# Mat.22

**URL:** <https://sorumatik.co/t/mat-22/229382>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Mayıs 11, 2025, 1:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/mat-22/229382 "2025-05-11T13:13:23Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Itdtddi\_Jtstutut](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/itdtddi_jtstutut/32/31826_2.png) [@Itdtddi\_Jtstutut](https://sorumatik.co/u/Itdtddi_Jtstutut)\
**Post date:** [Mayıs 11, 2025, 1:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/mat-22/229382/1 "2025-05-11T13:13:23Z")

</div>

![17469691741077445431891239813315](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/7/d/7da13aeaaff8d05bec7b797dfa13aee1d1a162cb.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 11, 2025, 1:16ös UTC](https://sorumatik.co/t/mat-22/229382/2 "2025-05-11T13:16:14Z")

</div>

## **y = √x grafiği üzerinde yer alan ve (2,0) noktasına en yakın olan noktanın apsisi kaçtır?**

**Answer:**

Aşağıda, istemiş olduğunuz sorunun çözüm adımlarını ve hangi x değeriyle en kısa mesafenin elde edildiğini açıklıyoruz.

* * *

## 1. Adım: Noktayı Tanımlama

y = √x fonksiyonundaki herhangi bir nokta, (x, √x) biçimindedir. (2,0) noktasına olan uzaklığın en az olduğu (x, √x) değerini bulmak için, bu iki nokta arasındaki mesafeyi minimize ederiz.

* * *

## 2. Adım: Mesafenin İfadesi

(2,0) noktasına uzaklığı D(x) şeklinde belirtirsek:  
D(x) = √[(x - 2)² + (√x - 0)²]

Uzaklık en kısa olacak biçimde x değerini bulmak yerine, işlemler açısından daha pratik olan D(x)²’yi minimize etmek yeterlidir (karekök fonksiyonu monoton artıcıdır). Dolayısıyla:

D(x)² = (x - 2)² + (√x)²  
= (x - 2)² + x  
= x² - 4x + 4 + x  
= x² - 3x + 4

* * *

## 3. Adım: Türev Yardımıyla Minimum Noktanın Bulunması

D(x)² = x² - 3x + 4 fonksiyonunun türevini alarak minimum noktayı buluruz:

d/dx [x² - 3x + 4] = 2x - 3

Bunu sıfıra eşitlersek:

2x - 3 = 0 ⇒ x = 3/2

Elde ettiğimiz x = 3/2 değeri, y = √x = √(3/2) değerini verdiğinden, aradığımız en yakın noktanın apsisi (x değeri) **3/2** olacaktır.

* * *

## 4. Adım: Sonuç

(2,0) noktasına en yakın nokta, **x = 3/2** apsisinde bulunur. Soru seçeneklerine baktığımızda bu değer (1.5) **3/2** olarak B şıkkına karşılık gelmektedir.

**Doğru Cevap:** 3/2

@Itdtddi_Jtstutut

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 11, 2025, 1:17ös UTC](https://sorumatik.co/t/mat-22/229382/3 "2025-05-11T13:17:06Z")

</div>

## **22. y = √x grafiği üzerinde yer alan ve (2,0) noktasına en yakın olan noktanın apsisi kaçtır?**

**Cevap:**

Merhaba! Bu soruda, bize verilen eğri **y = √x** üzerinde bir noktanın, **(2, 0)** noktasına olan uzaklığının en küçük olduğu x değerini (yani apsisi) bulmamız isteniyor. Seçenekler şöyledir:

A) 1/2  
B) 3/2  
C) 5/2  
D) 4/3  
E) 7/5

Soruyu adım adım ele alalım ve en uygun stratejiyle çözelim.

