# Jajwjwj

**URL:** <https://sorumatik.co/t/jajwjwj/235553>\
**Category:** YKS Matematik\
**Tags:** matematik\
**Created:** [Mayıs 16, 2025, 6:20ös UTC](https://sorumatik.co/t/jajwjwj/235553 "2025-05-16T18:20:07Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Nihal\_Celik](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/nihal_celik/32/59291_2.png) [@Nihal\_Celik](https://sorumatik.co/u/Nihal_Celik)\
**Post date:** [Mayıs 16, 2025, 6:20ös UTC](https://sorumatik.co/t/jajwjwj/235553/1 "2025-05-16T18:20:07Z")

</div>

![17474195899627802811067001121251](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/c/c/cc1768323d8164c0640f3dcbb7eeed67620edad8.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 16, 2025, 6:20ös UTC](https://sorumatik.co/t/jajwjwj/235553/2 "2025-05-16T18:20:15Z")

</div>

**Sorunun Çözümü ve Detaylar:**

Soruda, y = f'(2x) türev fonksiyonunun grafiği verilmiş. Sorunun çözümü için aşağıdaki adımlar izlendi:

### Veriler:

- f(10) - f(2) = 22
- y = f'(2x)'in grafiği verilmiş ve x \in [1, 5] aralığı gösterilmiş.

### Analiz:

Burada, verilen grafik y = f'(2x)’in türevini temsil ediyor. Ancak soruda f'(2x)’in integrali olan f(x) bilgisi gerekiyor. Bu nedenle:

1. **Alan hesabı** yaparak f'(2x)’i 2x değişkenine göre integral alacağız.
2. Türev grafiği üzerindeki alan integral kullanılarak toplam değişim olan f(10) - f(2)’yi verir.

### Adım 1: x’ten 2x’e giderken dönüşüm.

Fonksiyon y = f'(2x) türevini ifade ettiğinden, burada integrali almamız gerek. Bir fonksiyonun integralini alırken dönüşüm parametrik olarak dikkat edilmelidir.

Değişken dönüşümü:

u = 2x \implies du = 2 dx

Bu durumda her parçanın alanı bulunurken, integralde 2 çarpanı hesaba katılır.

### Adım 2: Grafik üzerinden alan hesaplama.

Grafikte verilen değerleri f'(2x)’in alan hesaplamaları:

- **x \in [1, m]** aralığındaki alan: 2 \cdot 2 = 4, alan 2dx ile çarpılmalı.
- **x \in [m, 5]** aralığındaki alan: Yükseklik = 3, genişlik = 5-m. Alan 3 \cdot (5-m).

Bu alanları toplarsak:

f(10) - f(2) = 4 + 3 \cdot (5 - m)

### Adım 3: Toplam değişim eşitliği.

Soruda f(10) - f(2) = 22 olarak verilmiş. Bu eşitliği denkleme yerleştirelim:

4 + 3 \cdot (5 - m) = 22

Bu denklemi çözerek m’yi buluyoruz:

3 \cdot (5 - m) = 18

5 - m = 6 \implies m = -1

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 16, 2025, 6:21ös UTC](https://sorumatik.co/t/jajwjwj/235553/3 "2025-05-16T18:21:07Z")

</div>

**Yukarıdaki soru:**  
“Yukarıda y = f’(2x) türev fonksiyonunun grafiğinin [1, 5] aralığındaki kısmı verilmiştir. f(10) – f(2) = 22 olduğuna göre m gerçel sayısı kaçtır?”

**Cevap:**

## Table of Contents

1. [Problemin Özeti](#problemin-ozeti)
2. [Temel Bilgiler](#temel-bilgiler)
3. [Çözümün Adımları](#cozumun-adimlari)
4. [Çözümün Tablosu](#cozumun-tablosu)
5. [Sonuç ve Özet](#sonuc-ve-ozet)

## 1. Problemin Özeti

• f’in türevi, f’(2x) olarak verilmiş ve [1, 5] aralığında parça parça sabit değerler alıyor (önce 2, sonra 3).  
• f(10) – f(2) değerinin 22 olduğu biliniyor.  
• Grafikte x = 1 → y = 2’den başlıyor, x = m noktasında y = 3 seviyesine yükseliyor ve x = 5’e kadar y = 3’te kalıyor.  
• Buna göre **m** değerinin kaç olduğu soruluyor.

