# İşçi-havuz problemi (1,5)

**URL:** <https://sorumatik.co/t/isci-havuz-problemi-1-5/226236>\
**Category:** KPSS Matematik\
**Tags:** ödev\
**Created:** [Mayıs 7, 2025, 9:47ös UTC](https://sorumatik.co/t/isci-havuz-problemi-1-5/226236 "2025-05-07T21:47:45Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Mehmet\_TUNCEZ](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/mehmet_tuncez/32/31416_2.png) [@Mehmet\_TUNCEZ](https://sorumatik.co/u/Mehmet_TUNCEZ)\
**Post date:** [Mayıs 7, 2025, 9:47ös UTC](https://sorumatik.co/t/isci-havuz-problemi-1-5/226236/1 "2025-05-07T21:47:45Z")

</div>

![17466543676923538893080380308130](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/b/5/b58f910052b022055224bd6111f76dd81e8ae443.jpeg)  
Cevap 15

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 7, 2025, 9:47ös UTC](https://sorumatik.co/t/isci-havuz-problemi-1-5/226236/2 "2025-05-07T21:47:58Z")

</div>

## **İşçi-Havuz Problemi Sorusu Analizi ve Çözümü**

### Soru:

Bir işi Ali ile Veli birlikte 6 günde yapabiliyor. **Ali tek başına Veli’den 5 gün fazla çalışarak işi bitirebildiğine göre, Ali bu işin tamamını kaç günde bitirir?**

### Gerekli Veriler:

1. **Ali ve Veli birlikte işi 6 günde tamamlıyorlar.**
  - Birlikte çalıştıklarında bir gündeki iş verimi:

\frac{1}{6}
2. **Ali, işi tek başına yaparken, Veli’ye göre 5 gün fazla çalışıyor.**
  - Bu ifade, Ali’nin toplam iş yapma süresinin ilişkisini kurmamız için önemlidir.

* * *

### Çözüm:

### **Adım 1 – Ali ve Veli’nin Gündelik İş Gücü Hesabı**

Birlikte iş yapma hızları:

A + V = \frac{1}{6}

Burada:

- A = Ali’nin bir günde yaptığı iş.
- V = Veli’nin bir günde yaptığı iş.

* * *

### **Adım 2 – Ali’nin İş Bitirme Süresi ve Veli’nin Süresi Arasındaki İlişki**

Soruda verilen bilgiye göre:

- Veli işi **tek başına x günde bitiriyor** , yani gündelik iş gücü:
V = \frac{1}{x}

Ali ise Veli’den 5 gün daha fazla çalışarak bitirdiği için:

- Ali işi **tek başına (x+5) günde bitiriyor**, yani gündelik iş gücü:
A = \frac{1}{x+5}

* * *

### **Adım 3 – Denklem Kurma**

Birlikte iş yapma hızı:

A + V = \frac{1}{6}

Yerine koyarak:

\frac{1}{x+5} + \frac{1}{x} = \frac{1}{6}

* * *

### **Adım 4 – Ortak Payda ile Çözüm**

Burayı çözmek için paydaları eşitleyelim:

\frac{x}{x(x+5)} + \frac{x+5}{x(x+5)} = \frac{1}{6}

Toplayalım:

\frac{2x+5}{x(x+5)} = \frac{1}{6}

Çapraz çarpma yaparak:

6(2x+5) = x(x+5)

* * *

### **Adım 5 – Denklem Çözümü**

Açılım yaparak:

12x + 30 = x^2 + 5x

Bunu standart bir ikinci derece denkleme çevirelim:

x^2 - 7x - 30 = 0

* * *

### **Adım 6 – Kök Bulma**

Bu denklemi çarpanlarına ayırıyoruz:

x^2 - 7x - 30 = (x-10)(x+3)

Kökler:

x = 10$$ veya $$x = -3

Negatif süre anlamlı olmadığı için:

x = 10

* * *

### **Adım 7 – Ali’nin Süresinin Bulunması**

Ali işi tek başına (x+5) günde bitirir:

x + 5 = 10 + 5 = 15

* * *

### **Sonuç:**

Ali işi **tek başına 15 günde** tamamlar.

**Cevap: C) 15**

* * *

### Ek Açıklamalar ve Doğrulama:

Sorunun çözümünde, birlikte çalışma hızlarından ve verilen bağlamdan doğru genel ifade kurularak çözüm sağlanmıştır.