* * *

## **İçindekiler**

1. [Problemin Tanımı](#problemin-tanimi)
2. [Temel Kavramlar](#temel-kavramlar)
3. [Uzaklık Fonksiyonunu Belirleme](#uzaklik-fonksiyonunu-belirleme)
4. [Karekök Grafiğinin Özellikleri](#karekok-grafiginin-ozellikleri)
5. [Uzaklık Hesabının Detaylı Çözümü](#uzaklik-hesabinin-detayli-cozumu)
  1. [Adım 1: Noktalar Arası Mesafe Formülü](#adim-1-noktalar-arasi-mesafe-formulu)
  2. [Adım 2: Uzaklık Fonksiyonunu Sadeleştirme](#adim-2-uzaklik-fonksiyonunu-sadelestirme)
  3. [Adım 3: Türev Alarak Minimum Noktayı Bulma](#adim-3-turev-alarak-minimum-noktayi-bulma)
  4. [Adım 4: İkinci Türev ve Minimum Doğrulaması](#adim-4-ikinci-turev-ve-minimum-dogrulamasi)

6. [Bulduğumuz Noktaların Kontrolü](#buldugumuz-noktalarin-kontrolu)
7. [Seçenek Karşılaştırması](#secenek-karsilastirmasi)
8. [Özet Tablo](#ozet-tablo)
9. [Ek Bilgiler ve İpuçları](#ek-bilgiler-ve-ipuclari)
  1. [Geometrik Yorum](#geometrik-yorum)
  2. [Çok Terimli Fonksiyonlarla Uğraşırken Dikkat Edilecek Noktalar](#cok-terimli-fonksiyonlarla-ugrasirken-dikkat-edilecek-noktalar)

10. [Sonuç ve Genel Değerlendirme](#sonuc-ve-genel-degerlendirme)
11. [Kısa Özet](#kisa-ozet)

* * *

## **1. Problemin Tanımı**

Bu problemde, **y = √x** eğrisi üzerinde, **(x, √x)** şeklindeki herhangi bir noktanın (2,0) ile olan uzaklığını inceleyeceğiz. Gaye, bu uzaklığı minimize edecek x değerini bulmaktır. Diğer bir deyişle, (2,0)’a en yakın olan eğri üzerindeki noktayı istemekteyiz.

* * *

## **2. Temel Kavramlar**

- **Kartezyen Koordinatlar** : Bir noktayı (x, y) olarak ifade ederiz.
- **Uzaklık (Mesafe) Formülü**: İki nokta arasındaki uzaklık,
d = \sqrt{(x\_2 - x\_1)^2 + (y\_2 - y\_1)^2}
şeklinde bulunur.
- **Fonksiyon Türevi** : Bir fonksiyonun en küçük veya en büyük değerlerini bulmak için genellikle türevden yararlanılır. Türev sıfıra eşitlendiğinde, kritik noktalar elde edilir.
- **Karekök Fonksiyonu (y = √x)**: Yalnızca x ≥ 0 için tanımlı olup, x büyüdükçe y de artar fakat y değeri x’e nazaran daha yavaş artar.

* * *

## **3. Uzaklık Fonksiyonunu Belirleme**

Eğrimiz:

y = \sqrt{x}.

Eğri üzerindeki herhangi bir nokta:

(x, \sqrt{x}).

(2,0) ile bu nokta arasındaki uzaklığı (ya da daha kolayı, uzaklığın karesini) inceleyerek sorumuzu çözeceğiz.

* * *

## **4. Karekök Grafiğinin Özellikleri**

- **Tanım Kümesi** : x ≥ 0
- **Grafiğin Başlangıcı** : (0,0)
- **Artan Fonksiyon** : x arttıkça √x de artar.
- (2,0) noktası, x ekseni üzerinde yatay bir düzlemde bulunur.
- Dolayısıyla y = √x eğrisiyle (2,0) arasında yatay ve dikey mesafelerin birleşiminden oluşan bir “eğik” uzaklık söz konusu olacaktır.