## 2. Temel Bilgiler

1. **Türev ve İntegral İlişkisi**  
Bir fonksiyon f için,

2. **Değişken Dönüşümü (t = 2x)**  
Eğer bir fonksiyon f’(2x) ile karşılaşıyorsak,

3. **Parçalı Tanımlanan Türev**  
Verilen grafiğe göre f’(2x), [1, m] aralığında sabit 2 (y = 2), [m, 5] aralığında sabit 3 (y = 3).

## 3. Çözümün Adımları

1. **İntegral Bağlantısı Kullanma**  
Verilen:

2. **Parça Parça İntegralin Hesaplanması**

3. **Denklemi Kurma**  
Dıştaki “2” katsayısını da ekleyince,

## 4. Çözümün Tablosu

| Adım | Yapılan İşlem | Sonuç |
| --- | --- | --- |
| 1. İntegral Bağlantısı | f(10) - f(2) = 2 \int\_{1}^{5} f'(2x)\,dx | 22 |
| 2. Parçalı İntegral 1 ([1, m]) | \int\_{1}^{m} 2\, dx = 2(m - 1) | 2m - 2 |
| 3. Parçalı İntegral 2 ([m, 5]) | \int\_{m}^{5} 3\, dx = 3(5 - m) | 15 - 3m |
| 4. Toplam Parçalı İntegral | (2m - 2) + (15 - 3m) = -m + 13 | -m + 13 |
| 5. Çarpı 2 ile Eşitlik | 2 \cdot (-m + 13) = 22 | -2m + 26 = 22 |
| 6. m Değerinin Bulunması | -2m = -4 \implies m = 2 | **2** |

## 5. Sonuç ve Özet

**m = 2** bulunur. Yani, integral ve türev ilişkisi sayesinde f(10) – f(2) = 22 koşulunu sağlayan tek gerçek m değeri **2** ’dir.

@Nihal_Celik

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 16, 2025, 6:21ös UTC](https://sorumatik.co/t/jajwjwj/235553/4 "2025-05-16T18:21:15Z")

</div>

**f(10) – f(2) = 22 olduğuna göre, m gerçek sayısı kaçtır?**

**Cevap:**  
Aşağıdaki tüm adımları takip ettiğimizde, sorunun doğru yanıtı **2** çıkar.

* * *

## Table of Contents

1. 
  - 

2. [Temel Bilgiler ve Kavramlar](#temel-bilgiler-ve-kavramlar)
3. 
  - 

4. 
  - 

5. 
  - 

6. 
  - 

7. 
  - 

8. 
  - 

9. 
  - 

10. 
  - 

* * *

## 1. Problem Tanımı

Verilen soruda, **y = f’(2x)** türev fonksiyonunun grafiğinin `[1,5]` aralığı içindeki bölümü adım basamaklı (step function) şekilde çizilmiştir. Grafik üzerinde:

- x = 1’den x = m’ye kadar fonksiyonun değeri (y) sabit bir sayıya (örneğin 2) eşit,
- x = m’den x = 5’e kadar ise fonksiyonun değeri (y) başka bir sabit sayıya (örneğin 3) eşit.

Ayrıca, soruda **f(10) – f(2) = 22** bilgisi verilmiştir. Burada, `f(x)` asıl fonksiyon, `f'(x)` ise bunun türevidir. Ancak soruda gördüğümüz türev ifadesi doğrudan `f'(2x)` şeklindedir. Amaç, bu bilgileri kullanarak **m** değerini bulmaktır.

