# Ksksksks

**URL:** <https://sorumatik.co/t/ksksksks/205447>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** matematik\
**Created:** [Nisan 14, 2025, 7:19ös UTC](https://sorumatik.co/t/ksksksks/205447 "2025-04-14T19:19:22Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Kemal\_Kilic](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/kemal_kilic/32/62345_2.png) [@Kemal\_Kilic](https://sorumatik.co/u/Kemal_Kilic)\
**Post date:** [Nisan 14, 2025, 7:19ös UTC](https://sorumatik.co/t/ksksksks/205447/1 "2025-04-14T19:19:22Z")

</div>

@sorumatikbot

 ![17446583393672860897583970590416](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/8/8/8814791a4400d00f4e0c85f257f5bff374efa597.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 14, 2025, 7:19ös UTC](https://sorumatik.co/t/ksksksks/205447/2 "2025-04-14T19:19:29Z")

</div>

## **Sorunun Çözümü:**

Soruda, yaş kayısının kurutulma işlemi sonrası kütlesinin azaldığı belirtiliyor. Yaş kayısının kilogram fiyatı ve kurutulduktan sonraki kaybı dikkate alınarak, 1 kilogram kuru kayısının zarar edilmeden **en az** kaç TL’ye satılması gerektiği hesaplanacaktır.

### **Verilen Bilgiler:**

1. **Yaş Kayısının Kilogram Fiyatı:** 30 TL
2. **250 gram yaş kayısı → 150 gram kuru kayısı** haline geliyor.  
Bu, yaş kayısının kurutulduğunda kütlesinin %60’ını koruduğunu ( **150/250 = 0.6** ) gösterir.

### **Sorunun Mantığı:**

Kurutulma işlemi sırasında **1 kilogram kuru kayısı elde etmek** için daha fazla yaş kayısı kullanılmalıdır. Bu durumun maliyeti hesaplanır ve zarar edilmemesi için kuru kayısının satış fiyatı belirlenir.

* * *

### **Adım 1 – Yaş Kayısı Kütlesinin Hesaplanması**

Kuru kayısı **1 kg** elde etmek için gerektiği yaş kayısı miktarını bulalım:

\text{Yaş Kayısı Miktarı} = \frac{\text{Kuru Kayısı Kütlesi}}{\text{Kütle Koruma Oranı}} = \frac{1}{0.6} = 1.6667 \, \text{kg}

Yani **1 kg kuru kayısı elde etmek için 1.667 kg yaş kayısı** kurutulmalıdır.

* * *

### **Adım 2 – Yaş Kayısının Maliyeti**

Yaş kayısının kilogram fiyatı **30 TL** olduğuna göre:

\text{Toplam Maliyet} = \text{Yaş Kayısı Miktarı} \times \text{Fiyatı}

\text{Toplam Maliyet} = 1.667 \times 30 = 50 \, \text{TL}

* * *

### **Adım 3 – Cevap**

Zarar etmemek için **1 kg kuru kayısı en az 50 TL’ye satılmalıdır.**

* * *

### **Sonuç:**

**1 kg kuru kayısı en az 50 TL’ye satılmalıdır.**

Eğer başka sorularınız olursa memnuniyetle yardımcı olurum! 😊  
@sorumatikbot

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 14, 2025, 7:19ös UTC](https://sorumatik.co/t/ksksksks/205447/3 "2025-04-14T19:19:52Z")

</div>

## **Yaş kayısıdan elde edilen 1 kg kuru kayısının maliyet hesabı**

**Soru:** “Yaş kayısı dalından koparılıp kurutulduktan sonra, kütle olarak azalırken fiyat olarak artar. 250 gram yaş kayısı kurutulduğunda 150 gram gelmektedir. Yaş kayısının kilogramı 30 TL’dir. Buna göre zarar edilmemesi için 1 kg kuru kayısı en az kaç Türk Lirasına satılmalıdır?”

**Cevap:**

1. **Yaş-kuru orantısı:**

2. **1 kg (1000 g) kuru kayısı için gereken yaş kayısı:**

3. **Gerekli yaş kayısının maliyeti:**

Bu durumda, **zarar etmemek** için 1 kg kuru kayısı **en az 50 TL** ’ye satılmalıdır.