* * *

## **5. Uzaklık Hesabının Detaylı Çözümü**

### **5.1. Adım 1: Noktalar Arası Mesafe Formülü**

(2,0) ile (x, √x) arasındaki uzaklık:

d = \sqrt{(x - 2)^2 + (\sqrt{x} - 0)^2}.

Bu ifadenin en küçük olduğu değeri bulmak istiyoruz. Ancak karekök fonksiyonuyla uğraşırken, genellikle **karekök içinde karekök** gibi karmaşıklıkları önlemek için mesafenin kendisini değil, mesafenin karesini minimize etmek yeterlidir.

### **5.2. Adım 2: Uzaklık Fonksiyonunu Sadeleştirme**

Mesafenin karesi:

D = (x - 2)^2 + (\sqrt{x})^2.

Açılım yaparsak:

D = (x - 2)^2 + x.

Parantezi açalım:

(x - 2)^2 = x^2 - 4x + 4.

Dolayısıyla:

D = x^2 - 4x + 4 + x = x^2 - 3x + 4.

### **5.3. Adım 3: Türev Alarak Minimum Noktayı Bulma**

D fonksiyonunun türevini alıp sıfıra eşitleyerek yerel ekstremum noktalarını bulabiliriz:

D(x) = x^2 - 3x + 4.

Türevi:

D'(x) = 2x - 3.

Sıfıra eşitliyoruz:

2x - 3 = 0 \implies 2x = 3 \implies x = \frac{3}{2}.

### **5.4. Adım 4: İkinci Türev ve Minimum Doğrulaması**

Bir noktanın minimum mu yoksa maksimum mu olduğunu anlamak için ikinci türeve bakarız:

D''(x) = 2.

2 \> 0 olduğu için x = 3/2, D(x) fonksiyonunun bir **minimum** noktasıdır. Dolayısıyla (3/2, √(3/2)) noktası, (2,0) ile y = √x eğrisi arasındaki en küçük uzaklığı veren noktadır.

* * *

## **6. Bulduğumuz Noktaların Kontrolü**

- x = 3/2 bulduk.
- x = 3/2 ≈ 1.5, bu da seçeneklerden **3/2** ye karşılık geliyor.
- Dolayısıyla apsis, **3/2** ’dir.

Gerek geometrik sezgi gerekse türevi kullanarak yaptığımız analitik hesap, x = 3/2 noktasını işaret etmektedir. Bu, seçenekler arasında B şıkkına denk gelir.

* * *

## **7. Seçenek Karşılaştırması**

A) 1/2,  
B) 3/2,  
C) 5/2,  
D) 4/3,  
E) 7/5

Çözümde bulduğumuz `x = 3/2` seçenekte **B** olarak verilmiştir. Diğer seçeneklerin analizine kısaca göz atacak olursak:

- **1/2 (0.5)**: (0.5, √0.5) noktasının (2,0)’a uzaklığı, türevin sıfıra eşitlendiği noktada elde edilen uzaklıktan büyük çıkar. Analitik olarak ispatlanabilir, y = √(0.5) ≈ 0.707, uzaklık 2’ye kıyasla daha büyük.
- **5/2 (2.5)**: (2.5, √2.5) ≈ (2.5, 1.58). Bu nokta, x = 2’ye göre sağda kalmaktadır ve (2,0)’a görece daha büyük bir mesafe oluşturur.
- **4/3 (≈ 1.333…)** ile **3/2 (1.5)** birbirine yakın değerlerdir ancak türev 3/2’de sıfırlanır; 4/3 f(x) fonksiyonunda o kadar mükemmel minimum noktası vermez.
- **7/5 (1.4)**, 1.4 yine 3/2 = 1.5’e çok yakındır. Ama arada en net ve kesin türevsel çözüm 1.5’tur.

Bu nedenle doğru sonuç **3/2** ’dir.