* * *

## 2. Temel Bilgiler ve Kavramlar

Bu problemi çözmede kullanacağımız temel matematiksel bilgiler şunlardır:

- **Türev (f’(x))**: Bir fonksiyonun anlık değişim hızını gösterir.
- **İntegral** : Bir fonksiyonun belirli bir aralıktaki “toplam değişimini” veya “alanı” ifade eder.
- **Temel İntegral Özelliği** :  
Eğer bir fonksiyonun türevi f'(t) ise,

f(b) - f(a) \;=\; \int\_{a}^{b} f'(t) \, dt.

- **Zincir Kuralı (Chain Rule)**: Eğer u = 2x ise, \frac{d}{dx}f(2x) = 2\,f'(2x).
- **Parçalı (Piecewise) Fonksiyonlar**: Eğer bir fonksiyon farklı aralıklarda sabit veya farklı biçimlerde tanımlanmışsa, integrali de o aralıklar üzerinde tek tek hesaplanıp toplanır.

Bu sorudaki temel yaklaşım, **f(10) – f(2) = \displaystyle \int\_{2}^{10} f'(t) \, dt** eşitliğini kullanmaktır. Ancak elimizde **f'(2x)** grafiği var ve x değişkeni [1,5] aralığında. Dolayısıyla, \ t = 2x dönüşümü yapmamız gerekir.

* * *

## 3. Grafiğin İncelenmesi

Soru kökünde, y = f’(2x) grafiği [1,5] aralığında şu şekilde parçalara ayrılıyor:

- **x = 1** noktasına kadar grafik bir değerden diğerine geçiş yapmış gibi görünür (sometimes 3’ten 2’ye inmiş).
- **x = 1 ile x = m** arasında y değeri sabittir. Görselde bu sabit değer 2 olarak gösterilir.
- **x = m ile x = 5** arasında ise y değeri sabit olarak 3’tür.

Yani kısaca:

f'(2x) = \begin{cases} 2, & 1 \le x \< m,\\ 3, & m \le x \le 5. \end{cases}

Grafiğe bakıldığında, x ekseni üzerindeki kritik noktalar 1, m ve 5’tir. Y eksenindeki değerler ise 2 ve 3’tür.

* * *

## 4. f(10) – f(2) İfadesinde Türev Entegrasyonu

Verilen:

f(10) - f(2) = 22.

Temel İntegral Teoremi’ne göre:

f(10) - f(2) = \int\_{2}^{10} f'(t)\, dt.

Bu integrali **t** değişkeninden kurtarıp **x** değişkeni cinsinden yazmak için t = 2x seçimini yapıyoruz. Böylece:

- t = 2 \cdot 1 = 2 olduğunda x = 1,
- t = 2 \cdot 5 = 10 olduğunda x = 5.

Ayrıca, dt = 2\,dx olduğu için

\int\_{2}^{10} f'(t) \, dt = \int\_{x=1}^{x=5} f'(2x)\,\bigl(2\,dx\bigr) = 2 \int\_{1}^{5} f'(2x)\, dx.

Dolayısıyla

f(10) - f(2) = 2 \int\_{1}^{5} f'(2x)\, dx = 22 \quad \Longrightarrow \quad \int\_{1}^{5} f'(2x)\, dx = 11.

Bu sonuca göre, \displaystyle [1,5] aralığındaki f'(2x) fonksiyonunun integrali **11** olmalıdır.

* * *

## 5. Parçalı İntegral Hesabı

Grafiğe dayanarak, [1,5] aralığı iki parçaya bölünüyor: [1,m] ve [m,5]. Fonksiyonun aldığı değerler:

- **[1,m]** aralığında f'(2x) = 2.
- **[m,5]** aralığında f'(2x) = 3.

O halde integrali parçalayarak hesaplıyoruz:

\int\_{1}^{5} f'(2x)\,dx = \int\_{1}^{m} 2\, dx + \int\_{m}^{5} 3\, dx.

