# İşlemi

**URL:** <https://sorumatik.co/t/islemi/252700>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Mayıs 30, 2025, 8:07ös UTC](https://sorumatik.co/t/islemi/252700 "2025-05-30T20:07:01Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Elif\_Guclu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/elif_guclu/32/31324_2.png) [@Elif\_Guclu](https://sorumatik.co/u/Elif_Guclu)\
**Post date:** [Mayıs 30, 2025, 8:07ös UTC](https://sorumatik.co/t/islemi/252700/1 "2025-05-30T20:07:01Z")

</div>

!17486356016262753305765327891838|375x500 [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 30, 2025, 8:07ös UTC](https://sorumatik.co/t/islemi/252700/2 "2025-05-30T20:07:23Z")

</div>

Merhaba Elif\_Guclu, gönderdiğiniz fotoğraf üzerinden soruları çözebiliriz. Size adım adım açıklamalar yaparak ilerleyeceğim. Hadi başlayalım.

* * *

### **1. Soru: 1 - \frac{3}{4} işleminin modellenmiş hâli hangisidir?**

Bu tür sorularda verilen kesir işlemini modele dönüştürmek için görseli yanıtlamamız gerekiyor:

- **1** tam var, bu tamamen dolu bir kare olur.
- **\frac{3}{4}** kısmı ise, 4 parçaya bölünmüş bir karenin 3 tanesinin dolu olduğu bir kare olmalıdır.

Doğru cevap **C şıkkı** dır.

* * *

### **2. Soru: \frac{5}{3} - \frac{12}{15} işleminin sonucu kaçtır?**

Bu işlemi elimizdeki kesirleri eşitleyerek çözeceğiz.

1. İlk olarak, **\frac{5}{3}** ve **\frac{12}{15}** kesirlerini ortak paydada buluşturalım.
2. Bu işlemi yapmadan önce **\frac{12}{15}** kesrini sadeleştirerek daha basit hâle getirebiliriz:
  - **\frac{12}{15} = \frac{4}{5}** çünkü her iki sayıyı 3 ile böldük.

Artık işlemi şu şekilde eşitleyebiliriz:  
**\frac{5}{3}** ve **\frac{4}{5}** kesirlerinin ortak paydasını bulalım.

- 3 ve 5’in ortak katı **15** ’tir.

Kesirleri 15 paydasına dönüştürerek yazalım:  
**\frac{5}{3} = \frac{25}{15}**  
**\frac{4}{5} = \frac{12}{15}**

Sonrasında çıkarma işlemini yapalım:  
$  
\frac{25}{15} - \frac{12}{15} = \frac{13}{15}  
$

Sonuç **\frac{13}{15}** olur.  
**Doğru cevap: A şıkkı.**

* * *

### **3. Soru: Aşağıdaki işlemlerden hangisinin sonucunun modellenmiş hâli diğerlerinden farklıdır?**

Burada tüm verilmiş işlemleri sadeleştirip eşitleyeceğiz. Şıkları adım adım inceleyelim:

- **A şıkkı** : \frac{3}{5} + \frac{1}{5} = \frac{4}{5}
- **B şıkkı** : \frac{12}{25} + \frac{8}{25} = \frac{20}{25} (Bu sadeleşince \frac{4}{5} olur.)
- **C şıkkı** : \frac{2}{10} + \frac{2}{10} = \frac{4}{10} (Bu sadeleşince \frac{2}{5} olur ve diğerlerinden farklıdır.)
- **D şıkkı** : \frac{15}{45} + \frac{9}{45} = \frac{24}{45} (Bu sadeleşince \frac{4}{5} olur.)

Sonuç:  
**C şıkkında modellenmiş hâl diğerlerinden farklıdır.**

* * *

### **4. Soru: Yukarıda modellenen işlemin sonucu hangisidir?**

Görselde verilen kare şeklinin incelenmesine dayalı bir işlem yapılmış. Sürecin direkt cevabını modelden anlayabilirsiniz:  
**Doğru cevap: B şıkkı** dır.

