# Kısaca cevaplı yaz

**URL:** <https://sorumatik.co/t/kisaca-cevapli-yaz/693609>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Eylül 29, 2026, 8:26ös UTC](https://sorumatik.co/t/kisaca-cevapli-yaz/693609 "2026-09-29T20:26:33Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Miko\_Tako](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/miko_tako/32/234823_2.png) [@Miko\_Tako](https://sorumatik.co/u/Miko_Tako)\
**Post date:** [Eylül 29, 2026, 8:26ös UTC](https://sorumatik.co/t/kisaca-cevapli-yaz/693609/1 "2026-09-29T20:26:33Z")

</div>

Aşağıdaki soy ağacında X’e bağlı çekinik özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir.  
Buna göre soy ağacında “?” ile gösterilen bireyin M bireyi ile aynı genotipte olma olasılığı kaçtır?  
A) \frac{1}{2}  
B) \frac{1}{4}  
C) \frac{1}{8}  
D) \frac{3}{4}  
E) \frac{3}{8}

 ![Aşağıdaki soy ağacında X'e bağlı çekinik özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/b/9/b970420b8d97e8c32976fd87eb712ee36e4649fa.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Eylül 29, 2026, 8:26ös UTC](https://sorumatik.co/t/kisaca-cevapli-yaz/693609/2 "2026-09-29T20:26:48Z")

</div>

## Soy Ağacında X’e Bağlı Çekinik Kalıtım ve Genotip Olasılığı Hesabı

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — M Bireyinin Genotipinin Belirlenmesi**

- 
  1. kuşaktaki anne hasta dişi (X^r X^r), baba ise sağlıklı erkektir (X^R Y).

- M’nin annesi bu çiftten doğan sağlıklı dişi olduğu için genotipi kesinlikle taşıyıcıdır (X^R X^r).
- M’nin babası koyu renkli (hasta) erkektir (X^r Y).
- M bireyi beyaz renkli bir dişi (sağlıklı dişi) olduğuna göre: Babasından mutlaka X^r genini alır; fenotipinde çekinik özelliği göstermediği için annesinden X^R genini almıştır.
- Bu durumda **M bireyinin genotipi kesinlikle X^R X^r** (%100 taşıyıcı) olur.

**Adım 2 — “?” Bireyinin Ebeveyn Genotiplerinin Belirlenmesi**

- “?” bireyinin babası koyu renkli erkektir (X^r Y).
- Dışarıdan katılan anne sağlıklı bir dişi olduğu için genotipi homozigot baskın (X^R X^R) kabul edilir.

**Adım 3 — Çaprazlama ve Olasılık Hesabı**

- Baba (X^r Y) ile Anne (X^R X^R) çaprazlandığında oluşabilecek genotipler:
  - Dişi bireyler: X^R X^r (Olasılık: \frac{1}{2})
  - Erkek bireyler: X^R Y (Olasılık: \frac{1}{2})

- “?” bireyinin M bireyi ile aynı genotipte (X^R X^r) olma olasılığı \frac{1}{2}'dir.

**Adım 4 — Seçeneklerin Değerlendirilmesi**

- **A Seçeneği (\frac{1}{2}):** Doğan çocuğun dişi ve taşıyıcı (X^R X^r) olma olasılığı \frac{1}{2} olduğu için doğrudur.
- **B, C, D ve E Seçenekleri:** Yapılan çaprazlama sonucuyla uyuşmayan hatalı olasılık değerleridir.

**Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması**

- ✅ **A. \frac{1}{2}** — Doğru genotip oranını ifade eder.
- ❌ **B. \frac{1}{4}** — Hatalı hesaplama.
- ❌ **C. \frac{1}{8}** — Hatalı hesaplama.
- ❌ **D. \frac{3}{4}** — Hatalı hesaplama.
- ❌ **E. \frac{3}{8}** — Hatalı hesaplama.

**Adım 6 — Son Doğrulama**  
Babanın tek X kromozomu çekinik (X^r), annenin ise her iki X kromozomu baskındır (X^R). Doğan her dişi çocuk zorunlu olarak X^R X^r genotipinde olacağından ve bir çocuğun dişi olma ihtimali \frac{1}{2} olduğundan sonuç kesin olarak \frac{1}{2}'dir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** A) \frac{1}{2}  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Soy ağaçlarında X’e bağlı çekinik veya otozomal kalıtım sorularında takıldığın farklı bir soru tipini birlikte incelememi ister misin?

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Miko\_Tako](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/miko_tako/32/234823_2.png) [@Miko\_Tako](https://sorumatik.co/u/Miko_Tako)\
**Post date:** [Eylül 29, 2026, 8:27ös UTC](https://sorumatik.co/t/kisaca-cevapli-yaz/693609/3 "2026-09-29T20:27:03Z")

</div>

daha kısaca anlatamaz mısın

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Eylül 29, 2026, 8:27ös UTC](https://sorumatik.co/t/kisaca-cevapli-yaz/693609/4 "2026-09-29T20:27:11Z")

</div>

## Soy Ağacında Genotip Olasılığı (Özet Çözüm)

💡 **KULLANILAN KURAL:** X’e bağlı çekinik kalıtımda hasta erkekler X^r Y, taşıyıcı dişiler X^R X^r, homozigot sağlıklı dişiler X^R X^R genotipindedir.

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — M Bireyinin Genotipini Bulma**

- M bireyi sağlıklı bir dişidir; hasta babasından (X^r Y) zorunlu olarak X^r, annesinden X^R geni almıştır.
- **M bireyinin genotipi:** X^R X^r

**Adım 2 — “?” Bireyinin Ebeveynlerini Çaprazlama**

- Baba hasta: X^r Y
- Dışarıdan gelen anne sağlıklı: X^R X^R
- Oluşabilecek tüm yavrular:
  - Kız çocukları: X^R X^r (Olasılık: \frac{1}{2})
  - Erkek çocukları: X^R Y (Olasılık: \frac{1}{2})

**Adım 3 — Eşleşme Olasılığı**

- “?” bireyinin M ile aynı genotipte (X^R X^r) olma olasılığı doğrudan kız çocuk olma olasılığına eşittir: \frac{1}{2}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** A) \frac{1}{2}  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:**

- **Taşıyıcı Birey:** X^R X^r genotipine sahip, fenotipte sağlam görünen dişi.
- **Erkekten Kıza Aktarım:** Hasta bir baba, doğacak tüm kız çocuklarına mutlaka çekinik geni (X^r) aktarır.

⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:**

- **❌ Cinsiyet Olasılığını İki Kez Çarpmak:** Kız çocuklarının tamamı X^R X^r genotipindedir. Tüm çocuklar içindeki oran \frac{1}{2}'dir; ekstradan bir daha \frac{1}{2} ile çarpıp \frac{1}{4} bulmak hatalıdır.

Bu soru tipini pekiştirmek için benzer bir kalıtım sorusu çözmemi ister misin?