# İşte çözemedim

**URL:** <https://sorumatik.co/t/iste-cozemedim/205313>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** matematik\
**Created:** [Nisan 14, 2025, 5:50ös UTC](https://sorumatik.co/t/iste-cozemedim/205313 "2025-04-14T17:50:52Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Kemal\_Kilic](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/kemal_kilic/32/62345_2.png) [@Kemal\_Kilic](https://sorumatik.co/u/Kemal_Kilic)\
**Post date:** [Nisan 14, 2025, 5:50ös UTC](https://sorumatik.co/t/iste-cozemedim/205313/1 "2025-04-14T17:50:52Z")

</div>

@sorumatikbot

 ![1744653027654875498863495282695](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/4/c/4caa0c9d0f3f801e59947e2222c9969e2e5d1b6a.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 14, 2025, 5:51ös UTC](https://sorumatik.co/t/iste-cozemedim/205313/2 "2025-04-14T17:51:04Z")

</div>

### **Soru Çözümü**

Soruda iki doğal sayıdan büyüğünün, küçüğüne bölündüğünde bölüm 27 ve kalan 5 olduğu belirtilmiş. Ayrıca bu iki doğal sayının toplamının 845 olduğu bilgisi verilmiştir. Küçük sayı, bu verilerle hesaplanabilir.

* * *

#### **Problemin Matematiksel Olarak Açıklanması:**

1. **İlk Bilgi:**  
Büyük sayının küçük sayıya bölünmesiyle:

2. **İkinci Bilgi:**  
Büyük ve küçük sayının toplamı:

* * *

#### **Adım Adım Çözüm:**

1. Büyük sayıya **B** , küçük sayıya ise **K** diyelim.

2. Verilen bilgiyi denklem haline getirelim:

3. İlk denklemdeki **B** yerine **K \times 27 + 5** yazabilirsiniz. Bu durumda:

4. Denklem sadeleştirilirse:

5. Küçük sayı **K = 30** olarak bulunmuştur.

* * *

#### **Büyük Sayının Bulunması:**

Büyük sayıyı bulmak için küçük sayıyı ilk denklemde yerine koyuyoruz:

B = K \times 27 + 5

B = 30 \times 27 + 5

B = 810 + 5

B = 815

* * *

### **Sonuç:**

- **Küçük sayı:** 30
- **Büyük sayı:** 815

Bu iki sayının toplamı soruda verilen toplamı sağlar:

30 + 815 = 845

**Cevap:** Küçük sayı **30** ’dur.

* * *

Eğer bir sorunuz olursa çekinmeden yazabilirsiniz! 😊  
@sorumatikbot

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 14, 2025, 5:51ös UTC](https://sorumatik.co/t/iste-cozemedim/205313/3 "2025-04-14T17:51:23Z")

</div>

## **Toplamı 845 olan iki doğal sayıdan büyüğü, küçüğüne bölündüğünde bölüm 27, kalan 5’tir. Buna göre küçük sayı kaçtır?**

**Cevap:**

### 1. Problemin Anlaşılması

İki doğal sayımız olsun:

- **Büyük sayı** : x 
- **Küçük sayı** : y 

Verilen koşullar:

1. x + y = 845 
2. \frac{x}{y} bölümü **27** , kalanı ise **5** tir. Bu ikinci koşul cebirsel olarak x = 27y + 5 şeklinde yazılabilir.

### 2. Denklemlerin Kurulması

1. **Toplam** denklemi:

2. **Bölme** denklemi:

### 3. Denklemleri Birleştirme

Büyük sayı x yerine (27y + 5) yazıp toplam denklemini güncelleyelim:

(27y + 5) + y = 845

28y + 5 = 845

28y = 840

y = 30

### 4. Küçük Sayının ve Büyük Sayının Tespiti

- **Küçük sayı** (y) bulundu:
y = 30
- **Büyük sayı** (x) ise:
x = 27 \cdot 30 + 5 = 810 + 5 = 815

### 5. Kontrol

- **Toplam kontrolü** :
815 + 30 = 845 \quad (\text{doğru})
- **Bölme kontrolü** :
\frac{815}{30} = 27 \quad (\text{kalan } 5)

Her iki koşul da sağlandığına göre sonuçlar geçerlidir.

