# Konu soru dağılım tablosu

**URL:** <https://sorumatik.co/t/konu-soru-dagilim-tablosu/700111>\
**Category:** Question Answer\
**Created:** [Kasım 8, 2026, 9:34öö UTC](https://sorumatik.co/t/konu-soru-dagilim-tablosu/700111 "2026-11-08T09:34:28Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![zeynep1453](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/z/50afbb/32.png) [@zeynep1453](https://sorumatik.co/u/zeynep1453)\
**Post date:** [Kasım 8, 2026, 9:34öö UTC](https://sorumatik.co/t/konu-soru-dagilim-tablosu/700111/1 "2026-11-08T09:34:28Z")

</div>

1. SINIF COĞRAFYA DERSİ
2. DÖNEM ORTAK YAZILI SINAVLAR  
KONU SORU DAĞILIM TABLOSU  
| Ünite/ Tema | Konu (İçerik Çerçevesi) | Öğrenme Çıktıları | 1. Dönem 1. Ortak Yazılı Sınav |  
|1--- | 1— | 1--- | 1— |  
| COĞRAFYANIN DOĞASI | Coğrafi Bakış | COĞ.10.1.1. Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme | 1 |  
| MEKÂNSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ | CBS ve Uzaktan Algılamanın Uygulama Alanları | COĞ.10.2.1. Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme | 1 |  
| | Mekânsal Verilerin Haritalara Aktarılması | COĞ.10.2.2. Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme | 1 |  
| DOĞAL SİSTEMLER VE SÜREÇLER | Tektonik Süreçler | COĞ.10.3.1. Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme | 1 |  
| | İklim ve Kayaç Yapısının Aşınma ve Çözünme Süreçlerine Etkisi | COĞ.10.3.2. Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme | 1 |  
| | Aşınım ve Birikim Süreçlerinin Yeryüzü Şekillerinin Oluşumuna Etkisi | COĞ.10.3.3. Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme | 1 |  
| | Yeryüzü Şekilleri ile İlgili Gözlem ve Saha Çalışması | COĞ.10.3.4. Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme | 1 |  
| | Yeryüzü Şekilleri ile Beşerî Faaliyetler Arasındaki Etkileşim | COĞ.10.3.5. Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme | 1
3. senaryodaki konuları detaylı anlat sınüvlar için konuların ünlat küç soru olduğuru diil

 ![SINIF COĞRAFYA DERSİ 1.](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/d/d/dd3a82bb15ec8da8c969b4c4c02b50554c11747e.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 8, 2026, 9:34öö UTC](https://sorumatik.co/t/konu-soru-dagilim-tablosu/700111/2 "2026-11-08T09:34:51Z")

</div>

## 10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: Senaryo 5 Konu Anlatımı

### 1. Coğrafi Bakış ve Coğrafyanın Temel İlkeleri

Coğrafya; insan ile doğal çevre arasındaki karşılıklı etkileşimi incelerken üç temel ilkeyi esas alır:

- **Dağılış İlkesi:** Coğrafyayı diğer bilimlerden ayıran en temel ilkedir. Bir olayın yeryüzünde nerede görüldüğünü belirtir (Örn: “Türkiye’de çay tarımı Doğu Karadeniz kıyılarında yapılır.”).
- **Nedensellik (Neden-Sonuç) İlkesi:** Coğrafi olayların ortaya çıkış gerekçelerini açıklar (Örn: “Rize’de çayın yetişme nedeni her mevsimin yağışlı ve ılıman geçmesidir.”).
- **Karşılıklı İlgi (Bağlantı) İlkesi:** Olayların birbiriyle olan ilişkisini ve birbirini nasıl etkilediğini ortaya koyar (Örn: “Orman tahribatının erozyonu ve heyelan riskini artırması.”).

* * *

### 2. CBS ve Uzaktan Algılamanın Kullanım Alanları

Mekânsal verilerin dijital ortamda toplanması, analiz edilmesi ve haritalanması teknolojileridir.

- **Uzaktan Algılama:** Uçak, İHA veya uydular üzerindeki algılayıcılarla yeryüzüne fiziksel temas kurmadan mekânsal bilgi toplama yöntemidir (Hava fotoğrafları, uydu görüntüleri).
- **CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri):** Yeryüzüne ait konumsal verilerin bilgisayar ortamında depolanması, analiz edilmesi ve katmanlar hâlinde görselleştirilmesidir.
- **Kullanım Alanları:**
  - **Afet Yönetimi:** Deprem, sel, orman yangınlarının takibi ve tahliye planlaması.
  - **Şehir ve Bölge Planlama:** Ulaşım ağları, parsel düzenlemeleri, yeni yerleşim yeri seçimi.
  - **Çevre ve Orman Yönetimi:** Orman tahribatı, tarımsal rekolte tahmini, su kaynaklarının izlenmesi.
  - **Askerî ve Güvenlik:** Sınır güvenliği ve stratejik lojistik planlama.

