# İsikkkkk balon

**URL:** <https://sorumatik.co/t/isikkkkk-balon/206240>\
**Category:** LGS\
**Created:** [Nisan 15, 2025, 8:11ös UTC](https://sorumatik.co/t/isikkkkk-balon/206240 "2025-04-15T20:11:54Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Kankartal](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/k/3bc359/32.png) [@Kankartal](https://sorumatik.co/u/Kankartal)\
**Post date:** [Nisan 15, 2025, 8:11ös UTC](https://sorumatik.co/t/isikkkkk-balon/206240/1 "2025-04-15T20:11:54Z")

</div>

@sorumatikbot

 ![17447478967925909336272061611135](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/4/5/45806d7e66feeb687813bb0c494bf76ee53e1435.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 15, 2025, 8:12ös UTC](https://sorumatik.co/t/isikkkkk-balon/206240/2 "2025-04-15T20:12:13Z")

</div>

## **15. Soru: Balonların Genişlemesi ve Renk İlişkisi**

**Cevap:**

### Sorunun Özeti

- **Koyu renkli maddeler açık renklilere göre daha fazla ışık soğurur. Isınan maddelerin hacmi artar.**
- Aynı maddeden yapılmış, renkleri bilinmeyen K, L, M balonları eşit şişirilip güneş altında bekletilmiş.
- Sonrasında balonların hacimlerinde şekle bakıldığında: **L balonu en büyük, K ortada, M en küçük.**

* * *

### Bilgi Analizi ve Maddeler:

#### **1. I. L balonu siyah renkli ise M balonu yeşil renkli olabilir.**

- **En fazla hacim artışı L balonunda.**
  - Siyah renk en fazla ışık soğurur, bu yüzden en çok genleşir.

- **En az hacim artışı M balonunda.**
  - Yeşil, siyah kadar ışık soğurmaz, açık bir renk olabilir.

- **Bu ifade doğrudur.**

#### **2. II. Işığı en fazla yansıtan K balonu olmuştur.**

- Hacmi en az artan M, ama K ortada.
- Ancak en az genleşen balon en fazla yansıtan olmalıdır. Burada verilen şema ve şıktaki işaretlere göre K orta hacimde, yani hem çok soğurmaz hem çok yansıtmaz.
- Yani, **bu ifade kısmen doğru düşünülebilir** ; ama klasik fen bilgisinde tam bir doğruluk ifade etmez çünkü en az hacmi değişen M olduğundan, en çok yansıtan M olurdu.

#### **3. III. Işığı en fazla K, en az L balonu soğurmuştur.**

- En fazla hacim artışı olan balon (L veya K), en fazla ışık soğurmuş olur.
- Ama hacim sıralamasına göre: L \> K \> M.
- **Bu madde yanlıştır** , çünkü en çok soğuran L balonudur (hacmi en çok artan).

* * *

### **Doğru ifadeler ve Cevap**

- **Sadece I doğru** ve II kısmı tartışmalı olsa da, klasik yayınlarda sorunun çözüm mantığında doğru sayılmaz.
- **Cevap: A) Yalnız I**

* * *

### **Tabloyla Özet**

| Balon | Hacim Artışı | Olası Renk | Açıklama |
| --- | --- | --- | --- |
| L | En fazla | Siyah | En çok ışık soğurur, çok genleşir |
| K | Orta | Ara renk | Orta seviyede soğurur |
| M | En az | Açık/Yeşil | En az ışık soğurur, az genleşir |

* * *

**Fen Bilimleri LGS** sorularında renk ve genleşme ilişkisini böyle değerlendirebilirsin. Koyu renk daha fazla ışık soğurur, daha çok genleşir.

@User

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 15, 2025, 8:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/isikkkkk-balon/206240/3 "2025-04-15T20:13:09Z")

</div>

## **Fen Bilimleri 7. Sınıf – Balon Genleşmesi ve Işık Soğurma Sorusu**

**Answer:**

### Soru Özeti

• Üç adet aynı maddeden yapılmış ve eşit miktarda şişirilmiş K, L ve M balonu, güneş ışığı altında bekletiliyor.  
• Koyu renkli maddeler açık renklilere göre daha çok ışığı soğurur ve daha fazla ısınarak genleşir.  
• Balonların renkleri bilinmiyor; ancak bir süre sonra balonların hacimleri farklılaşıyor.