@Mehmet_TUNCEZ

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 7, 2025, 9:48ös UTC](https://sorumatik.co/t/isci-havuz-problemi-1-5/226236/3 "2025-05-07T21:48:55Z")

</div>

## **Bir işi Ali ile Veli birlikte 6 günde yapabiliyor. Ali tek başına Veli’den 5 gün fazla çalışarak işi bitirdiğine göre, Ali bu işi kaç günde tamamlar?**

**Answer:**

### 1. Ali ve Veli’nin Birlikte Çalışma Hızı

Ali ve Veli beraber çalıştıklarında, 1 işi **6 günde** bitiriyorlar. Bu durumda:

- Ali’nin hızına **1/A** (günlük iş miktarı),
- Veli’nin hızına **1/V** (günlük iş miktarı),
- İkisinin birlikte çalışma hızına da **1/6** denir.

Dolayısıyla,

\frac{1}{A} + \frac{1}{V} = \frac{1}{6}

### 2. İlişki: Ali, Veli’den 5 Gün Daha Geç Bitiriyor

Verilen bilgiye göre Ali bir işi kendi başına, Veli’nin tamamladığı süreden **5 gün daha fazla** sürede bitirir:

A = V + 5

Buradan **V** değerini,

V = A - 5

şeklinde yazabiliriz.

### 3. Denklem Kurma ve Çözüm

Birlikte çalışma denklemine **V = A - 5** ifadesini koyarak çözelim:

\frac{1}{A} + \frac{1}{A - 5} = \frac{1}{6}

İşlemleri ortak payda üzerinden yapalım:

\frac{(A - 5) + A}{A(A - 5)} = \frac{1}{6}

\frac{2A - 5}{A(A - 5)} = \frac{1}{6}

Çapraz çarpım yaparak:

6(2A - 5) = A(A - 5)

12A - 30 = A^2 - 5A

Bütün terimleri bir tarafa toplayalım:

A^2 - 5A - 12A + 30 = 0

A^2 - 17A + 30 = 0

### 4. Denklemin Çözümü

- **30** ’u çarpanlarına ayırdığımızda, **2 \times 15 = 30** ve bu ikisinin toplamı **17** ’ye ulaşıyor. Denklem:

- **A = 2** iken **V = A - 5 = -3** olacağından olumsuz sürede iş tamamlamak mümkün değildir.

- **A = 15** iken **V = 15 - 5 = 10** olup anlamlı bir çözüm verir (Veli’nin süresi 10 gün).

### 5. Sonuç

Buna göre **Ali** , bu işi **15 günde** tek başına bitirebilmektedir.

@Mehmet_TUNCEZ

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 7, 2025, 9:49ös UTC](https://sorumatik.co/t/isci-havuz-problemi-1-5/226236/4 "2025-05-07T21:49:46Z")

</div>

## **Bir işi Ali ile Veli birlikte 6 günde yapabiliyor. Ali tek başına, Veli’den 5 gün fazla çalışarak işi bitirebildiğine göre, Ali bu işin tamamını kaç günde bitirir?**

**Cevap:**

Bu soru, sıklıkla “işçi-havuz problemi” olarak adlandırılan ve işbirliği, işçi verimliliği ile zaman arasındaki ilişkiyi araştıran bir problem türüdür. Genel prensip, bir işi günlük parçalara (veya saatlik, anlık vb.) bölerek her bir kişinin (veya sistemin) birim zamanda ne kadar iş yapabildiğini (hızını) belirlemeye dayanır. Bu problemde Ali ile Veli birlikte çalışarak işi 6 günde tamamlayabiliyor. Ayrıca, Ali’nin tek başına çalıştığında, Veli’den 5 gün daha uzun bir sürede işi tamamladığı bilgisi veriliyor. Bu iki önemli bilgi, hem Ali’nin hem de Veli’nin günlük iş yapma hızlarını bulmamız ve buradan tek başlarına o işi tamamlamaları için gereken gün sayısını hesaplamamız için yeterlidir.

Bu sorunun temel cevabı **15 gün** olarak bulunur. Ancak bu sonuca adım adım nasıl ulaşıldığını, daha genel bir yaklaşımla nasıl hesaplandığını ve bu tip problemlerin çözümünde hangi yöntemlerin kullanılabileceğini aşağıdaki kapsamlı anlatımda bulabilirsiniz.