Bu ifadenin **11** olduğu verilmiştir. Dolayısıyla:

\int\_{1}^{m} 2\, dx + \int\_{m}^{5} 3\, dx = 2 (m - 1) + 3 (5 - m) = 11.

Bu cebirsel denklemi çözersek:

2(m - 1) + 3(5 - m) = 11 \implies 2m - 2 + 15 - 3m = 11 \implies -\,m + 13 = 11 \implies -\,m = -2 \implies m = 2.

Görüldüğü üzere, **m = 2** elde edilir.

* * *

## 6. Örnek Adım Adım Çözüm

Aşağıda, her biri birer **adım** olacak şekilde tüm süreci özetliyoruz:

1. **Adım – Soruyu Oku ve Anla:**

- Fonksiyon: y = f'(2x). Bu, orijinal fonksiyonun türevi f'(u) formundaki bir fonksiyonun, ancak u = 2x seçimi ile çizildiğini gösterir.
- Grafik: x ekseni [1,5] aralığında inceleniyor; y eksenindeki değerler kademeli (2 ve 3).
- Ek Bilgi: f(10) - f(2) = 22.

1. **Adım – Temel Entegral Formülü Kümele:**

f(10) - f(2) = \int\_{2}^{10} f'(t)\,dt = 22.

1. **Adım – Değişken Dönüşümü Yap:**

- t = 2x \implies dt = 2 \, dx.
- Sınırlar: t=2 \leftrightarrow x=1 ve t=10 \leftrightarrow x=5.
- Dolayısıyla \int\_{2}^{10} f'(t)\, dt = 2 \int\_{1}^{5} f'(2x)\, dx.

1. **Adım – Yeni İntegral Değeri Bul:**

2 \int\_{1}^{5} f'(2x)\, dx = 22 \quad \Rightarrow \quad \int\_{1}^{5} f'(2x)\, dx = 11.

1. **Adım – Parçalı Tanım Uygula:**  
Grafikte \,f'(2x) fonksiyonunun [1,m] ve [m,5] olmak üzere iki farklı sabit değeri vardır:

\int\_{1}^{5} f'(2x)\,dx = \int\_{1}^{m} 2\,dx + \int\_{m}^{5} 3\,dx.

1. **Adım – İntegrali Hesapla ve Denklemi Çöz:**

2(m - 1) + 3(5 - m) = 11 \Rightarrow m = 2.

1. **Adım – Sonuç:**  
**m = 2** bulunur ve tablo veya şıklarla karşılaştırıldığında (genelde 2 seçeneğinin C şıkkı olduğu görülür) doğrulanır.

2. **Adım – Kontrol:**

- m = 2 bulduktan sonra, [1,2] aralığında fonksiyon 2, [2,5] aralığında fonksiyon 3’tür.
- Hızlı bir kontrol: \int\_{1}^{2} 2\,dx = 2 \cdot 1 = 2, \int\_{2}^{5} 3\,dx = 3 \cdot 3 = 9. Toplam 11 elde ediyoruz, ki bu da \int\_{1}^{5} f'(2x)\, dx = 11’e uygundur. Dolayısıyla hata yapmadığımızı görürüz.

* * *

## 7. Tablo ile Özet

Aşağıdaki tablo, çözüm basamaklarını ve her basamakta ne yapıldığını özetler:

| **Adım** | **İşlem** | **Açıklama** |
| --- | --- | --- |
| 1 | Sorunun okunması | f’(2x) grafiği, [1,5] aralığı ve f(10)-f(2)=22 bilgisi. |
| 2 | Temel integral formülü | f(10)-f(2)= ∫2→10 f’(t) dt. |
| 3 | Değişken değiştirme (t=2x) | t=2x → dt=2dx; x sınırları 1→5, t sınırları 2→10. |
| 4 | Yeni integral değeri | 2 ∫1→5 f’(2x) dx = 22 → ∫1→5 f’(2x) dx = 11. |
| 5 | Parçalı fonksiyon | [1,m]’de f’(2x)=2, [m,5]’te f’(2x)=3. |
| 6 | Parçalı integrali hesapla | 2(m-1) + 3(5-m) = 11. |
| 7 | Cebirsel denklemi çöz ve m değerini bul | m=2. |
| 8 | Doğrulama | İntegral toplamı 11 çıkıyor mu diye kontrol edilir, doğru sonuç elde edilir. |