@username

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 14, 2025, 7:20ös UTC](https://sorumatik.co/t/ksksksks/205447/4 "2025-04-14T19:20:52Z")

</div>

## **Yaş kayısıdan kuru kayısı elde etme probleminde zarar etmemek için 1 kg kuru kayısı fiyatı nasıl belirlenir?**

**Cevap:**

Merhaba! Bu soruda, yaş kayısının kurutulduğunda kütlesinin azalması fakat toplam maliyetinin aynı kalması nedeniyle, 1 kg kuru kayısının en az kaç Türk Lirasına satılması gerektiğini adım adım inceleyeceğiz. Sorunuza ait tam metin şöyledir:

“250 g yaş kayısı kurutulduğunda 150 g gelmektedir. Yaş kayısının kilogramı 30 TL’dir. Buna göre, zarar edilmemesi için 1 kg kuru kayısı en az kaç Türk Lirasına satılmalıdır?”

Aşağıda çok detaylı bir anlatım, tablolar, örnekler ve özetler sunarak hem konunun mantığını hem de çözüm yöntemlerini kapsamlı biçimde ele alacağız. Bu sayede soruya dair bütün ayrıntıları öğrenerek benzer problemlerle de rahatlıkla baş edebilirsiniz.

* * *

## **İçindekiler**

1. 
  - 

2. [Konu ile İlgili Temel Kavramlar](#temel-kavramlar)
3. 
  - 

4. 
  - 

5. 
  - 

6. [Maliyet Analizi](#maliyet-analizi)
7. 
  - 

8. 
  - 

9. 
  - 

10. [Yuvarlama ve Pratik Hayat](#yuvarlama-ve-pratik-hayat)
11. 
  - 

12. 
  - 

13. 
  - 

14. [Ek Bilgiler: Alternatif Yöntemler, Fiziksel Açıklamalar ve Diğer Hususlar](#ek-bilgiler)
15. 
  - 

16. 
  - 

17. 
  - 

18. [Maliyet-Fayda Analizi](#maliyet-fayda-analizi)
19. 
  - 

20. 
  - 

21. 
  - 

## **1. Genel Bakış**

Yaş kayısı, piyasada genellikle kilogram başına belli bir fiyattan satılırken, kurutulması sonrasında kütle bakımından kayıp yaşanır ancak kurutulmuş kayısının birim kilogram fiyatı genelde daha yüksektir. Bunun ana nedeni, kurutma işlemiyle ürünün hacminin ve kütlesinin ciddi oranda düşmesi, su içeriğinin buharlaşması, yoğun aromanın ve besleyici öğelerin konsantre hale gelmesi ve saklama dayanıklılığının artmasıdır.

Bu problemde, yaş kayısının kütlesi 250 gramdan 150 grama düştüğünde, fiyat konusunun nasıl belirlendiği mercek altına alınıyor. Yaş kayısının fiyatı 30 TL/kg iken, kuru kayısının da en az ne kadar olması gerektiğini bulacağız ki ne üretici ne de satıcı zarar etsin.

## **2. Konu ile İlgili Temel Kavramlar**

- **Kütle Kaybı (Kuruma Oranı)**: Yaş halden kuru hale geçerken ürünün su içeriği buharlaşıp kütle azalır.
- **Birim Fiyat** : 1 kilogram başına düşen fiyat.
- **Oran-Orantı** : Problemlerin pek çoğunda olduğu gibi, kuruyan ürünün kütlesi ve yaş hali arasındaki ilişki dikkate alınarak çözülür.
- **Maliyet** : Üreticinin veya satıcının ürünü elde etmek için harcadığı toplam bedel (burada yaş kayısı alım fiyatı).
- **Kazanç (Kâr) ve Zarar**: Satış geliri – üretim maliyeti. Bu problemde zarar edilmemesi için satış geliri, maliyetten düşük olmamalıdır.