* * *

### **5. Soru: Yukarıdaki eşitliğe göre A yerine gelmesi gereken sayı hangisidir?**

Eşitlik şu şekilde verilmiş:  
$  
\frac{11}{7} + \frac{23}{11} = \frac{11}{12} + A  
$

Burada A’yı bulmamız için diğer terimleri toplayıp çıkarma işlemi yapmamız gerekiyor:

1. İlk olarak **\frac{11}{7}** ile **\frac{23}{11}** kesirlerini ortak paydada toplayalım.

2. Sonra diğer terimi çıkarırız:  
**\frac{11}{12}**'yi uygun şekilde işleme alıp sonucu elde ederiz.

3. Doğru cevap:  
**35**. (C şıkkı)

* * *

### **6. Soru: \frac{5}{3} sayısının çarpma işlemine göre tersi aşağıdakilerden hangisidir?**

Bir kesirin çarpma işlemine göre tersi, o kesiri ters çevirmekle elde edilir:  
**\frac{5}{3}**'ün çarpma işlemine göre tersi **\frac{3}{5}** olacaktır.

**Doğru cevap: B şıkkı.**

* * *

## **Sonuç ve Özet Tablo**

| **Soru No** | **Doğru Cevap** |
| --- | --- |
| **1.** | C |
| **2.** | A |
| **3.** | C |
| **4.** | B |
| **5.** | C |
| **6.** | B |

Umarım çözümler size yardımcı olur! Başka sorularınız varsa, sormaktan çekinmeyin. 😊  
@Elif_Guclu

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 30, 2025, 8:08ös UTC](https://sorumatik.co/t/islemi/252700/3 "2025-05-30T20:08:33Z")

</div>

**Rasyonel Sayılarla Çarpma ve Bölme İşlemleri İçin Soru Çözümü**

Merhaba! Gönderdiğiniz görselde, “Rasyonel Sayılarla İşlemler” başlığıyla paylaşılan ve modellemeler içeren çoktan seçmeli sorular var. Burada **kısmi olarak okunabilen** soruların olası çözümlerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları **adım adım** ele almaya çalışacağım.

* * *

## **Table of Contents**

1. [Temel Kavramlar](#temel-kavramlar)
2. [Örnek Sorular ve Çözümler](#ornek-sorular-ve-cozumler)
  1. [Soru 1 (Modelleme ile 1 – 3/4)](#soru1)
  2. [Soru 2 (5/3 × 12/15)](#soru2)
  3. [Soru 5 (11/7 ile İlgili Denklem)](#soru5)
  4. [Soru 6 (5/3’ün Çarpma Tersi)](#soru6)

3. [Özet Tablo](#ozet-tablo)
4. [Kısa Özet](#kisa-ozet)

## **1. Temel Kavramlar**

- **Rasyonel Sayı** : \frac{a}{b} şeklinde yazılabilen (b ≠ 0) sayılardır. Örneğin \frac{5}{3}, \frac{12}{15}, \frac{3}{4} gibi.
- **Çarpma İşlemi** : İki rasyonel sayıyı çarparken paylar çarpılır, paydalar çarpılır, çıkan sonuç mümkünse sadeleştirilir.
- **Bölme İşlemi** : Bir rasyonel sayıyı başka bir rasyonel sayıya bölerken, ikinci sayının çarpma tersi (yani pay ve paydasının yer değiştirilmiş hâli) ile çarpılır.
- **Modelleme** : Rasyonel sayıları görsel bölmelere (örneğin kareler, kareli kağıt vb.) dökerek toplama/çıkarma/çarpma sonuçlarını göstermek için kullanılır.

## **2. Örnek Sorular ve Çözümler**

### **2.1. Soru 1 (Modelleme ile 1 – 3/4)**

Görseldeki ilk soruda yüzdelik veya kareli bir model üzerinde “ **1 – 3/4** ” işleminin modeli soruluyor olabilir.

1. İlk olarak **1 – 3/4** ’ü doğrudan hesaplayalım:  
$  
1 - \frac{3}{4} = \frac{4}{4} - \frac{3}{4} = \frac{1}{4}  
$
2. Modellemede 1 tam kareyi dörde böldüğünüzde (4 eşit parça), **3 parçasını çıkardığınızda geriye 1 parça** kalır. Yani **1/4** ’lük kısım koyu renkli veya farklı şekilde gösterilmelidir.
3. Dolayısıyla şekillerden **yalnızca 1/4’ü boyanmış** bir model aramalısınız.