* * *

## **İçindekiler**

1. [İşçi-Havuz Problemlerine Genel Bakış](#isci-havuz-problemlerine-genel-bakis)
2. [Temel Kavramlar](#temel-kavramlar)
3. [Sorunun Verileri ve Hız Yaklaşımı](#sorunun-verileri-ve-hiz-yaklasimi)
4. [Denklem Kurma Aşamaları](#denklem-kurma-asamalari)
5. [Adım Adım Çözüm](#adim-adim-cozum)
6. [Çözümü Doğrulama ve Mantıksal Kontroller](#cozumu-dogrulama-ve-mantiksal-kontroller)
7. [İşçi-Havuz Problemleri İçin Sık Kullanılan Formüller](#isci-havuz-problemleri-icin-sik-kullanilan-formuller)
8. [Farklı Örnekler ve Senaryolar](#farkli-ornekler-ve-senaryolar)
9. [Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar](#sik-yapilan-hatalar-ve-dikkat-edilmesi-gereken-noktalar)
10. [Tablo ile Özet Çözüm Adımları](#tablo-ile-ozet-cozum-adimlari)
11. [Ek Bilgiler: Problemde Genişletilmiş Yorumlar](#ek-bilgiler-problemde-genisletilmis-yorumlar)
12. [Problemin Matematiksel Derinliği ve Alternatif Çözüm Yöntemleri](#problemin-matematiksel-derinligi-ve-alternatif-cozum-yontemleri)
13. [Sonuçların Değerlendirilmesi ve Özet](#sonuclarin-degerlendirilmesi-ve-ozet)

* * *

## **1. İşçi-Havuz Problemlerine Genel Bakış**

İşçi-havuz problemleri, günlük hayatta da oldukça sık karşılaşılan durumlardan esinlenir:

- Bir bina inşaatında farklı sayıda usta ve işçi, farklı verimliliklerde çalışır.
- Bir havuzun dolması veya boşalması için birden fazla musluk (veya pompa) farklı hızlarla çalışır.
- Bir projede birden fazla kişinin birlikte veya tek başına yaptığı işler farklı sürelerde bitirilir.

Bu tip sorunlarda genellikle iki veya daha fazla “işçi” (ya da musluk) olur, her birinin günlük (veya saatlik) iş yapma kapasitesi farklıdır. Birlikte çalıştıklarında işler daha hızlı biter; tek başına çalıştıklarında iş farklı zamanlarda tamamlanır.

İşçi-havuz problemleri, temel olarak “toplam iş” kavramı üzerinden modellenir. “İşi 1 birim iş” olarak kabul etmek sık kullanılan bir yöntemdir. Ardından her işçinin günlük yaptığı iş miktarı, “işçinin çalışma hızı” diye adlandırılır.

* * *

## **2. Temel Kavramlar**

1. **Toplam İş (T)**: Çoğunlukla 1 birim olarak kabul edilir. Eğer bir işin toplam büyüklüğünü 1 alırsak, bu tüm hesaplamaları kolaylaştırır.
2. **Günlük Hız (H)**: Bir kişinin (veya musluğun) günde (veya belirli bir zamanda) yaptığı iş miktarıdır. Eğer bir kişi bir işi x günde bitiriyorsa, günlük hızı 1/x olur.
3. **Birlikte Çalışma** : İki kişinin ortak çalışma hızı, onların bireysel hızlarının toplamına eşittir. Yani, kişi A’nın hızı A, kişi B’nin hızı B ise, birlikte çalışma hızları A + B olur.
4. **Kapsamlı Denklemler** : Zip ve Zoom gibi spesifik isimler kullanılabileceği gibi, yaygın ifadeyle “A ile B birlikte günde ne kadar iş yapar ve kaç günde bitirir?” üzerinden denklemler kurulur.

* * *

## **3. Sorunun Verileri ve Hız Yaklaşımı**

### **Verilen Bilgiler**

- Bir işi Ali ile Veli **birlikte** çalışarak **6 günde** bitirebiliyor.
- Ali, tek başına çalıştığında, Veli’den **5 gün daha fazla** sürede bu işi tamamlıyor.