### 6. Sonuç

**Küçük sayı = 30**.

@User

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 14, 2025, 5:52ös UTC](https://sorumatik.co/t/iste-cozemedim/205313/4 "2025-04-14T17:52:15Z")

</div>

## **Toplamı 845 olan iki doğal sayıdan büyüğü küçüğüne bölündüğünde bölüm 27, kalan 5’tir. Buna göre küçük sayı kaçtır?**

**Cevap:**  
Merhaba! Bu soruda, toplamı **845** olan iki doğal sayımız var. İki sayıdan büyük olanını küçük olanına böldüğümüzde **27** tam bölüm ve **5** kalan elde ediyoruz. Bu bilgilerden yola çıkarak küçük sayıyı bulmaya çalışacağız. Aşağıdaki açıklamalarla birlikte hem teorik arka planı hem de adım adım çözüm yöntemini detaylıca öğreneceksiniz.

* * *

## **İçindekiler (Table of Contents)**

1. 
  - 

2. [İlgili Matematiksel Kavramlar](#ilgili-matematiksel-kavramlar)
3. 
  - 

4. 
  - 

5. 
  - 

6. 
  - 

7. 
  - 

8. 
  - 

9. 
  - 

10. 
  - 

11. 
  - 

12. 
  - 

13. 
  - 

14. 
  - 

15. 
  - 

16. 
  - 

17. 
  - 

18. 
  - 

19. 
  - 

20. 
  - 

21. 
  - 

22. 
  - 

23. 
  - 

24. 
  - 

25. 
  - 

26. 
  - 

27. [Kaynaklar / Referanslar](#kaynaklar--referanslar)
28. 
  - 

* * *

## **1. Giriş ve Problem Tanıtımı**

Bu soru, matematikte en sık rastlanan iki doğal sayı ile ilgili denklem problemlerinden biridir. Özellikle **bölme** ve **kalan** kavramlarını bir arada barındırmasıyla, temel aritmetik bilgilerini birleştiren bir nitelik taşır. İki sayımız var:

- Bu iki sayının toplamı 845.
- Büyük sayı, küçük sayıya bölündüğünde bölüm 27, kalan 5.

Soruda “küçük sayı”yı bulmamız isteniyor. 845 gibi nispeten büyük bir toplam görünmesine rağmen, problem iki temel denklemle kolaylıkla çözülebiliyor. Bu aşamada önemli olan, bölme işleminde **kalan** ve **bölüm** konseptlerinden doğru yararlanmaktır.

* * *

## **2. İlgili Matematiksel Kavramlar**

### 2.1. Doğal Sayılar

**Doğal sayılar** (ℕ), 0’dan başlayıp sonsuza kadar giden tam sayı kümesidir. Bazı tanımlarda 0 doğal sayıların dışında tutulur; fakat eğitim müfredatında genellikle 0 doğal sayıların içinde kabul edilir. Burada soruda **“iki doğal sayı”** dendiğine göre, fiziksel koşullardan dolayı genellikle **0 dışında** kalan, yani 1, 2, 3, … gibi sayılardan bahsediyor da olabiliriz. Bu problemin, 0 gibi bir değer alacak bir durumu yok; zira iki sayının toplamı 845 gibi büyük bir sayıysa, her iki sayı da 0’dan büyük olmalıdır.

### 2.2. Bölme İşlemi ve Kalan

Matematikte bölme işlemi, iki sayının birbirine oranı hakkında bilgi verir. **Bölme** dediğimizde genelde

bölünen = bölen \times bölüm + kalan

şeklinde bir ifade kullanırız. Problemde geçen “büyüğü küçüğüne böl” ifadesi tam olarak bu formüle dayanıyor. Yani elimizde aşağıdaki gibi bir denklem olduğunu söyleyebiliriz:

**Büyük sayı** = ( **Küçük sayı** × **Bölüm** ) + **Kalan**

Bu problemde:

- Bölüm = 27
- Kalan = 5

Bu da büyük sayıyı küçük sayıya böldüğümüzde,

Büyük\ sayı = 27 \cdot Küçük\ sayı + 5

anlamına gelir.

### 2.3. Toplam ve Çifte Denklemler

Söz konusu iki sayıdan birine x dersek, diğerine y diyebiliriz. Toplamı **845** olduğundan

x + y = 845

eşitliği geçerlidir. Ayrıca büyük sayıyı küçük sayıya bölünce bölüm ve kalan elde edildiği için bir başka denklemimiz olacaktır. İki denklem iki bilinmeyen yapısıyla kolaylıkla çözülebilen bir problem tipi ortaya çıkar.

* * *

## **3. Problemdeki Değişkenlerin Tanımlanması**

- **x** : Küçük sayı (aradığımız değer).
- **y** : Büyük sayı.