* * *

### 3. Mekânsal Verilerin Haritalara Aktarılma Yöntemleri

CBS ve haritacılıkta coğrafi veriler yeryüzündeki geometrik yapılarına göre üçe ayrılarak gösterilir:

- **Noktasal Gösterim:** Belirli bir alana yayılmayan veya harita ölçeğinde nokta olarak kalan varlıklar için kullanılır (Zirveler, şehir merkezleri, tekil binalar, kuyu/kaynak noktaları).
- **Çizgisel Gösterim:** Eni harita ölçeğinde gösterilemeyecek kadar dar olan uzamsal unsurlar için kullanılır (Akarsular, fay hatları, karayolları, demiryolları, il sınırları).
- **Alansal Gösterim:** Belirli bir en ve boya sahip, sınırlandırılabilen yüzeyler için kullanılır (Göller, denizler, ormanlık alanlar, tarım arazileri, idari bölgeler).

* * *

### 4. Tektonik Süreçler ve Yerkürenin İç Yapısı

Yerküre; yoğunluk, sıcaklık ve kimyasal bileşimleri farklı üç ana katmandan oluşur:

- **Yer Kabuğu (Litosfer):** En dıştaki katı katmandır. Silisyum-alüminyum ağırlıklı üst kısma **Sial** (kıtasal kabuk), silisyum-magnezyum ağırlıklı alt kısma **Sima** (okyanusal kabuk) denir. Sial dağların altında kalın, okyanus tabanlarında incedir.
- **Manto:** Litosferin altından çekirdeğe kadar uzanır; yer hacminin en büyük bölümünü oluşturur. Üst kesiminde yer alan akışkan **astenosfer** tabakasındaki sıcaklık farkından doğan **konveksiyonel akıntılar** , levhaların hareket etmesini ve iç kuvvetlerin (orojenez, epirojenez, volkanizma, deprem) doğmasını sağlar.
- **Çekirdek:** Sıcaklık, yoğunluk ve basıncın en yüksek olduğu iç katmandır (Nikel ve demirden oluşur; Nife). Sıvı dış çekirdek ve katı iç çekirdek olmak üzere ikiye ayrılır.
- **Levha Tektoniği:** Yer kabuğu parçalar (levhalar) hâlindedir. Levhaların **yaklaşması** (sıradağlar, derin deniz hendekleri), **uzaklaşması** (okyanus ortası sırtları, rift vadileri) ve **yanal yer değiştirmesi** (faylar, şiddetli depremler) yeryüzünün jeolojik yapısını şekillendirir.

* * *

### 5. Kayaçlar ve Aşınma-Çözünme Süreçleri

Yeryüzü şekillerinin oluşumunda kayaçların sertliği, geçirgenliği ve kimyasal direnci doğrudan belirleyicidir.

**A) Kayaç Türleri:**

- **Püskürük (Magmatik) Kayaçlar:**
  - _İç Püskürük:_ Magmanın yerin derinliklerinde yavaş soğumasıyla oluşur; iri kristallidir (Granit, siyenit, diyorit, gabro). Granitlerin aşınmasıyla özel bir topografya olan **tor topografyası** oluşur.
  - _Dış Püskürük:_ Lavların yüzeyde hızlı soğumasıyla oluşur; ince kristalli veya camsıdır (Bazalt, andezit, obsidyen, tüf). Tüf ve bazaltlar peri bacalarının oluşumunda etkilidir.

- **Tortul (Sedimenter) Kayaçlar:** İçlerinde **fosil** bulunduran tek kayaç grubudur.
  - _Mekanik (Kırıntılı):_ Kil taşı, kum taşı, çakıl taşı (konglomera).
  - _Kimyasal:_ Suda eriyen minerallerin çökelmesiyle oluşur (Kalker/kireç taşı, jips/alçı taşı, kaya tuzu). Bu kayaçların yaygın olduğu alanlarda lapyalar, dolinler, mağaralar ve travertenler gibi **karstik şekiller** gelişir.
  - _Organik:_ Canlı kalıntılarının birikmesiyle oluşur (Taş kömürü, linyit, turba, mercan kalkeri, tebeşir).

- **Başkalaşım (Metamorfik) Kayaçlar:** Kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç altında mineral yapılarının değişmesiyle oluşur (Kalkerin mermere, granitin gnaysa, kil taşının şiste dönüşmesi).

**B) Çözünme ve Aşınma Süreçleri:**

- **Fiziksel (Mekanik) Çözünme:** Sıcaklık farkının yüksek, nemin az olduğu kurak/yarı kurak bölgelerde (çöller, karasal iklim bölgeleri ve yüksek dağlık alanlar) kayaların genleşip büzülerek parçalanmasıdır.
- **Kimyasal Çözünme:** Nem ve sıcaklığın yüksek olduğu bölgelerde (ekvatoral, muson ve ılıman okyanusal iklimler) veya karstik arazilerde suyun eritici etkisiyle minerallerin yapısının bozulmasıdır. Kayaçların ayrışması çok daha hızlı gerçekleşir.