### **Aranan Bilgi**

- Ali’nin **tek başına** bu işi kaç günde bitirdiği.

Bu problemde, “Ali tek başına x+5 günde işi tamamlıyor” cümlesinden ve “Veli tek başına x günde işi tamamlıyor” cümlesinden yola çıkabiliriz. Ancak bu x tanımını baştan yapmak kritik önem taşır. Denklemlerde kimin kaç günde yaptığını değişkenlerle doğru ilişkilendirmemiz gerekir.

* * *

## **4. Denklem Kurma Aşamaları**

1. **Kişilerin İş Bitirme Sürelerini Değişken Olarak Tanımlama**

2. **Bireysel Çalışma Hızlarının İfade Edilmesi**

3. **Birlikte Çalışma Hızına Dair Bilgi (6 Günde Bitiriyorlar)**

4. **Denklemi (A, V) Yerine x Değişkeniyle İfade Etme**

* * *

## **5. Adım Adım Çözüm**

Şimdi, bu bilgileri kullanarak x’i bulalım.

### **Adım 1: Denklemi Kurma**

Denklemimiz:

\frac{1}{x+5} + \frac{1}{x} = \frac{1}{6}

### **Adım 2: Payda Eşitleme**

Payda eşitlemesi yaparak tek bir kesir elde edelim:

\frac{x + (x+5)}{x(x+5)} = \frac{1}{6}

Burada, üst kısım (x + (x+5)) = 2x + 5 olur. Alt kısım ise x(x + 5) = x^2 + 5x şeklinde çarpılır.

Böylece:

\frac{2x + 5}{x^2 + 5x} = \frac{1}{6}

### **Adım 3: Çapraz Çarpma**

İki kesrin eşitliğinden, çapraz çarparak şu denklem elde edilir:

6 \cdot (2x + 5) = x^2 + 5x

Sol tarafı açalım:

12x + 30 = x^2 + 5x

### **Adım 4: Denklemi Standart Formata Getirme**

Denklemin sağ tarafına her şeyi toplayarak sıfıra eşitleyelim:

x^2 + 5x - 12x - 30 = 0

x^2 - 7x - 30 = 0

### **Adım 5: Denklem Çözümü**

Bu ikinci dereceden denklemi çözmek için çarpanlara ayırma veya karekök alma yöntemlerini, ya da direkt ikinci dereceden denklem formülünü kullanabiliriz. Çarpanlara ayırma deneyelim:

- -30 sayısının çarpanları arasında, toplanınca -7 verecek ikilisi **(3) ve (-10)** veya **(-3) ve (10)** gibi kombinasyonlar düşünülür.
- (x - 10)(x + 3) = 0
  - Bu çarpan açılımını kontrol edince: -10 \times +3 = -30, -10 +3 = -7. Evet, bu doğru kombinasyondur.

Buna göre:

(x - 10)(x + 3) = 0

Denklemin kökleri x=10 veya x=-3 olur.

**Negatif zaman (süre) fiziksel olarak anlamsız** olduğundan, x = -3 kabul edilemez.

### **Adım 6: Veli’nin Süresi ve Ali’nin Süresi**

- Veli: x = 10 gün
- Ali: x + 5 = 10 + 5 = 15 gün

Yani, Veli tek başına 10 günde bitirebiliyorsa, Ali tek başına 15 günde bitirebiliyor demektir.

Dolayısıyla, **Ali bu işi tek başına 15 günde** tamamlar.

* * *

## **6. Çözümü Doğrulama ve Mantıksal Kontroller**

### **Birlikte Çalışırken 6 Gün Bilgisi**

- Ali’nin hızı: \frac{1}{15}
- Veli’nin hızı: \frac{1}{10}

Birlikte çalıştıklarında günde ne kadar iş yaparlar?

\frac{1}{15} + \frac{1}{10} = \frac{2}{30} + \frac{3}{30} = \frac{5}{30} = \frac{1}{6}

Gerçekten de **birlikte günde \frac{1}{6} iş** yapıyorlar, bu da 6 günde işin tamamını bitirebileceklerini doğrular.

### **Ali’nin Veli’den 5 Gün Fazla Çalışması**

- Veli: 10 günde, Ali: 15 günde. Aradaki fark 5 gün.

Bu koşullar da sağlanıyor. Hem problemdeki ifadelerle hem de matematiksel doğrulukla sonuç örtüşüyor.