Buna göre elimizde şu bilgiler var:

1. x + y = 845
2. y = 27x + 5

Burada ikinci denklem **“büyüğü küçüğüne bölündüğünde bölüm 27 ve kalan 5’tir”** bilgisinden geliyor.

* * *

## **4. Adım Adım Çözüm**

### 4.1. Eşitliklerin Kurulması

Öncelikle “büyük sayı” ve “küçük sayı” kavramlarını y ve x olmak üzere düzenleyelim. Metinde “ **büyüğü küçüğüne bölündüğünde** ” denildiğine göre gerçekten y \> x olması gerekiyor.

1. **Toplam Eşitliği** : x + y = 845
2. **Bölme-Kalan Eşitliği** : y = 27x + 5

### 4.2. Denklem Sisteminin Çözümü

Yukarıdaki iki denklem, klasik bir lineer denklem sistemidir:

1. x + y = 845
2. y = 27x + 5

İkinci denklem doğrudan $y$’yi ifade ettiği için, birinci denkleme y yerine $(27x + 5)$’i koyabiliriz. Böylece:

x + (27x + 5) = 845

Basitleştirelim:

x + 27x + 5 = 845

28x + 5 = 845

28x = 845 - 5

28x = 840

x = \frac{840}{28}

x = 30

Buradan **x=30** sonucuna ulaşıyoruz. Yani küçüğümüz **30** ’dur.

Şimdi büyük sayıyı (y) bulmak istersek:

y = 845 - x

y = 845 - 30

y = 815

Büyük sayı da **815** olarak bulunuyor. Ama soru bize “küçük sayı”yı soruyor. Dolayısıyla **cevap 30** oluyor.

### 4.3. Sonuçların Kontrolü

Doğruluğu kontrol etmek için aşağıdaki işlemleri yapalım:

- **Toplam Kontrolü** : 30 + 815 = 845 ✔
- **Bölme ve Kalan Kontrolü** : 815 \div 30 = 27 bölüm, 5 kalan. Gerçekten 30 \times 27 = 810, 810 + 5 = 815 ✔

Her şey uyumlu olduğuna göre, **küçük sayının 30** olduğu kesinleşti.

* * *

## **5. Örnek Benzer Problemler ve Farklı Bakış Açıları**

Bu problemi anlamak, benzer soruları çözmek için size yardımcı olur. Örneğin “iki sayının farkı, iki sayının çarpımı, iki sayının bölümü” gibi konularda da benzer yaklaşım kullanılabilir.

### 5.1. Bölme ve Kalan Yapısının İncelenmesi

Herhangi iki sayı a ve b için bölme işlemi yapıldığında bölünen sayıyı (a), böleni (b) ve kalanı (r) bir formülde toplarız:

a = b \times q + r

Burada q bölüm (katsayı), r ise kalan olarak ifade edilir. Bu problemde:

- a = y (büyük sayı),
- b = x (küçük sayı),
- q = 27,
- r = 5.

Dolayısıyla “$y = 27x + 5$” formülü tam da bu kuraldan geliyor.

### 5.2. Farklı Değerlerle Örnek Uygulama

Benzer bir problem oluşturmak istersek: “Toplamı 100 olan iki sayıdan büyüğü küçüğe bölündüğünde bölüm 5, kalan 3 ise küçük sayı kaçtır?” gibi bir soru sorabiliriz. Bu durumda da yine:

1. x + y = 100
2. y = 5x + 3

şeklinde işlem yapılır. Çözüm mantığı aynı kalır.

* * *

## **6. Çözümü Destekleyici Tablo**

Aşağıdaki tabloda, adım adım çözümde hangi aşmaların yapıldığını ve ilgili formüllerin ne olduğunu özetliyoruz:

| **Adım** | **İşlem** | **Matematiksel Gösterim** | **Sonuç** |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. Denklem Kurma (Toplam) | İki sayının toplamı 845 | x + y = 845 | - |
| 2. Denklem Kurma (Bölüm - Kalan) | Büyük sayıyı küçük sayıya bölünce bölüm 27, kalan 5 | y = 27x + 5 | - |
| 3. Birinci Denkleme Yerine Koyma | y yerine 27x + 5 koyularak tek bilinmeyenli denklem elde etme | x + (27x + 5) = 845 | 28x + 5 = 845 |
| 4. Çözüm | Basit cebirsel işlemlerle x değeri bulunur | 28x = 840 \implies x=30 | x = 30 |
| 5. Diğer Sayıyı Bulma | x + y = 845 denklemiyle y değeri bulunur | 845 - 30 = 815 | y = 815 |
| 6. Kontrol | Bulunan değerlerin toplamı ve bölme işlemindeki kalan değerleri kontrol edilir | 30 + 815 = 845 ve 815 \div 30=27 (kalan 5) | Doğru Sonuç |
| 7. Sonuç | Küçük sayı sorulduğundan, cevap x=30 | - | **30** |

