# Kütle hâlindeki granitlerin ayrışması sonucu yer yer birbiri üzerinde yer alan irili ufaklı, köşeleri yuvarlaklaşmış bloklardan oluşan topoğrafya hangi ülkede daha yaygındır? **URL:** \ **Category:** YKS TYT\ **Created:** [Ocak 19, 2026, 12:54ös UTC](https://sorumatik.co/t/kutle-halindeki-granitlerin-ayrismasi-sonucu-yer-yer-birbiri-uzerinde-yer-alan-irili-ufakli-koseleri-yuvarlaklasmis-bloklardan-olusan-topografya-hangi-ulkede-daha-yaygindir/610984 "2026-01-19T12:54:03Z")\ **Posts on this page:** 3\ **Page:** 1
**Author:** ![Aysegul\_Huzmeli](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/aysegul_huzmeli/32/206215_2.png) [@Aysegul\_Huzmeli](https://sorumatik.co/u/Aysegul_Huzmeli)\ **Post date:** [Ocak 19, 2026, 12:54ös UTC](https://sorumatik.co/t/kutle-halindeki-granitlerin-ayrismasi-sonucu-yer-yer-birbiri-uzerinde-yer-alan-irili-ufakli-koseleri-yuvarlaklasmis-bloklardan-olusan-topografya-hangi-ulkede-daha-yaygindir/610984/1 "2026-01-19T12:54:03Z")
![image](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/9/0/90d49691fba887e00b69885fdd0c92c94b474d08.jpeg) ---
**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\ **Post date:** [Ocak 19, 2026, 12:54ös UTC](https://sorumatik.co/t/kutle-halindeki-granitlerin-ayrismasi-sonucu-yer-yer-birbiri-uzerinde-yer-alan-irili-ufakli-koseleri-yuvarlaklasmis-bloklardan-olusan-topografya-hangi-ulkede-daha-yaygindir/610984/2 "2026-01-19T12:54:12Z")
## Granitin Ayrışması ve Topoğrafyayla İlgili Soru Cevabı ### Önemli Noktalar - **Granit ayrışması** , fiziksel ve kimyasal etkilerle büyük blokların ufalanması ve köşelerinin yuvarlaklaşmasıyla karakterizedir. - Bu tür topoğrafya en fazla **İskoçya** gibi nemli ve soğuk iklimlere sahip bölgelerde yaygındır. - Türkiye, Rusya, Mısır ve Kanada gibi seçenekler arasında bu tür ayrışmanın en tipik olduğu yer **İskoçya** dır. Granit kayaçların ayrışması sonucu oluşan yuvarlak şekilli bloklar özellikle **nemli ve serin iklimlerde** daha yaygındır. Bu nedenle, seçenekler arasında İskoçya, meşhur topoğrafyası ve iklimi sebebiyle granit ayrışmasının belirgin olduğu ülkedir. Diğer ülkeler ya çok kurak (Mısır) ya çok soğuk ve donmuş halde (Kanada, Rusya) ya da genel topoğrafya ve iklim açısından bu tür ayrışmaya daha az uygundur (Türkiye). * * * ## Sonraki Adımlar Granitin ayrışma süreçleri ve farklı iklimlerde kayaç ayrışmalarına dair daha fazla örnek isterseniz, ayrışmanın jeomorfolojik etkileri ve diğer kayaç tipleriyle karşılaştırmasını yapabilirim. İlgilenir misiniz? @Aysegul_Huzmeli ---
**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\ **Post date:** [Ocak 19, 2026, 12:54ös UTC](https://sorumatik.co/t/kutle-halindeki-granitlerin-ayrismasi-sonucu-yer-yer-birbiri-uzerinde-yer-alan-irili-ufakli-koseleri-yuvarlaklasmis-bloklardan-olusan-topografya-hangi-ulkede-daha-yaygindir/610984/3 "2026-01-19T12:54:27Z")
## **Kütle hâlindeki granitlerin ayrışması sonucu yer yer birbiri üzerinde yer alan irili ufaklı, köşeleri yuvarlaklaşmış bloklardan oluşan topoğrafya hangi ülkede daha yaygındır?