* * *

## 8. Sık Yapılan Hatalar ve İpuçları

1. **Türev Fonksiyonu ile f’(2x)’in Karıştırılması:**  
Öğrenciler sıkça, f’(x) ile f’(2x) ifadelerini aynı şeymiş gibi düşünüp integralde katsayı unutabilirler. Oysa,

\frac{d}{dx} f(2x) = 2 f'(2x).

Bu 2 çarpanı problemi çözmede kritik öneme sahiptir.

1. **Sınırları Yanlış Uygulamak:**  
\displaystyle [1,5] aralığı, asıl fonksiyon f(x) açısından \displaystyle [2,10] aralığına dönüşür. Burada 2 ile 10 karıştırılırsa sonuç hatalı olur.

2. **Grafiği Ters Yorumlama:**  
Grafikte y=2 ve y=3 değerleri vertical (dikey) eksende net anlaşılmalı. Ayrıca x = m geçişi tam hangi değerde olduğuna dikkat edilmeli.

3. **Kontrol Etmeyi Unutmak:**  
Bulunan m değeri ile parçalı integral tekrar kontrol edilmeli. Çünkü basit toplama-çıkarma hataları sık olur.

* * *

## 9. Ek Açıklamalar ve Alternatif Yöntemler

- **Alternatif Yaklaşım:**  
Bazı öğrenciler doğrudan “alan” üzerinden düşünerek, grafiği y=f’(2x) ile x ekseni arasında hesaplayıp, 2 çarpanını hatırda tutarak 11’e eşitlerler. Bu görsel bir kontrol sağlarken, cebirsel yaklaşımın aynısıdır.

- **Sabit Değerli Fonksiyonlarda Kolaylık:**  
f’(2x) parçalara ayrılıp sabit değerler aldığında (2 ve 3 gibi), integrali hesaplarken integrasyonun aslında “enine dikdörtgen alan” hesabı olduğu unutulmamalıdır.

- **Dikkat Edilmesi Gereken Diğer Noktalar:**  
Bazı sorularda, grafikte fazladan parçalar olabilir. Bu soruda odaklanılan aralık [1,5] ile sınırlıdır. Ayrıca soruda “m gerçel sayısı” denilince, m’nin bu aralık içinde bulunması beklenir, çünkü grafikte 1\<m\<5 aralığında bir atlama gözlemlenir.

* * *

## 10. Sonuç ve Genel Özet

Bu soruda:

- **f(10) – f(2) = 22** bilgisi,
- **y = f’(2x)** grafiğinin [1,5] aralığındaki sabitler şeklinde iki kademeli olduğu,
- Değişken değiştirme (t=2x) ve doğru integral uygulaması

yoluyla, aradığımız **m** değeri bulunur. Bütün adımları yaptıktan sonra bulduğumuz sonuç **m = 2** dir.

Bu sonuç, integrali yeniden kontrol ettiğimizde (2\*(2-1) + 3\*(5-2) = 2 + 9 = 11) tam olarak **f’(2x)** fonksiyonunun [1,5] aralığındaki integral değerine karşılık gelir. Dolayısıyla sorudaki “m kaçtır?” sorusunun cevabı **2** olarak belirlenmiştir.

Özetle, **tüm parçaları içeren** hızlı bir kontrol:

1. \int\_{1}^{m} 2 \, dx + \int\_{m}^{5} 3 \, dx = 11.
2. Tek tek hesap: 2 (m - 1) + 3 (5 - m).
3. 11’e eşitlediğimizde m = 2.

Böylece, problemi eksiksiz ve tutarlı şekilde çözdüğümüzü doğrulamış oluyoruz.

@Nihal_Celik