* * *

## **7. İşçi-Havuz Problemleri İçin Sık Kullanılan Formüller**

1. **Toplam Hız Formülü**

2. **İşçi Sayısı Artırılırsa**

3. **Zaman ve Hız Arasındaki Ters Orantı**

4. **Ek Süre Farkı**

* * *

## **8. Farklı Örnekler ve Senaryolar**

Aşağıda, bu tip sorunlarla benzer yaklaşımın nasıl yapılacağını gösteren bazı ek örnekler yer almaktadır.

### **Örnek 1**

- Elif ve Ahmet birlikte bir işi 8 günde bitiriyor. Elif tek çalıştığında 12 günde, Ahmet tek çalıştığında 24 günde bitiriyor. Doğru mu?
  - Elif’in hızı: \frac{1}{12}
  - Ahmet’in hızı: \frac{1}{24}
  - Toplam hız: \frac{1}{12} + \frac{1}{24} = \frac{2}{24} + \frac{1}{24} = \frac{3}{24} = \frac{1}{8}. Evet, 8 günde bitirebilirler.

### **Örnek 2**

- Bir musluk havuzu 5 saatte dolduruyor, diğeri aynı havuzu 15 saatte dolduruyor. İkisi birlikte aynı havuzu kaç saatte doldurur?
  - Musluk A: \frac{1}{5}
  - Musluk B: \frac{1}{15}
  - Toplam: \frac{1}{5} + \frac{1}{15} = \frac{3}{15} + \frac{1}{15} = \frac{4}{15}
  - Yani, \frac{4}{15} havuzu 1 saatte doldurabilirler. Havuzun tamamı \frac{1}{(\frac{4}{15})} = \frac{15}{4} = 3.75 saat sürer.

### **Örnek 3**

- Üç işçinin (Ali, Veli, Derya) aynı anda çalıştığı daha karmaşık bir problem düşünün. Her birinin hızı veya iş bitirme süresi farklıysa, yine benzer şekilde her birinin hızını toplayıp, toplamı 1/t formülüyle eşleştiririz.

Bu örnekler, işçi-havuz problemlerinin çok çeşitli varyasyonlara uygulanabileceğini gösterir.

* * *

## **9. Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar**

1. **Zaman Farkını Yanlış Yorumlama**

2. **Negatif veya İmkansız Değerleri Kabul Etmek**

3. **Toplam İşin 1 Birim Olduğunun Unutulması**

4. **Hızların Yanlış Toplanması**

5. **Yanlış Değişken Tanımı**

* * *

## **10. Tablo ile Özet Çözüm Adımları**

Aşağıdaki tabloda, söz konusu problemin (Ali-Veli) hızlı bir özeti yer almaktadır:

| **Adım** | **İşlem** | **Sembolik Gösterim** | **Sonuç** |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. Değişkenleri Belirle | Veli: x günde bitirir, Ali: x+5 günde bitirir | V = \frac{1}{x}, \quad A = \frac{1}{x+5} | – |
| 2. Birlikte Hız eşittir 1/6 | \frac{1}{x+5} + \frac{1}{x} = \frac{1}{6} | – | – |
| 3. Payda Eşitleme | \frac{x + (x+5)}{x(x+5)} = \frac{1}{6} | \frac{2x + 5}{x^2 + 5x} = \frac{1}{6} | – |
| 4. Denklemi Çözmek İçin Çapraz Çarpma | 6 \cdot (2x + 5) = x^2 + 5x | 12x + 30 = x^2 + 5x | – |
| 5. İkinci Dereceden Denklem Düzenleme | x^2 + 5x - 12x - 30 = 0 | x^2 - 7x - 30 = 0 | – |
| 6. Çarpanlara Ayırarak Kök Bulma | (x - 10)(x + 3) = 0 | x = 10, \, x = -3 | Geçerli kök: x = 10 |
| 7. Tek Başına Süreleri Hesaplama | Veli = 10 gün, Ali = 10 + 5 | Ali = 15 gün | **Cevap: 15 gün** |
| 8. Kontrol ve Doğrulama | \frac{1}{15} + \frac{1}{10} = \frac{1}{6} | Doğru | **Tüm şartlar sağlanıyor** |

Bu tablonun sonucuna göre Ali **15 günde** işi bitirebiliyor.