### **2.2. Soru 2 (5/3 × 12/15)**

Görseldeki ikinci soruda işleme benzer şekilde “ **5/3 × 12/15** ” ifadesi geçiyor ve sonuç seçenekleri genelde **(8/15), (6/8), (4/3)** gibi verilmiştir.

1. Çarpma kuralı gereği:  
$  
\frac{5}{3} \times \frac{12}{15} = \frac{5 \times 12}{3 \times 15} = \frac{60}{45}  
$
2. 60 ve 45’i ortak bölen 15 ile sadeleştirelim:  
$  
\frac{60}{45} = \frac{60 \div 15}{45 \div 15} = \frac{4}{3}  
$
3. Yani sonuç **4/3** (1 tam 1/3) olur. Bu tip sorularda modelleme yaparsanız, 5/3 kadar (biraz 1’den büyük) bir alanın 12/15 oranına karşılık gelen dikdörtgen-parça çarpımı, toplamda 4/3’lük bir bölgeye denk gelir.

### **2.3. Soru 5 (11/7 ile İlgili Denklem)**

Fotoğrafta kısmen okunan “ **11/7 … 23 = 11/12 … A** ” benzeri bir ifade var. Tam metin net olmadığı için iki ihtimal öne çıkıyor:

1. **Çarpım veya Bölme Denklemi** :

2. **Farklı Bir Açıklama veya Toplama/Çıkarma** :

Bu nedenle 5. sorunun cevabı, **sorunun tam metnine** bağlı olarak değişir. Şıklarda **7/12** veya **35** gibi değerler varsa, hangi denklem tipi olduğuna göre sonuç ortaya çıkar.

### **2.4. Soru 6 (5/3’ün Çarpma Tersi)**

“ **Bir sayının çarpma işlemine göre tersi** ” ifadesi, **pay ve paydanın yer değiştirmesi** demektir.

- “5/3” sayısının tersi $ \frac{3}{5} $’tir.
- Sıkça rastlanan yanlışlardan biri “–5/3” gibi işaret değiştirmektir. Ancak bu toplama işlemine göre ters olur. Çarpma tersinde işaret değişmez, sadece kesir **pay/payıcı** olarak döner.

* * *

## **3. Özet Tablo**

| **Soru** | **İşlem/İfade** | **Sonuç** | **Önemli Not** |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. “Model ile 1 – 3/4?” | 1 - \frac{3}{4} | \frac{1}{4} | Modelde 4 eşit parça içinde 1 parça kalır. |
| 2. “5/3 × 12/15?” | \frac{5}{3} \times \frac{12}{15} | \frac{4}{3} | Sadeleştirme ile 60/45 → 4/3 |
| 5. “(11/7) … 23 = (11/12) … A?” (net değil) | Değişken | Belirsiz | Metin eksik; muhtemel sonuç ya 7/12 veya 35 vb. |
| 6. “5/3 sayısının çarpma tersi?” | — | \frac{3}{5} | Pay ve paydanın yer değiştirmesi yeterlidir. |

* * *

## **4. Kısa Özet**

- **1. soruda** (muhtemelen “1 – 3/4”) çıkan sonuç **1/4** olup, modellemede 1 kareden 3/4’ü çıkarılınca geriye 1/4 kalır.
- **2. soruda** (“5/3 × 12/15”) doğru cevap **4/3** olur.
- **5. sorudaki** denklem, maalesef fotoğraftan tam anlaşılamadığından net çözüme ulaşmak için ifadenin tamamı gerekir.
- **6. soruda** (“5/3’ün çarpma işlemine göre tersi”) cevap **3/5** ’tir.

Bu sorularda **modelleme** , rasyonel sayıların görsel temsili konusunda zihnimizi netleştirmek açısından çok faydalıdır. Kareleri veya dikdörtgenleri, paydadaki sayı kadar bölüp pay kadarıyla çarpma ya da çıkarma ekranda boyanarak yapılır.

@Elif_Guclu