Sorudaki ifadeler:

1. **L balonu siyah renkli ise M balonu yeşil renkli olabilir.**
2. **Işığı en fazla yansıtan (en az soğuran) K balonu olmuştur.**
3. **Işığı en fazla K, en az L balonu soğurmuştur.**

### Çözüm Mantığı

1. **Koyu renkli balon** , güneş ışığını en çok soğuran ve dolayısıyla en çok ısınarak en çok genleşen balondur. Dolayısıyla diğer balonlara göre daha büyük hacme sahip olur.
2. **En açık renkli balon** ise ışığı en fazla yansıtır ve en az ısınarak en az genleşir; bu nedenle hacmi diğerlerinden küçük kalır.
3. Orta hacimde olan balon ise daha ara bir ton (örneğin yeşil gibi) olabilir.

Sorudaki senaryoya göre en büyük hacmi olan balon (siyah) → **L** , en küçük hacmi olan balon (en açık renkli) → **K** , orta hacimdeki balon ise → **M** olabilir. Bu durumda:

- I. Önermede “L balonu siyah renkli ise M balonu yeşil renkli olabilir” ifadesi **mantıklı** dır.
- II. Önermede “Işığı en fazla yansıtan K balonu olmuştur” ifadesi, K balonunun en küçük hacimde kalmasını açıkladığı için **doğrudur**.
- III. Önermede “Işığı en fazla K, en az L balonu soğurmuştur” deniyor. Bu ifade, **balonların hacimleriyle çelişir**. Zira L’nin en büyük hacmi olması, en çok ısı alan (dolayısıyla ışığı en çok soğuran) balon olduğunu gösterir; oysa III. önermede bunun tersi söyleniyor.

Bu nedenle **I ve II** numaralı ifadeler doğru, **III** numaralı ifade yanlış kabul edilir.

**Doğru Cevap: I ve II.**

**Kaynak:** MEB Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Kitabı (Konular: Isı, Sıcaklık, Renklerin Işık Soğurması)

@User

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 15, 2025, 8:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/isikkkkk-balon/206240/4 "2025-04-15T20:13:29Z")

</div>

## **15. Soru İncelemesi: Koyu Renkli Maddeler, Isı Soğurma ve Balon Genleşmesi**

**Soru Metni (Özet):**  
“Koyu renkli maddeler açık renklilere göre ışığı daha fazla soğurur. Isınan maddeler genleşir, hacimleri artar. Aynı maddeden yapılmış, eşit miktarda şişirilmiş üç balon (K, L, M) Güneş ışığı altında aynı süre bekletildikten sonra farklı hacimlere ulaşmıştır. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?”

Verilen ifadeler:

1. L balonu siyah renkli ise M balonu yeşil renkli olabilir.
2. Işığı en fazla yansıtan K balonu olmuştur.
3. En fazla K, en az L balonu soğurmuştur.

Seçenekler: A) Yalnız I, B) Yalnız II, C) I ve II, D) I, II ve III

Soru, **I ve II** ifadelerinin doğru, **III** ifadenin ise hatalı olduğunu gösterir biçimde işaretlenmiş görünmektedir. Aşağıda bu sorunun nasıl çözüldüğünü, hangi fiziksel ilkelerle ilişkilendirildiğini, ve cevabın neden “I ve II” olduğunu en ince ayrıntısına kadar inceleyeceğiz.

* * *

## **İçindekiler**

1. [Temel Kavramlar](#temel-kavramlar)
2. [Sorunun Konusu ve Mantığı](#sorunun-konusu-ve-mantigi)
3. [Balonların Genişlemesi ve Renk İlişkisi](#balonlarin-genislemesi-ve-renk-iliskisi)
4. [Balon K, L ve M Arasındaki Farkların Yorumlanması](#balon-k-l-ve-m-arasindaki-farklarin-yorumlanmasi)
5. [İfadelerin Tek Tek İncelenmesi](#ifadelerin-tek-tek-incelenmesi)
  1. [I. L balonu siyah renkli ise M balonu yeşil renkli olabilir.](#i-l-balonu-siyah-renkli-ise-m-balonu-yesil-renkli-olabilir)
  2. [II. Işığı en fazla yansıtan K balonu olmuştur.](#ii-isigi-en-fazla-yansitan-k-balonu-olmustur)
  3. [III. En fazla K, en az L balonu soğurmuştur.](#iii-en-fazla-k-en-az-l-balonu-sogurmustur)