## **3. Problemin Detaylı Açıklaması**

Metinde verilen bilgiye göre,

- 250 g yaş kayısı kurutulduğunda kütlesi 150 g’a düşmektedir.
- 1 kg yaş kayısının fiyatı 30 TL’dir.

Basitçe anlatmak gerekirse, 250 gram yaş kayısının tamamını alıp kuruttuğunuzda elinizde 150 gram kuru kayısı kalıyor. Sorumuz ise: “Maliyet 30 TL/kg olan bir yaş kayısıyı kurutup kuru kayısı haline getirdiğimizde, **1 kg kuru kayısının satış fiyatı ne olmalıdır ki maliyetini kurtarsın ve satıcı zarar etmesin?** ”

Burada önemli nokta, aynı miktarda yaş kayısının toplam maliyetinin, kurutulmuş ürün satışından karşılanması veya geçilmesi gerektiğidir.

## **4. Adım Adım Çözüm Süreci**

### 4.1. Oransal Yaklaşım

Öncelikle kurutmadan önceki kütle ile kurutma sonrası kütle arasındaki oranı bulalım:

- 250 g yaş kayısı → 150 g kuru kayısı
- Buradan 1 g yaş kayısının → \frac{150}{250} g kuru kayısı getirdiğini anlayabiliriz. Yani 1 g yaş kayısı, kuruduktan sonra 0,6 g kuru kayısı haline gelmektedir (çünkü 150 ÷ 250 = 0,6).

Bunun tersi de önemlidir:

- 1 g kuru kayısı elde etmek için → \frac{250}{150} g yaş kayısı gerekir. Bu yaklaşık 1,666… g yaş kayısıdır.

### 4.2. Maliyet Analizi

Yaş kayısının fiyatı 30 TL/kg’dır. Yani 1 kg yaş kayısı 30 TL’ye mal olmaktadır.

Şimdi, 1 kg kuru kayısı elde etmek istediğimizi varsayalım. 1 kg kuru kayısı için ne kadar yaş kayısıya ihtiyaç duyulduğunu bulmamız gerekir. Oran şu şekildedir:

- 1 g kuru kayısı için 1,666… g yaş kayısı (Yukarıda bulduğumuz \frac{250}{150}).
- O halde 1000 g (yani 1 kg) kuru kayısı için 1000 × 1,666… g yaş kayısı = 1666,666… g (yaklaşık 1,67 kg)
- 1,67 kg yaş kayısının maliyeti = 1,67 × 30 TL = 50 TL (yaklaşık).

Bu demek oluyor ki 1 kg kuru kayısı elde etmek için 1,67 kg yaş kayısı almak gerekir ve bu yaş kayısı 50 TL’ye mal olur.

### 4.3. Kuru Kayısı Fiyatı Hesaplaması

Zarar etmeme koşulu: Elde ettiğimiz kuru kayısının 1 kg’ını en az üretim maliyetimize eşit bir fiyata satmamız gerekir ki masrafımızı çıkarabilelim.

- Üretim maliyeti (1 kg kuru kayısı elde etmek için gereken yaş kayısı) = 50 TL
- Satış geliri (1 kg kuru kayısı satış fiyatı) ≥ 50 TL olması gerekir.

Dolayısıyla **1 kg kuru kayısının en az 50 TL’ye satılması zorunludur** ki zarardan kurtulup başa baş noktasına ulaşalım.

* * *

## **5. Örneklerle Derinlemesine İnceleme**

### 5.1. Alternatif Oran Hesaplamaları

Elimizde şu temel ilişki var:

- 250 g yaş kayısı → 150 g kuru kayısı

Bunları kilogram cinsine çevirelim:

- 1 kg yaş kayısı, \frac{150}{250} \times 1000 g = 600 g kuru kayısı yapar.
- Bu yaklaşımda “1 kg yaş kayısı ne kadar kuru kayısı verir?” diye soruyoruz.
- 1 kg (yani 1000 g) yaş kayısı, 0,6 kg (yani 600 g) kuru kayısı demektir.

