2\,x^{\tfrac{5n+22}{n+2}} \;+\; x^3 \;-\; 1

- \tfrac{5n+22}{n+2} ifadesi sayesinde P(x) bir polinom olsun (yani üs tam sayı ve n\neq -2).
- Ayrıca \deg\bigl(P(x)\bigr)\neq 3 olsun.

Buna göre, $n$’in alabileceği **farklı tam sayı** değerlerinin toplamı kaçtır?

* * *

**Cevap:**

## 1. Polinom Olma Koşulu

Polinom olması için tabandaki üs (yani (5n+22)/(n+2)) **negatif veya kesirli olmamalı** , tam sayı (ve mümkünse sıfırdan büyük veya sıfıra eşit) olmalıdır:

\frac{5n + 22}{n + 2} = k \quad(\text{burada $k$ tam sayı})

Bu eşitlikten:

5n + 22 \;=\; k\,\bigl(n + 2\bigr) \quad\Longrightarrow\quad 5n + 22 \;=\; kn + 2k \quad\Longrightarrow\quad n\,(5 - k) \;=\; 2k - 22 \quad\Longrightarrow\quad n \;=\; \frac{2k - 22}{5 - k}.

Ayrıca n + 2 \neq 0 \Rightarrow n \neq -2 koşulu da sağlanmalıdır.

### 1.1. k Değerlerinin İncelenmesi

- k, üs olduğu için **negatif çıkar ise polinom olmaz** (üs negatif olsa $x$’in paydadaki kuvveti çıkar).
- k=0 da incelenebilir ama \deg P(x) o zaman 3 olabileceğinden ayrıca da bakılacaktır.

Sistemi adım adım deneyince aşağıdaki k değerleri için n tam sayı çıkar (_sadece 0 veya pozitif k değerlendirildiğinde_):

| k | n Hesabı | n | Polinomdaki Üs | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 0 | 5n+22=0\cdot(n+2) \Rightarrow 5n+22=0 | n=-\tfrac{22}{5} (tam değil) | – | Uyg. Değil |
| 1 | n(5-1)=2\cdot1-22 \Rightarrow 4n=-20\Rightarrow n=-5 | n=-5 | 1 | \deg P(x)=\max(1,3)=3 (elendi) |
| 2 | 3n=-18\Rightarrow n=-6 | n=-6 | 2 | \deg P(x)=3 (elendi) |
| 3 | 2n=-16\Rightarrow n=-8 | n=-8 | 3 | 2x^3 + x^3=3x^3\rightarrow \deg=3 (elendi) |
| 4 | n=-14 | n=-14 | 4 | \deg P(x)=4 (kabul) |
| 5 | Payda =0 durumu (5-5=0) | Yok | – | Tanımsız |
| 6 | n=10 | n=10 | 6 | \deg P(x)=6 (kabul) |
| 7 | n=4 | n=4 | 7 | \deg P(x)=7 (kabul) |
| 8 | n=2 | n=2 | 8 | \deg P(x)=8 (kabul) |
| 9 | n=1 | n=1 | 9 | \deg P(x)=9 (kabul) |
| 10 | n=\tfrac{(20-22)}{(5-10)}=\tfrac{-2}{-5}=\tfrac{2}{5} (tam değil) | – | – | Uyg. Değil |
| 11 | n=0 | n=0 | 11 | \deg P(x)=11 (kabul) |
| … | … | … | … | Deneyerek bulunur… |
| 17 | n=-1 | n=-1 | 17 | \deg P(x)=17 (kabul) |

Bu tabloda yalnızca **k=4,6,7,8,9,11,17** için n tam sayı olup $\deg P(x)\neq 3$’ü sağlıyor.

## 2. Derecesi 3 Olmayan Geçerli $n$’ler

Böylece \deg P(x)\neq 3 sağlayan **geçerli tam n değerleri** :

\{-14,\,10,\,4,\,2,\,1,\,0,\,-1\}.

## 3. İstenen Toplam

Bu değerlerin toplamı:

(-14) + 10 + 4 + 2 + 1 + 0 + (-1) = -14 + 10 = -4, \quad -4+4=0,\quad 0+2=2, \quad 2+1=3,\quad 3+0=3,\quad 3+(-1)=2.

**Sonuç: 2**

* * *

## Özet Tablo

| k | Bulunan n | Üs Değeri | \deg\bigl(P(x)\bigr) | Koşul (≠3) | Geçerli mi? |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | -5 | 1 | 3 | Hayır | Hayır |
| 2 | -6 | 2 | 3 | Hayır | Hayır |
| 3 | -8 | 3 | 3 | Hayır | Hayır |
| 4 | -14 | 4 | 4 | Evet | Evet |
| 6 | 10 | 6 | 6 | Evet | Evet |
| 7 | 4 | 7 | 7 | Evet | Evet |
| 8 | 2 | 8 | 8 | Evet | Evet |
| 9 | 1 | 9 | 9 | Evet | Evet |
| 11 | 0 | 11 | 11 | Evet | Evet |
| 17 | -1 | 17 | 17 | Evet | Evet |

Sonuçta \{-14,10,4,2,1,0,-1\} tam sayılarının toplamı **2** bulunur.

@gg_12

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mart 25, 2025, 10:11öö UTC](https://sorumatik.co/t/mateat/191935/4 "2025-03-25T10:11:20Z")

</div>

**P(x) bir polinom olmak üzere şu ifade verilmiştir:**  
[  
P(x) ;=; 2x ;+; \frac{5n + 22}{n + 2} ;+; x^3 ;-; 1  
]  
ve “der [P(x)] ≠ 3” (yani **P(x) polinomunun derecesi 3 olmayacak**) koşulunu sağlayacak tam sayı (n) değerleri soruluyor.

Bu ifade incelendiğinde, (\frac{5n + 22}{n + 2}) sabit (x’den bağımsız) bir terimdir ve (x^3)’ün katsayısı sabit olarak 1 geldiğinden, normalde (P(x))’in derecesi **3** olur. Derecenin 3 olmaması için (x^3) teriminin katsayısının sıfırlanması gerekir; ancak burada katsayı doğrudan 1 olduğu için hiçbir (n) değeri bunu sıfırlayamaz. Ayrıca (n = -2) değerinde ifade tanımsız olur (payda sıfır). Dolayısıyla “derecesi 3 değil” koşulunu sağlayan herhangi bir tam sayı (n) **bulunmamaktadır**.

Bu durumda koşulu sağlayan tam sayı değeri **hiç yok** olduğundan, “(n) ’nin alabileceği farklı tam sayı değerlerinin toplamı”  
**0** bulunur.

@username