6. [Adım Adım Çözüm Yöntemi](#adim-adim-cozum-yontemi)
7. [Örnek Bir Renk ve Genleşme Senaryosu](#ornek-bir-renk-ve-genlesme-senaryosu)
8. [Ek Bilgiler: Işık Soğurma ve Yansıma Prensipleri](#ek-bilgiler-isik-sogurma-ve-yansima-prensipleri)
9. [Sık Yapılan Hatalar](#sik-yapilan-hatalar)
10. [Tablo: Renk, Isı Soğurma ve Genleşme İlişkisi](#tablo-renk-isi-sogurma-ve-genlesme-iliskisi)
11. [Özet ve Sonuç](#ozet-ve-sonuc)
12. [Kaynaklar ve Ek Okuma](#kaynaklar-ve-ek-okuma)

* * *

## **1. Temel Kavramlar**

1. **Işık Soğurma (Absorpsiyon):** Bir cismin üzerine gelen ışığın bir kısmını ya da tamamını tutması, ısıya dönüştürmesi olayıdır.
2. **Işık Yansıtma (Refleksiyon):** Cismin üzerine gelen ışığın geri yansıtılmasıdır. Açık renkli yüzeyler, koyu renklilere göre daha fazla ışığı geri yansıtır.
3. **Isınma ve Genleşme:** Bir maddenin sıcaklığı yükseldikçe hacmi genellikle artar. Gazlarda bu etki daha belirgindir; balon içindeki hava ısındıkça balonun hacmi büyür.
4. **Koyu Renk – Açık Renk:** Koyu renkler (siyah, koyu mavi, kahverengi gibi) ışığın çoğunu soğurur. Açık renkler (beyaz, sarı, açık mavi gibi) ışığın büyük kısmını yansıtır.

Bu temel kavramlar, balonların güneş ışığı altındaki davranışlarının açıklanmasında kritik rol oynar.

* * *

## **2. Sorunun Konusu ve Mantığı**

Bu soru, **7. sınıf Fen Bilimleri** müfredatında yer alan “Isı ve Sıcaklık” ile “Işık ile ilgili temel prensipler” alt başlıklarına dayanır. Güneş ışığı altındaki balonların davranışı, **rengin ışık soğurma kapasitesi** ile yakından ilişkilidir. Soru, birbirine benzer (aynı malzemeden yapılmış ve eşit miktarda şişirilmiş) üç balonun, aynı süre ve koşullarda Güneş altında bekletildiğinde farklı hacimlere ulaşmasını sorgular ve buna dayalı çıkarımlarda bulunur.

**Mantıksal Bağlantı** :

- Bir balon daha koyu renge sahipse =\> daha fazla ışık soğurur =\> daha çok ısınır =\> içindeki hava daha çok genleşir =\> hacmi artar.
- Balon daha açık renge sahipse =\> daha fazla ışık yansıtır =\> daha az ısınır =\> daha az genleşir =\> hacmi daha az artar.

Bu basit ama kritik ilişki, sorunun çözümünde temel dayanağı oluşturur.

* * *

## **3. Balonların Genişlemesi ve Renk İlişkisi**

Dikkat edilmesi gereken nokta şudur:

- _Balon içi hava_, çevreden soğurduğu ısıyla genleşir.
- Balon yüzeyi koyu renkliyse soğurduğu ısı daha yüksektir ve bu ısıyı gaz moleküllerine aktarır.
- Sonuçta daha koyu renkli balonun hacmi \> daha açık renkli balonun hacmi.

Sorudaki şekil veya anlatıma göre **L** balonu en çok genişlemişse, bu onun _en koyu renkli_ balon olduğu anlamına gelebilir. **K** balonu en az genişlemişse, _en açık renkli_ balon olduğunu gösterir. Bu gözlemlerden yola çıkarak verilmiş ifadeleri değerlendireceğiz.

* * *

## **4. Balon K, L ve M Arasındaki Farkların Yorumlanması**

Soru metninde:

- “Verilen bilgi ile ilgili renkleri bilinmeyen aynı maddeden yapılmış ve eşit miktarda şişirilmiş üç balonun Güneş ışığı altında eşit süre bekletildikten sonraki hacimleri şeklindeki gibi olmuştur.” ifadesi yer alır.
- Bu ifade ve resimdeki balonların “ilk hâli” ve “son hâli” gösterilir. En çok genişleyenden en az genişleyene doğru:
  1. Eğer L en büyük hacme ulaşmışsa =\> koyu renk olması (siyah gibi)
  2. Ortada genleşen balon M =\> örneğin yeşil gibi orta düzeyde ışık soğuran bir renk
  3. En az genleşen K =\> açık renk (beyaz veya gümüş, vb.)

Elbette hangi balon hangi renkte olduğu soruda harflerle belirtilmemiş; ancak mantık yürüterek en çok genleşenin en koyu renkte olması gerektiğini biliyoruz. Soruda tam da bu bağlantı üzerinden 3 farklı ifade sunulmuş.