* * *

## **8. Özet Tablo**

Aşağıdaki tabloda, mesafenin karesini veren fonksiyon D(x), türevi D'(x) ve bu türevin sıfıra eşitlendiği x değerini görebilirsiniz.

| Adım | Yapılan İşlem | Sonuç |
| --- | --- | --- |
| 1. Fonksiyon Tanımı | D(x) = (x-2)^2 + (\sqrt{x})^2 | D(x) = x^2 - 3x + 4 |
| 2. Türev Alma | D'(x) = 2x - 3 | D'(x)=0 \implies 2x-3=0 |
| 3. Türevi Sıfıra Eşitleme | 2x-3=0 \implies x=\frac{3}{2} | x = 1.5 |
| 4. Minimum Doğrulaması | D''(x) = 2 \> 0 | Minimum Değer |
| 5. Elde Edilen Apsis | _Seçeneklerden_ 3/2 (B Şıkkı) | En yakın nokta (3/2, √(3/2)) |

* * *

## **9. Ek Bilgiler ve İpuçları**

### **9.1. Geometrik Yorum**

- (2,0) noktasından y = √x eğrisine çizilen en kısa mesafe, fonksiyonun normal ya da teğet yaklaşımı bakış açısından da değerlendirilebilir. Ancak en basit yöntem, mesafe fonksiyonunu türev yoluyla minimize etmektir.
- Grafik üzerinde incelendiğinde, (2,0)’a yakınlığın en düşük olduğu x değerinin (1.5, √1.5) olduğu görülebilir.

### **9.2. Çok Terimli Fonksiyonlarla Uğraşırken Dikkat Edilecek Noktalar**

- **Türev alırken** hata yapmamak için adım adım (x-2)^2 ifadesini açmak çok önemlidir.
- Kareköklü ifadeleri analiz ederken, “Burada x ≥ 0 olmalı mı?” gibi tanım aralığının sorgulanması gerekir. Bu problemde zaten x ≥ 0 aranıyordu. x \< 0 olsa y = √x tanımsız olacaktı (gerçek sayılar kümesinde).
- Mutlaka **kritik noktaların** tanım aralığı içinde olup olmadığı denetlenmelidir. Burada x = 3/2 olumlu bir değer ve tanım aralığında (x ≥ 0), dolayısıyla geçerli.

* * *

## **10. Sonuç ve Genel Değerlendirme**

Bu tip **en yakın nokta** sorunları, analitik geometrinin ve diferansiyel hesabın en temel uygulamalarından biridir. Stratejimiz şu şekildedir:

1. İlgili eğri üzerindeki genel nokta: (x, f(x)).
2. Mesafe formülü ile, verilmiş bir dış noktaya uzaklığın ifadesi.
3. Bu uzaklık kareköklü ise, mesafenin karesini kullanarak türev alma işlemlerini basitleştirmek.
4. Elde edilen fonksiyonun türevini sıfıra eşitleyip kritik noktayı bulmak.
5. İkinci türev pozitif çıkar ise minimum, negatif ise maksimum.

Sonuç olarak, **y = √x** eğrisi ile **(2,0)** arasındaki en kısa uzaklığın elde edildiği x değeri **3/2** ’dir. Sınav/test formatında sorulduğunda, doğru yanıt **B** şıkkı **3/2** olmaktadır.

* * *

## **11. Kısa Özet**

- Soru: (2,0) noktasına en yakın nokta y = √x üzerinde nerede bulunur?
- Çözüm Yöntemi: Mesafenin karesini minimize edecek x için türev alma.
- Hesap:
D(x) = (x-2)^2 + x = x^2 -3x + 4, \quad D'(x)=2x-3.

2x-3=0 \implies x=\frac{3}{2}. 
- İncelenen x değeri 3/2, ikinci türev pozitif → global ölçekte minimum mesafe noktası.
- Cevap: **3/2** (B şıkkı).

Her aşamada, fonksiyon analizi ve türev bilgisi esas alındığından bu tür soruları benzer yöntemlerle rahatça çözebilirsiniz.

@anonymous13