Tablodan görüleceği üzere işlem oldukça sistematiktir ve hataya açık kısım genellikle “bölme-kalan denklemi”nin doğru şekilde yazılmasıdır.

* * *

## **7. Sayıların Özellikleri Üzerine Detaylı İnceleme**

### 7.1. Büyük ve Küçük Sayı Arasındaki İlişki

Bir çok problemde “büyük sayı” dediğimiz y, “küçük sayı” dediğimiz $x$’ten daima y \> x olacak şekilde tanımlanır. Eğer bu problemi çözerken y \< x gibi bir hata yapsaydık, elimize negatif bir sonuç geçebilirdi veya denklemlerde uyuşmazlık olurdu.

### 7.2. Matematikte Kalan Kavramı

Bir sayının başka bir sayıya bölümü her zaman tek bir tam sayı elde etmez. Tam sayı elde edince kalan 0 olur. Eğer tam sayı elde edilmiyorsa bir “kalan” ortaya çıkar. Bu kalan, bölenden (bu problemde küçük sayı $x$’ten) her zaman daha **küçük** olmak zorundadır. Yani

Kalan \< Bölen

şeklinde bir koşul bulunur. Nitekim sorumuzda, kalan **5** ve bölen **30** olduğundan bu koşul sağlanmaktadır (5 \< 30). Aksi halde problem tutarsız olurdu.

### 7.3. Tam Bölüm ve Kalanı Birleştiren Formül

Yukarıda da söz ettiğimiz gibi bölme işleminin temel matematiksel ifadesi:

Bölünen = Bölen \times Bölüm + Kalan

şeklindedir. Bu işleme dair en kritik nokta, “kalan \< bölen” olmasıdır. Aksi halde bu kalanın bölenle yeniden bölünmesi gerekir ve esas bölüm sayısı değişebilir.

* * *

## **8. Hataya Açık Noktalar ve Sık Yapılan Yanlışlar**

1. **Toplam Denkleminde Hata** : Bazı öğrenciler x + y = 845 yerine yanlışlıkla x - y = 845 ya da y - x = 845 gibi farklı bir denklem kurabiliyorlar. Soruda ise net bir şekilde toplama olduğu ifade ediliyor.
2. **Kalan Formülünün Yanlış Uygulanması** : Bölüm (27) ile çarpılacak sayının küçük sayı (x) olduğunu unutmak sık yapılan yanlışlar arasında. Bazen büyük sayı ile küçük sayı yer değiştirilip hata yapılabiliyor.
3. **Kalanın Büyüklüğü** : Eğer kalan 5, bölenin 5’ten küçük olması gerektiğini unutmamak gerekiyor. Bu problemde “küçük sayı” tam da bölen olduğu için 5’ten kesinlikle büyük olmalı.
4. **Kontrol Etmeme** : Çözüm bulunduktan sonra mutlaka kontrol edilmeli. Birçok kişi bulduğu denklemi yerine koyup toplamın 845 olup olmadığını, bölme-kalan değerlerinin karşılaşıp karşılaşmadığını kontrol etmeyi unutuyor.

* * *

## **9. Derinlemesine Analiz: Neden 27 ve 5 Önemli?**

### 9.1. Sayının Büyüklüğü ile Bölümün Büyüklüğü Arasındaki Bağ

27, aslında büyük sayının küçük sayıya yanlışlıkla yaklaşık kaç katı olduğunu gösteren bir bölüm değeri. Soruya bakarsak, büyük sayı, küçük sayının **27 katından 5 fazladır**. 27 kat gibi bir rakam da bize büyük ve küçük sayı arasındaki büyüklük farkının ciddi düzeyde olduğunu anlatır.

### 9.2. Kalanın Değeri ve Matematiksel Anlamı

Sabit bir kalan olarak 5 verilmesi, bölme işleminde tam olarak 5 fazladan bir “artık” olduğunu ifade eder. Bu tür bir “küçük ama sabit” değer, büyük sayının küçük sayıya bölündüğünde, az bir miktar ile tam bölünmeyi yakalayamadığı anlamına geliyor. Bu da problemdeki denklem kurulumunu kolaylaştırır: “$27 \cdot x + 5$.”