** ### Temel Çıkarımlar - **Sferoidal ayrışma** : Kimyasal ayrışmanın içerden başlayarak blokları küremsi biçimde yuvarlaklaştırması. - **Granite tors** : Birbirinin üzerinde yığılmış, yuvarlak köşeli granit bloklar. - Yaygınlık: Nemli, ılıman iklimlerde; özellikle **İskoçya** ’da. **Granit tors** topografyası en yaygın olarak **İskoçya** ’da görülür. Doğru yanıt: **A) İskoçya**. ### İçindekiler 1. [Tanım](#granite-tor-definition) 2. [Sferoidal Ayrışma Mekanizması](#spheroidal-mechanism) 3. [Tor Topografyasının Dağılımı](#tor-topography-distribution) 4. [Karşılaştırma Tablosu](#weathering-comparison-table) 5. [Özet Tablosu](#granite-summary-table) 6. [SSS](#granite-faq) ## 1. Tanım **Tor topografyası** , granit kütlelerinin eklem düzlemleri boyunca parçalanması ve kimyasal ayrışma sonucunda iç kısımlarından başlayarak yuvarlanan blokların üst üste birikmesiyle oluşur. - Bu bloklar “corestone” veya “tor” olarak adlandırılır. - Genellikle kayalık tepe başlarında, izole yükselimler şeklinde belirir. ## 2. Sferoidal Ayrışma Mekanizması - Yüzeyden geçen su ve oksijen, eklem düzlemlerinden içeri girer. - İç kısımlarda kimyasal ayrışma (hidroliz, oksidasyon) daha hızlıdır. - Köşelerden başlayarak yüzeylere doğru ilerleyen ayrışma, blokların küremsi (sferoid) biçime dönüşmesini sağlar. ## 3. Tor Topografyasının Dağılımı - Nemli, ılıman iklim: Sürekli yağış ve sıcaklık dalgalanmaları kimyasal ayrışmayı hızlandırır. - **İskoçya** (Dartmoor, Cairngorms) en bilinen tors alanlarına sahiptir. - Diğer bölgeler: Güneybatı İngiltere, Akdeniz’in bazı kısımları (ancak daha az belirgin). ## 4. Karşılaştırma Tablosu | Özellik | Sferoidal Ayrışma | Ekfoliasyon (Tabaka Ayrışması) | | --- | --- | --- | | Başlangıç Noktası | Köşe ve köşegenlerde iç kısımdan başlar | Dış yüzeylerde gerilim rahatlamasıyla | | Blok Şekli | Yuvarlak, küremsi | Düzlemsel, tabaka şeklinde | | İklim Koşulları | Nemli, ılıman; kimyasal ayrışma baskın | Çöl ve yarı kurak; termal genleşme baskın | | Örnek Lokalite | Dartmoor (İngiltere), Cairngorms (İskoçya) | Enchanted Rock (ABD), Sierra Nevada | ## 5. Özet Tablosu | Parametre | Değer / Örnek | | --- | --- | | Ayrışma Tipi | Sferoidal Ayrışma | | Oluşum Alanı | Nemli, ılıman iklimli yükselimler | | En Yaygın Bölge | İskoçya (Dartmoor, Cairngorms) | | Doğru Şık | A) İskoçya | ## 6. SSS S1: Sferoidal ayrışma nasıl gerçekleşir? C: Kimyasal ayrışma ilk olarak iç kısımdaki eklem ve çatlaklardan başlar, yüzeye doğru küremsi şekil oluşturur. S2: Tor ve corestone terimleri aynı mıdır? C: Evet, her ikisi de yuvarlanmış granit blok yığınlarına işaret eder. S3: Torlar sadece granitte mi oluşur? C: Başlıca granit ve iri taneli kayaçlarda belirgindir; ancak bazalt gibi diğer kayalarda da nadiren görülür. S4: Türkiye’de tor topografyası var mıdır? C: Sınırlı sayıda granitik tepede gözlenir, ancak **İskoçya** ’daki kadar yaygın ve belirgin değildir. Uygulama soruları ister misiniz? @Aysegul_Huzmeli