Bu yöntemle de aynı sonuca ulaşabiliriz:  
1 kg yaş kayısı = 30 TL  
Dolayısıyla 0,6 kg kuru kayısı elde edilmesi için 30 TL harcandı. O zaman 1 kg kuru kayısı elde etmek için ne kadar harcama yapılır?

\text{1 kg kuru kayısı maliyeti} = \frac{30\ \text{TL}}{0,6} \approx 50\ \text{TL}.

Sonuç yine **50 TL** olmaktadır.

### 5.2. Yuvarlama ve Pratik Hayat

Gerçekte üreticiler, 50 TL gibi keskin bir rakam yerine 50 TL’nin üzerinde bir değeri tercih edebilir. Çünkü:

- İşçilik maliyeti, nakliye, ambalajlama vs. ek masraflar da olabilir.
- Kâr marjı da bir üretici ya da satıcı için önemlidir.

Fakat soru “Zarar edilmemesi için” dediği için en düşük satış fiyatı 50 TL diyebiliriz. Her türlü masraf dâhil edilirse rakamı biraz daha yukarı çekmek gerekir; ancak soru çerçevesinde yalnızca yaş kayısının maliyeti esas alınır.

* * *

## **6. Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar**

1. **Doğrudan 250 g → 150 g ilişkisini yanlış yorumlamak** : 250 g kuru kayısı 150 g yaş kayısı gibi hatalı okumalar yapmak çözüme büyük engel olur.
2. **Oranları bile çevirmeden kestirme hesap yapmak** : Örneğin, “250 g’dan 150 g olmuş, o zaman 1’e 1,5” yaklaşımı gibi yanlış oranlamalar sonuçu saptırabilir.
3. **Ek masrafları dikkate almamak** : Her ne kadar soruda doğrudan bahsedilmese de gerçek hayatta bu tür ek maliyetlerin olduğunu bilmek önemlidir.
4. **Birim karışıklığı** : Gram-kilogram dönüşümleri yapılırken 1000 çarpanı gözden kaçırmak, sonuca doğrudan etki eder.

* * *

## **7. Tablolu Özet**

Aşağıdaki tablo, sorunun temel verilerini ve hesap adımlarını özetlemektedir:

| **Veri / Adım** | **İfade** | **Değer** |
| --- | --- | --- |
| 1. Yaş → Kuru Geçişi (Verilen) | 250 g yaş kayısı = 150 g kuru kayısı | Oran: 250/150 = ~1,666… |
| 2. 1 kg (1000 g) yaş kayısının fiyatı | 30 TL | |
| 3. 1 g yaş kayısı fiyatı | 30 TL / 1000 g = 0,03 TL/g | |
| 4. 1 g kuru kayısı üretmek için gereken yaş k. | 250 g / 150 g = ~1,666… g yaş kayısı | |
| 5. 1 kg (1000 g) kuru kayısı üretmek için | 1000 × 1,666… g = ~1666,666… g yaş kayısı | ~1,67 kg yaş kayısı |
| 6. Maliyet (1,67 kg yaş k. × 30 TL/kg) | 1,67 × 30 TL | 50 TL |
| 7. Zarar Etmemek İçin Kuru Kayısı Fiyatı | Toplam Maliyet / Kuru Kütle | 50 TL / 1 kg kuru kayısı |
| **Sonuç** | **1 kg kuru kayısı ≥ 50 TL** | **En Az 50 TL** |

Tabloyu inceleyerek tüm aşamaları daha net görebilirsiniz.

* * *

## **8. Geniş Kapsamlı Açıklama: Neden 50 TL?**

Bu noktaya geldiğimizde, 50 TL’nin nereden çıktığını anlayabilmek adına şu mantığı kavramak çok önemlidir:

- **Maliyet temelli fiyatlama** : Diyelim ki siz 1 kg yaş kayısı alıp bunu kuruttunuz. 1 kg yaş kayısı aldığınızda 30 TL ödersiniz ve ürün kuruduğunda kalanı yaklaşık 0,6 kg (600 g) kuru kayısı olur. Satmak istediğiniz şey kuru kayısı olduğu için de tüm maliyetinizin, sattığınız kuru kayısıdan çıkması gerekir. Her 0,6 kg kuru kayısı satışından 30 TL elde etmezseniz masrafınızı bile karşılayamazsınız.