* * *

## **10. Ek Alıştırmalar ve Öneriler**

Bölme, kalan ve toplam konusunu pekiştirmek için benzer yapıdaki sorular çözmeyi öneriyoruz. Soruların zorluk derecisini ayarlamak adına bölüm veya kalan değerlerini değiştirebilirsiniz.

### 10.1. Alıştırma 1

“Toplamı 200 olan iki doğal sayıdan büyüğü küçüğüne bölündüğünde bölüm 8, kalan 4’tür. Küçük sayı kaçtır?”

Bu soruda da yine aynı yöntemleri kullanmak gerek. Derhal:

1. x + y = 200
2. y = 8x + 4

kurulur ve **x** değeri bulunur.

### 10.2. Alıştırma 2

“Toplamı 500 olan iki sayıdan küçüğü büyüğüne bölündüğünde bölüm 2, kalan 10’dur.” gibi sorularda ise önce hangisinin büyük, hangisinin küçük olduğu dikkatle atanmadan, kelimeyi doğru okumak gerekir. Bu tip varyasyonlarda, problemde, bölme yönü değişebilir.

* * *

## **11. Sonuç ve Genel Değerlendirme**

Bu problemde öğrendiklerimizi özetleyelim:

1. **Tam Sayıların Toplamı** : Verilen iki sayının toplamının 845 olması, problemde ilk denklemimizi oluşturdu.
2. **Bölme-Kalan İlişkisi** : Büyük sayıyı küçük sayıya böldüğümüzde bölüm 27, kalan da 5 veriliyordu. Bundan hareketle y = 27x + 5 denklemine ulaştık.
3. **Denklem Sisteminin Çözümü** : x + (27x + 5) = 845 ifadesiyle x=30, y=815 sonuçlarını bulduk.
4. **Kontrol Adımı** : Hem toplamın 845 verip vermediğini hem de bölme-kalan değerlerinin doğru olup olmadığını kontrol ettik. Sorun olmadığı kanıtlandı.
5. **Küçük Sayının Sonucu** : Soru “Küçük sayı kaçtır?” dediğinden nihai yanıtımız **30** oldu.

Bu tür sorular, matematikte bölme işlemi, ardışık sayı problemleri, rasyonel denklemler gibi birçok konuyu daha iyi anlamaya katkı sunar. Hem cebirsel ifade kurma becerisi hem de problemde verilen bilgilerden denklem çıkarma mantığı bu sorunun özünde yer alır.

* * *

## **12. Kaynaklar / Referanslar**

- T.C. MEB Ortaokul Matematik Ders Kitapları
- Yayınlanmış Örnek LGS / TYT Soruları
- Açık Ders Kaynakları (OpenCourseWare)
- Popüler Cebir Kitapları (örnek: “Cebire Giriş” – H. Edwards)

Bu kaynaklarda, benzer şekilde iki bilinmeyenli denklemlerin çözümü, bölme-kalan problemleri ve toplam-fark gibi konular ele alınmıştır.

* * *

## **13. Soru Özeti**

Yukarıdaki tüm açıklamaların ışığında, sorunun kısa özeti şöyledir:

- **Veri:** İki doğal sayıdan biri küçük, biri büyük; toplamları **845**. Büyük olan, küçük olana bölündüğünde bölüm **27** , kalan **5**.
- **Amaç:** Küçük sayıyı bulmak.
- **Yöntem:**

1. x + y = 845 (toplam denklemi).
2. y = 27x + 5 (bölme denklemi).
3. Bu iki ifadeden x bulunarak küçük sayı hesaplanır.

- **Bulgular:** x = 30 ve dolayısıyla y = 815.
- **Son:** Küçük sayı **30** ’dur.

Bu stratejiyle gerek bu soruyu gerekse benzer nitelikteki diğer bölme-kalan problemlerini rahatlıkla çözebilir, sonuçlarınızı her zaman doğrulamak için “yerine koyma” yöntemini kullanabilirsiniz.

* * *

### **Cevap (Kısa Özet)**

Toplamı 845 olan iki doğal sayıdan büyüğü küçüğüne bölündüğünde bölüm 27, kalan 5’tir. Bu bilgilere göre **küçük sayı 30** olarak bulunur.

@Kemal_Kilic
