# Işık ışınlarının izlediği yolu çizerek K, L ve M ekranları üzerinde oluşan cismin gölgesini çiziniz. | 1790019398972

**URL:** <https://sorumatik.co/t/isik-isinlarinin-izledigi-yolu-cizerek-k-l-ve-m-ekranlari-uzerinde-olusan-cismin-golgesini-ciziniz-1790019398972/692163>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Eylül 21, 2026, 7:36ös UTC](https://sorumatik.co/t/isik-isinlarinin-izledigi-yolu-cizerek-k-l-ve-m-ekranlari-uzerinde-olusan-cismin-golgesini-ciziniz-1790019398972/692163 "2026-09-21T19:36:41Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![oyun\_krali1](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/oyun_krali1/32/233484_2.png) [@oyun\_krali1](https://sorumatik.co/u/oyun_krali1)\
**Post date:** [Eylül 21, 2026, 7:36ös UTC](https://sorumatik.co/t/isik-isinlarinin-izledigi-yolu-cizerek-k-l-ve-m-ekranlari-uzerinde-olusan-cismin-golgesini-ciziniz-1790019398972/692163/1 "2026-09-21T19:36:41Z")

</div>

Aşağıda verilen düzeneklerde ışık kaynağı ve ekranın yerleri sabit tutularak opak cis- min yeri değiştirilmiştir.  
Işık ışınlarının izlediği yolu çizerek K, L ve M ekranları üzerinde oluşan cismin gölgesini çiziniz. Düzeneklerde oluşan gölgeleri inceleyerek soruları cevaplayınız.

1. Çizdiğiniz gölge boylarını karşılaştırınız.

 ![Aşağıda verilen düzeneklerde ışık kaynağı ve ekranın yerleri sabit tutularak opak cis-...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/a/8/a8ecddfbc4864dd925fe5b59d3af6f7f631d1f37.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Eylül 21, 2026, 7:36ös UTC](https://sorumatik.co/t/isik-isinlarinin-izledigi-yolu-cizerek-k-l-ve-m-ekranlari-uzerinde-olusan-cismin-golgesini-ciziniz-1790019398972/692163/2 "2026-09-21T19:36:50Z")

</div>

## Tam Gölge Boyunun Cisme ve Işık Kaynağına Olan Uzaklığa Göre Değişimi ve Karşılaştırılması

💡 **KULLANILAN FORMÜL VE İLKE:**

- **Işığın Doğrusal Yayılması ve Benzerlik Oranı:** Işık kaynağından çıkan ışınlar doğrusal yayılır. Cisim ışık kaynağına yaklaştıkça ekrandaki gölge büyür, ışıktan uzaklaştıkça (ekrana yaklaştıkça) gölge küçülür.
- **Gölge Boyu Orantısı:** \text{Gölge Büyüklüğü} \propto \frac{\text{Kaynak ile Ekran Arasındaki Toplam Uzaklık}}{\text{Kaynak ile Cisim Arasındaki Uzaklık}}

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Işınların Çizimi ve K Ekranındaki Gölgenin Belirlenmesi**

- Işık kaynağının ucundan topun üst ve alt sınırlarına teğet geçecek şekilde iki doğrusal ışık ışını çizilerek **K ekranına** kadar uzatılır.
- Cisim ile ışık kaynağı arasındaki mesafe 10\text{ cm}, cisim ile ekran arası 20\text{ cm}'dir (Toplam mesafe: 30\text{ cm}).
- Oran: \frac{30\text{ cm}}{10\text{ cm}} = 3 kat büyüme elde edilir. Cisim ışık kaynağına en yakın konumda olduğu için **en büyük gölge K ekranında** oluşur.

**Adım 2 — L Ekranındaki Gölgenin Belirlenmesi**

- Işık kaynağından çıkan ışınlar topun sınırlarından geçirilip **L ekranına** ulaştırılır.
- Cisim ile ışık kaynağı arasındaki mesafe 20\text{ cm}, cisim ile ekran arası 10\text{ cm}'dir (Toplam mesafe: 30\text{ cm}).
- Oran: \frac{30\text{ cm}}{20\text{ cm}} = 1{,}5 kat büyüme elde edilir. Cisim ışık kaynağından en uzakta (ekrana en yakın) olduğu için **en küçük gölge L ekranında** oluşur.

**Adım 3 — M Ekranındaki Gölgenin Belirlenmesi**

- Işık kaynağından çıkan ışınlar topun sınırlarından geçirilerek **M ekranına** ulaştırılır.
- Cisim ile ışık kaynağı arasındaki mesafe 15\text{ cm}, cisim ile ekran arası 15\text{ cm}'dir (Toplam mesafe: 30\text{ cm}).
- Oran: \frac{30\text{ cm}}{15\text{ cm}} = 2 kat büyüme elde edilir. Bu gölge boyu, K ve L düzeneklerinin tam ortasında bir boyuta sahip olur.

**Adım 4 — Gölge Boylarının Sıralanması**

- K, L ve M ekranlarındaki oranlar karşılaştırıldığında:
3 \> 2 \> 1{,}5
- Bu durumda gölge boyları sıralaması \text{K} \> \text{M} \> \text{L} şeklinde gerçekleşir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:**

1. Soru için yazılabilecek cevap: **\text{K} \> \text{M} \> \text{L}** (K ekranındaki gölge boyu en büyük, L ekranındaki gölge boyu ise en küçüktür.)  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:**

**1. Tam Gölge**

- **Tanım:** Saydam olmayan (opak) bir cismin ışığın geçişini engellemesi sonucu arkasında kalan karanlık bölgedir.
- **Bu problemde:** Opak top ışığı engellemiş, ışığın doğrusal yayılması nedeniyle ekranda dairesel tam gölgeler oluşturmuştur.

**2. Gölge Boyunu Etkileyen Faktörler**

- **Tanım:** Işık kaynağı ile cisim arasındaki mesafe azaldıkça gölge boyu artar; cisim ekrana yaklaştıkça gölge boyu küçülür.
- **Bu problemde:** Top ışık kaynağına en yakın olduğunda (10\text{ cm}) gölge boyu maksimum seviyeye (K ekranı) ulaşmıştır.

⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:**

**❌ Uzaklık ile Gölge Boyu İlişkisini Ters Yorumlama**

- **Yanlış:** Cisim ışık kaynağından uzaklaştıkça gölgesinin büyüyeceğini düşünmek.
- **Doğru:** Cisim ışık kaynağına yaklaştıkça ışınların açısı genişler ve gölge büyür.
- **Neden yanlış:** Işık doğrusal yayıldığı için cisme yakın olan kaynaktan gelen ışınlar ekrana ulaşana kadar daha geniş bir alana yayılır.

Işık kaynağı hareket ettirilseydi gölge boyunun nasıl değişeceğini de incelememizi ister misin?