* * *

## **5. İfadelerin Tek Tek İncelenmesi**

Sorunun kritik bölümünü oluşturan ifadeler şunlardır:

### **I. L balonu siyah renkli ise M balonu yeşil renkli olabilir.**

- L balonu, en mürdüm veya siyah tonlu, yani en çok ışık soğuran konumda olabilir.
- M balonu ise ondan biraz daha açık ancak yine de Güneş ışığını kısmen emen bir renk, örneğin **yeşil** olabilir.
- Yeşil, siyahtan daha açık olduğu için soğurma kapasitesi siyahtan daha düşüktür; bu da M balonunun L kadar ısınmamasına ve daha az genleşmesine yol açar.

Bu mantık hatasızdır ve **“olabilir”** ifadesi bir ihtimali işaret eder. Dolayısıyla I. ifade, balonların renk sıralamasına göre doğru bir çıkarımdır.

### **II. Işığı en fazla yansıtan K balonu olmuştur.**

- K balonunun en az genleştiğini varsayarsak, demek ki en az ısı soğurmuş; bu da en fazla ışık yansıtan balon olduğu anlamına gelir.
- Açık renkli cisimler (beyaz, pastel tonlar vb.), güneş ışığını büyük oranda geri yansıtır.
- Dolayısıyla en az ısınma ve en az hacim artışı K balonunda görülmüşse, bu ifade de **doğrudur.**

### **III. En fazla K, en az L balonu soğurmuştur.**

- Bu ifade, ilk iki çıkarımla tamamen _çelişir_. En fazla K balonu soğurmuş olsaydı, K balonunun diğerlerinden **daha çok genleşmesi** beklenirdi. Oysa soruda K balonunun en az genleşen balon olduğu anlaşılıyor.
- Dolayısıyla “En fazla K” demek doğru değildir; “En fazla L, en az K” olması gerekirdi.
- Bu yüzden III. ifade **yanlıştır**.

Bu analiz sonucunda doğru ifadeler yalnızca **I ve II** ’dir. Soru, muhtemelen:

- **A) Yalnız I**
- **B) Yalnız II**
- **C) I ve II**
- **D) I, II ve III**

seçeneklerini vermektedir. Yukarıdaki çözüm **C) I ve II** seçeneğini doğrular.

* * *

## **6. Adım Adım Çözüm Yöntemi**

1. **Balonların Hacim Değişimini İnceleyin:** Soruda son hâli gösterilen balonların hangisinin ne kadar genişlediğini belirleyin.
2. **Koyu Renk-Açık Renk İlişkisi:** Hangi balon daha fazla genişlemişse, o balonun daha koyu bir renge sahip olduğunu; hangi balon daha az genişlemişse, açık renkli olduğunu çıkarın.
3. **Verilen İfadeleri Eşleştirin:**
  - Siyah renk =\> en çok genişleme =\> L.
  - Yeşil veya başka bir orta seviye renk =\> orta düzey genleşme =\> M.
  - Beyaz veya çok açık ton =\> en az genleşme =\> K.

4. **Doğrulama:** Verilen önermelerle bu mantığı karşılaştırın:
  - I. “Siyah = L, Yeşil = M” mantıklı mı? Evet, olabilir.
  - II. “En fazla yansıtan = K,” evet, o zaman K en açık renktir.
  - III. “En çok soğuran K” derse, tam tersi bir durum ortaya çıkar. Bu ifadeyi eliyoruz.

5. **Sonuç:** Yalnızca I ve II doğrudur.

* * *

## **7. Örnek Bir Renk ve Genleşme Senaryosu**

Aşağıdaki örnek tablo, balonlara atfedilen varsayımsal renk ve genleşme miktarını anlamayı kolaylaştırır:

1. **Balon L** : Renk = Siyah

2. **Balon M** : Renk = Yeşil

3. **Balon K** : Renk = Beyaz

Bu oranlar tamamen hayalî, ancak prensibi göstermesi açısından önemli. Gerçek hayatta ortam sıcaklığı, balon malzemesi, güneşin açısı, rüzgâr vb. birçok faktör devrededir. Yine de “koyu renk =\> daha yüksek soğurma =\> daha yüksek ısı =\> daha fazla genleşme” ilişkisi şüpheye yer bırakmayacak şekilde sabittir.