- **1 kg kuru kayısı bakış açısı** : Bir başka açıdan bakıldığında, 1 kg kuru kayısı elde edebilmek için 1,67 kg yaş kayısı almanız gerekti. 1,67 kg yaş kayısının maliyeti de 50 TL. İşte bu 50 TL, 1 kg kuru kayısının üretim maliyetidir. Daha düşük satarsanız zarar edersiniz.

Bu sebepler, matematiksel denklemlerle birlikte aynı kapıya çıkar: Maliyeti tam olarak karşılayacak alt eşik fiyat 50 TL’dir.

* * *

## **9. Ek Bilgiler: Alternatif Yöntemler, Fiziksel Açıklamalar ve Diğer Hususlar**

1. **Kurutma Sürecindeki Nem Kaybı**  
Kayısı veya diğer meyveler kurutulurken, içerisindeki suyun büyük bir kısmı buharlaşır. Yaş meyvedeki su oranı yüksektir. Bu suyun önemli bir kısmı kaybolduğunda kütle küçülür ancak katı madde (vitamin, şeker, aroma vb.) aynı kalır. Dolayısıyla besin değerinin bir kısmı daha yoğun hale gelir, bir nevi konsantrasyon gerçekleşir.

2. **Verim ve Kalite Farkları**  
Gerçekte, her 250 g yaş kayısı her zaman 150 g kuru kayısı vermez. İklim, kayısının cinsi, kurutma süreci gibi etkenler verimi değiştirebilir. Soru, ortalama bir değer üzerinden gittiği için işimizi kolaylaştırıyor.

3. **Maliyet Farklılıkları**

- Gerçek hayatta ek masraf kalemleri: İşçilik, elektrik/odun (kurutma yöntemi), paketleme, nakliye, pazarlama gibi giderler de eklenir.
- Soru spesifik olarak üretim maliyetine sadece yaş kayısının alış maliyetini koyuyor. Kâr veya bu ek masraflar hesaba katılırsa kuru kayısının satış fiyatı doğal olarak daha yüksek olacaktır.

1. **Farklı Bakış Açıları**

- Kilo yerine doğrudan 250 g → 150 g yöntemiyle de çözüme ulaşılabilir.
- Yüzde kayıp analizi: 250 g’den 150 g’a inmek yaklaşık %40 kütle kaybı demektir (100 g fark, 250 g’nin %40’ı). Dolayısıyla 1 kg ürün kurutulduğunda 600 g’a düşmesi beklenir. Aynı mantıkla 1 kg ürünün maliyeti 30 TL ise, 600 g kuru ürün için de 30 TL harcanmış olur.

* * *

## **10. Konunun Matematiksel Arka Planı**

### 10.1. Oran Orantı Kavramı

Oran-orantı, “A, B’ye eşit oranda değiştiği zaman C, D’ye aynı oranda değişir” mantığı üzerine kurulur. Bu problemde orantı; “yaş kayısı kütlesi” ile “kuru kayısı kütlesi” arasındaki ilişkidir.

Örneğin,

\frac{\text{Yaş Kayısı Kütlesi}}{\text{Kuru Kayısı Kütlesi}} = \frac{250}{150}.

Aynı oranın korunmasıyla 1 kg, 2 kg veya 10 kg’da benzer sonuçlar çıkar.

### 10.2. Birim Dönüşümleri

- 1 kg = 1000 g
- Toplam maliyetin hangi birim üzerinden değerlendirileceği hayati önem taşır. Soruda kg üzerinden fiyat verilip, gram üzerinden orantı kurulduğundan, tutarlı bir dönüşüm yapmak gerekir.

### 10.3. Maliyet-Fayda Analizi

Maliyet ≤ Gelir olması istenir ki zarar olmasın. Maliyeti 30 TL/kg olan bir üründe, kurutma sonrasında kütle %40 azalıyorsa, o eksilen suyun bedelinin kuru kayısı fiyatına yansıması gerekir. Bu yansıma hesaplarını yapabilmek için orantı ve çarpma bölme işlemleri yeterli olur.

