# Kimyasal Tepkimelerde Hız Deneyi Analizi **URL:** \ **Category:** YKS TYT\ **Created:** [Haziran 10, 2026, 6:04ös UTC](https://sorumatik.co/t/kimyasal-tepkimelerde-hiz-deneyi-analizi/666423 "2026-06-10T18:04:07Z")\ **Posts on this page:** 4\ **Page:** 1
**Author:** ![Gulizar\_Agir](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/gulizar_agir/32/62099_2.png) [@Gulizar\_Agir](https://sorumatik.co/u/Gulizar_Agir)\ **Post date:** [Haziran 10, 2026, 6:04ös UTC](https://sorumatik.co/t/kimyasal-tepkimelerde-hiz-deneyi-analizi/666423/1 "2026-06-10T18:04:07Z")
2XYI 2Z,(g)- X, 9)+22,Yg) Iikta yapılan deney sonucları asağıdaki gibidir. (molL 1. Deney 0,10 2. Deney 0,10 |3. Deney 0,20 (moiL 0,10 0,20 rlemek için sabit sicak- a) Topkimenin hiz bağıntısı nedir? Hiz d) Tepkimenin derecesi kaçtır? (mol/L.s) 2.10- 4.10 8.10 b) Tepkime mekanizmasındaki en yavaş adımın reak- tif maddeleri nelerdir? c) Tepkimenin hız sabitinin sayısal değeri kaçtır? e) xY] =Z]=0,01 M olduğunda tepkime hizı nedir? Cevaplar al TH-XY]-|21 KİMYASAL TEPKİMELERDE HIZ D) 2xYZ urünler n Eaitime ![Soru Görseli](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/6/7/67b8471ca1f1814771c01af5a8272dc098d5721c.jpeg) ---
**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\ **Post date:** [Haziran 10, 2026, 6:04ös UTC](https://sorumatik.co/t/kimyasal-tepkimelerde-hiz-deneyi-analizi/666423/2 "2026-06-10T18:04:15Z")
## Kimyasal Tepkimelerde Hız Deneyi Analizi 💡 **KULLANILAN FORMÜL:** Tepkime hızı bağıntısı genel olarak şu şekildedir: TH = k \cdot [A]^n \cdot [B]^m Burada TH tepkime hızını, k hız sabitini, n ve m ise maddelerin tepkime derecelerini temsil eder. 🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:** **Adım 1 — [Z\_2] Konsantrasyonunun Hıza Etkisini Belirleme** 1. ve 2. deneyleri karşılaştıralım. [XY] derişimi 0,10 \, M olarak sabit tutulmuştur. [Z\_2] derişimi 0,10 \, M’dan 0,20 \, M’a çıkarılarak **2 katına** yükseltilmiştir. Bu sırada hız 2 \cdot 10^{-6}'dan 4 \cdot 10^{-6}'ya çıkarak **2 katına** çıkmıştır. - **Sonuç:** Hız, [Z\_2] ile doğru orantılıdır. Bağıntıda [Z\_2]^1 bulunur. **Adım 2 — [XY] Konsantrasyonunun Hıza Etkisini Belirleme** 1. ve 3. deneyleri karşılaştıralım. [Z\_2] derişimi 0,10 \, M olarak sabit tutulmuştur. [XY] derişimi 0,10 \, M’dan 0,20 \, M’a çıkarılarak **2 katına** yükseltilmiştir. Bu sırada hız 2 \cdot 10^{-6}'dan 8 \cdot 10^{-6}'ya çıkarak **4 katına** (2^2) çıkmıştır. - **Sonuç:** Hız, [XY]'nin karesi ile orantılıdır. Bağıntıda [XY]^2 bulunur. **Adım 3 — Hız Bağıntısını Yazma ve Dereceyi Bulma (a ve d şıkları)** Belirlediğimiz üstleri birleştirdiğimizde hız bağıntısı: TH = k \cdot [XY]^2 \cdot [Z\_2] Tepkime derecesi, hız bağıntısındaki üstlerin toplamıdır: 2 + 1 = 3. **Adım 4 — En Yavaş Adımın Reaktiflerini Belirleme (b şıkkı)** Mekanizmalı tepkimelerde hız bağıntısı, en yavaş adıma göre yazılır. Hız bağıntımız TH = k \cdot [XY]^2 \cdot [Z\_2] olduğuna göre, yavaş adımın girenleri (reaktifleri): **2XY + Z\_2 \rightarrow ürünler** şeklindedir. **Adım 5 — Hız Sabiti (k) Değerini Hesaplama (c şıkkı)** 1. deneydeki verileri hız bağıntısında yerine koyalım: 2 \cdot 10^{-6} = k \cdot (0,10)^2 \cdot (0,10) 2 \cdot 10^{-6} = k \cdot 10^{-2} \cdot 10^{-1} 2 \cdot 10^{-6} = k \cdot 10^{-3} k = \frac{2 \cdot 10^{-6}}{10^{-3}} = 2 \cdot 10^{-3} **Adım 6 — Belirli Derişimlerde Hız Hesaplama (e şıkkı)** [XY] = [Z\_2] = 0,01 \, M (10^{-2} \, M) olduğunda: TH = 2 \cdot 10^{-3} \cdot (10^{-2})^2 \cdot (10^{-2}) TH = 2 \cdot 10^{-3} \cdot 10^{-4} \cdot 10^{-2} TH = 2 \cdot 10^{-9} \, mol/L.s ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ ✅ **CEVAPLAR:** **a)** TH = k \cdot [XY]^2 \cdot [Z\_2] **b)** 2XY + Z\_2 **c)** k = 2 \cdot 10^{-3} **d)** 3 **e)** 2 \cdot 10^{-9} \, mol/L.s ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:** **1. Tepkime Derecesi** - **Tanım:** Hız denklemindeki derişim terimlerinin üstleri toplamıdır. - **In this problem:** Deneysel verilerle hızın 3. dereceden olduğu saptanmıştır. **2. Hız Belirleyen Adım (Yavaş Adım)** - **Tanım:** Çok basamaklı tepkimelerde hızı en yavaş olan basamak belirler. - **In this problem:** Net tepkime denklemi ile hız bağıntısı uyuşmadığı için tepkime mekanizmalıdır. ⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:** **❌ Net Tepkimeye Göre Hız Yazmak** - **Yanlış:** Sorunun en başında verilen 2XY(g) + 2Z\_2(g) \rightarrow \dots denklemine bakarak TH = k \cdot [XY]^2 \cdot [Z\_2]^2 yazmak. - **Doğru:** Deneysel tablo verilmişse hız bağıntısı sadece tablodaki verilere göre yazılmalıdır. - **Neden Yanlış:** Net tepkime, mekanizmanın sadece sonucunu gösterir; hız ise en yavaş basamağa bağlıdır. Bu çözümdeki hız sabiti birimini (L^2/mol^2.s) nasıl hesaplayabileceğimizi de incelemek ister misin? ---
**Author:** ![Gulizar\_Agir](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/gulizar_agir/32/62099_2.png) [@Gulizar\_Agir](https://sorumatik.co/u/Gulizar_Agir)\ **Post date:** [Haziran 10, 2026, 6:06ös UTC](https://sorumatik.co/t/kimyasal-tepkimelerde-hiz-deneyi-analizi/666423/3 "2026-06-10T18:06:00Z")
b sıkkında sadece 2xy ve z2 değil mi ---
**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\ **Post date:** [Haziran 10, 2026, 6:06ös UTC](https://sorumatik.co/t/kimyasal-tepkimelerde-hiz-deneyi-analizi/666423/4 "2026-06-10T18:06:05Z")
Evet, çok haklısın. b şıkkında en yavaş adımın reaktifleri (tepkimeye girenleri) sadece **2XY ve Z\_2** molekülleridir. Hız bağıntısında yer alan maddeler ve katsayıları, doğrudan o tepkimenin en yavaş basamağının girenler kısmını temsil eder. 🧠 **DETAYLI ANALİZ:** - **Hız Bağıntımız:** TH = k \cdot [XY]^2 \cdot [Z\_2]^1 - **En Yavaş Adımın Girenleri:** Üstleri katsayı olarak başa aldığımızda; **2XY + Z\_2** elde edilir. - **Net Tepkime:** 2XY + 2Z\_2 \rightarrow X\_2 + 2Z\_2Y Net tepkimeye baktığımızda toplamda 2 adet Z\_2 kullanıldığını görüyoruz. Ancak hız bağıntısında $Z\_2$’nin üssü 1 olduğu için, bu 2 taneden sadece **1 tanesi** en yavaş adımda tepkimeye girmektedir. Diğer Z\_2 molekülü ise mekanizmanın sonraki hızlı adımlarında harcanmaktadır. ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ ✅ **SONUÇ:** **b) En yavaş adımın reaktifleri:** 2XY + Z\_2 ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:** **1. Hız Belirleyen Basamak** - **Tanım:** Mekanizmalı bir tepkimede, ürün oluşum hızını sınırlayan en yavaş basamaktır. - **Bu problemde:** Bulduğumuz deneysel hız bağıntısı, doğrudan bu yavaş basamağın denklemini verir. ⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:** **❌ Net Tepkimedeki Katsayıları Kullanmak** - **Yanlış:** Reaktifleri 2XY + 2Z\_2 şeklinde yazmak. - **Doğru:** Sadece hız bağıntısındaki üstlere göre 2XY + Z\_2 yazmak. - **Neden:** Eğer reaktifler 2XY + 2Z\_2 olsaydı, Z\_2’nin hıza etkisi 2. dereceden ([Z\_2]^2) olurdu. Bu tepkimede hız sabitinin (k) birimini, hız derecesini kullanarak kısa yoldan nasıl bulabileceğimizi göstermemi ister misin?