* * *

## **8. Ek Bilgiler: Işık Soğurma ve Yansıma Prensipleri**

- **Elektromanyetik Spektrum:** Güneş’ten gelen ışığın büyük bölümü görünür ışık tayfındadır. Siyah yüzey, bu görünür tayftaki ışık dalga boylarının çoğunu emer.
- **Rengin Maddenin Sıcaklık Değişimine Etkisi:** Koyu renkli giysiler yazın daha fazla ısınır, açık renkli giysiler serin tutar. Aynı ilke balon yüzeyleri için de geçerlidir.
- **Termal Genleşme Yasası (Gazlar İçin):** \Delta V \propto \Delta T — Hacim değişimi, sıcaklık artışıyla orantılıdır.

Bu bilgileri balon üzerinde uyguladığımızda, renkleri koyu olan balonun sıcaklığının daha fazla yükseldiğini ve buna bağlı olarak gazın hacminin daha çok arttığını görürüz.

* * *

## **9. Sık Yapılan Hatalar**

1. **Renk-Genleşme Bağlantısını Ters Yorumlamak:** Bazı öğrenciler, koyu rengin yansıtma yaptığını ya da tam tersi şekilde açık rengin daha çok soğurduğunu zannedebilirler.
2. **Malzeme Farklılıklarını Göz Ardı Etmek:** Soruda balonların “aynı maddeden yapıldığı ve aynı miktarda şişirildiği” vurgulanır. Farklı malzemeler olsa sonuçlar değişebilir.
3. **Havanın Sıcaklık Artışını İhmal Etmek:** Kalın materyalden yapılmış balonlarda ısınma farkı daha az olabilir ama soru, “aynı malzeme” diyerek bunu denklem dışında bırakıyor.

* * *

## **10. Tablo: Renk, Isı Soğurma ve Genleşme İlişkisi**

Aşağıda örnek bir tablo, renk türünü, soğurma/yansıtma düzeyini ve beklenen hacim artışını gösterir:

| **Renk Türü** | **Işık Soğurma (%)** | **Işık Yansıtma (%)** | **Beklenen Genleşme (Göreceli)** |
| --- | --- | --- | --- |
| **Siyah/Koyu** | 80 - 95 | 5 - 20 | Yüksek Genleşme |
| **Orta Ton (Yeşil)** | 40 - 60 | 40 - 60 | Orta Genleşme |
| **Beyaz/Açık** | 5 - 20 | 80 - 95 | Düşük Genleşme |

Tablodaki değerler yaklaşıktır, ancak mantığı net bir şekilde özetler. Soru özelinde, “L balonu en koyu” ⇒ “En çok soğurmuş”, “M balonu daha orta renk” ⇒ “Orta düzeyde soğurmuş”, “K balonu en açık renk” ⇒ “En az soğurmuş” şeklinde eşleştirme yapabilirsiniz.

* * *

## **11. Özet ve Sonuç**

- **Koyu renkli maddeler** : Daha fazla ışığı soğurarak daha fazla ısınır ve daha fazla genleşir.
- **Açık renkli maddeler** : Işığı daha fazla yansıtır, daha az ısınır ve daha az genleşir.
- Verilen soru, üç balonun gün ışığı altındaki **genleşme farkı** üzerinden hangi balonun hangi renkte olabileceğini sorgulamaktadır.
- İfadeler arasından:
  - **I. “L balonu siyah renkli ise M balonu yeşil renkli olabilir.”** → Doğru (L en büyük, M orta büyüklükte).
  - **II. “Işığı en fazla yansıtan K balonu olmuştur.”** → Doğru (K en küçük hacimde).
  - **III. “En fazla K, en az L balonu soğurmuştur.”** → Yanlış (tam tersi olmalı).

Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı, **yalnızca I ve II** ’nin doğru olduğu seçenektir. Bu da genellikle “C) I ve II” şıkkıyla belirtilir.

* * *

## **12. Kaynaklar ve Ek Okuma**

- MEB 7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı (Güncel baskılar)
- “Isı ve Sıcaklık” konuları hakkında temel fizik kaynakları (Feynman Lectures, vb.)
- Işık soğurma ve yansıma fenomenine ilişkin deneysel çalışmalar:
  - NASA Eğitim Yayınları
  - TÜBİTAK Popüler Bilim Dergileri

Yukarıdaki kaynaklar, **rengin ısı soğurma özellikleri** ve **gazların genleşmesi** hakkında daha derin bilgilere ulaşmanıza yardımcı olacaktır.

* * *

## **Cevap: I ve II Doğrudur**

Bu nedenle sorunun doğru seçeneği, **“I ve II”** ifadesine karşılık gelen şık (genelde “C” şıkkı) olacaktır.

@kankartal