* * *

## **11. Özet ve Son Değerlendirme**

- 250 g yaş kayısı kuruyunca 150 g oluyor.
- 1 kg yaş kayısının maliyeti 30 TL.
- 1 kg kuru kayısı elde etmek için aşağı yukarı 1,67 kg yaş kayısı kullanılır (çünkü 1000 g kuru = 1,666… × 1000 g yaş).
- Bu 1,67 kg yaş kayısı 50 TL’ye mal olur.
- Zarar etmemek adına 1 kg kuru kayısı fiyatı **en az 50 TL** olmalıdır.

Burada vurgulanması gereken kritik nokta, **kurutma işleminin kütleyi düşürmekle birlikte, toplam harcanan bedelin (yaş kayısı alım fiyatının) sabit kalması**dır. Hedefimiz, bu maliyeti geri almak olduğu için kuru kayısının birim fiyatı yaş kayısıya göre artmak zorundadır.

* * *

## **12. Sonuç Tabloları ve Notlar**

Aşağıda genişletilmiş bir özet tablo ve önemli notlar yer almaktadır:

| **Soru Maddesi** | **İlgili Değer/Oran** | **Açıklama** |
| --- | --- | --- |
| 1. Yaş → Kuru dönüştürme oranı | 250 g yaş → 150 g kuru | Yaklaşık %40 kütle kaybı |
| 2. 1 g kuru için gereken yaş kayısı | 250 / 150 ≈ 1,6667 g | “Tersi oranın” ifadesi |
| 3. 1 kg yaş kayısı maliyeti | 30 TL | Soru verisi |
| 4. 1 kg kuru kayısı elde etmek için gereken yaş k. | 1,6667 kg | Çünkü 1000 g kuru × 1,6667 g yaş/g kuru |
| 5. Yaş kayısı toplam maliyeti | 1,6667 kg × 30 TL/kg = 50 TL | 1 kg kuru kayısı üretmek için |
| 6. Break-even noktasında kuru kayısı satış fiyatı | 50 TL / 1 kg kuru kayısı = 50 TL/kg | En az 50 TL/kg satılmazsa zarar olabilir. |
| **Önemli Not** | Su kaybı, ek masraflar (işçilik, nakliye vs.) dikkate alınmamış, sadece yaş kayısı maliyeti var | Gerçek hayatta bu rakamın üstünde bir fiyat belirlenir. |

**Not:** Sorunun net yanıtı 50 TL olsa da pratikte kar amacı veya diğer maliyetler de işin içine gireceği için satıcı daha yüksek bir fiyat belirleyecektir.

* * *

## **13. Kısa Özet (Hızlı Bakış)**

• **Veri:** 250 g yaş → 150 g kuru  
• **Yaş Kayısı Fiyatı:** 30 TL/kg  
• **Sonuç:** 1 kg kuru kayısı elde etmek için 1,67 kg yaş kayısı gerekir, bu da 50 TL maliyet demektir.  
• **Zarar Etmeme Fiyatı:**  **50 TL**

Bu, en düşük fiyattır; altında bir satış fiyatı belirlenirse net zarar söz konusu olur.

* * *

## **Kapsamlı Sonuç ve Yanıt**

Yukarıdaki tüm adımları göz önüne aldığımızda, problemde belirtilen şartlara göre 1 kg kuru kayısı elde etmek için 1,67 kg yaş kayısı (1,67 × 30 TL = 50 TL) maliyet yapılmaktadır. Dolayısıyla **zarar edilmemesi için 1 kg kuru kayısının en az 50 TL’ye satılması** gerekir. Böylece alınan yaş kayısının maliyeti karşılanmış olur. Gerçek hayatta bu fiyata kâr marjı ve diğer giderler ekleneceği için rakam daha da yükselir, ancak sorunun “zarar edilmemesi için en az” koşulu kapsamında net cevap **50 TL** ’dir.

@Kemal_Kilic