* * *

## **11. Ek Bilgiler: Problemde Genişletilmiş Yorumlar**

- **İşin Büyüklüğü** : Problemler çoğunlukla “işin büyüklüğünü 1” alarak çözülür. Gerçekte, iş farklı boyutlarda olabilir (örneğin 1000 satırlık kod, 300 sayfalık doküman vb.). Hesap kolaylığı açısından 1 birim üzerinden değerlendirme bir gelenektir.
- **Verimlilik ve Hız Arasındaki Fark** : Bir işçinin “verimliliği”, 1 birim işi tek başına kaç günde yapabileceği ile ölçülür. Bu verimlilik 1/x (gün başına iş) şeklinde tanımlanabildiği gibi, bazen saat bazında da incelenebilir.
- **Süre Uzadıkça Hız Düşer mi?** : Gerçek hayatta insanların yorgunluğu veya motivasyon eksikliği gibi faktörler nedeniyle sabit hızla çalışmak zor olabilir. Fakat işçi-havuz problemlerinde bu tür pratik detaylar genellikle göz ardı edilir ve sabit hız varsayılır.

* * *

## **12. Problemin Matematiksel Derinliği ve Alternatif Çözüm Yöntemleri**

1. **İkinci Dereceden Denklem Yöntemi** : Yukarıda gösterilen klasik yöntem, doğrudan denkleme dayanan yaklaşımı ifade eder.
2. **Tablodan Mantıksal Tahmin Yöntemi** : Bazı problemler, cevabın bütün sayı olması durumunda, seçenekleri deneyerek (örneğin 5, 10, 15, 20, 25 gibi) “Ali ile Veli birlikte 6 günde bitiriyor mu?” şeklinde kontrol edebilir. Bu, test formatındaki sorularda zaman kazandırabilir.
3. **Oran Orantı Yöntemi** : Bazı spesifik formüller kullanılarak, iki kişinin verimlilik oranlarının bilinmesi durumunda doğrudan oransal hesaplama yapılabilir. Ancak bu yaklaşım, burada olduğu gibi ek bir fark (5 gün fazla çalışma) bilgisi verildiğinde karmaşıklaşabilir.

### **Alternatif Olarak Cebirsel Seçenek Kontrolü**

Soruda cevabın metinde 5, 10, 15, 20, 25 gibi seçenekleri olduğunu görüyoruz. Bu durumda sınavda veya testte şöyle hızlı bir yöntem de kullanılabilirdi:

- Veli’ye x diyelim. Ali’ye x+5 diyelim.
- Seçenekler Ali’nin gününü ifade ediyor olsun (örneğin 5, 10, 15, 20, 25).
- Ali eğer 5 günde bitiriyorsa, Veli 0 günde veya negatif günde bitirecektir (bu anlamsız).
- Ali eğer 10 günde bitiriyorsa, Veli 5 günde bitiriyor anlamına gelir. Bu ikilinin birlikte süresi \frac{1}{10} + \frac{1}{5} = \frac{1}{10} + \frac{2}{10} = \frac{3}{10}, bu da 1 işi \frac{10}{3} günde bitirir. Yani 6 günde bitiremezler. Yanlış.
- Ali eğer 15 günde bitiriyorsa, Veli 10 günde bitirmiş olur; \frac{1}{15} + \frac{1}{10} = \frac{1}{6}. Tamam, 6 günde bitiyor; doğru.
- Dolayısıyla 15 seçeneği bu hızlı aramayla da bulunabiliyor.

* * *

## **13. Sonuçların Değerlendirilmesi ve Özet**

- **Nihai Sonuç** : Ali, **15 günde** tek başına işi bitirebilir.
- **Kontrol Edilen Koşullar** :
  - Birlikte 6 günde bitirdiklerini doğruladık.
  - Ali’nin süresinin, Veli’nin süresinden 5 gün fazla olmasını da kontrol ettik.

- **İşçi-Havuz Problemleri Bağlamında** : Bu tür sorularda yaygın yaklaşım şudur:
  1. İşin toplamını 1 birim al.
  2. Kişilerin veya sistemlerin günlük (veya saatlik) hızlarını \frac{1}{\text{tek başına bitirme süresi}} şeklinde ifade et.
  3. Birlikte çalışma hızlarını toplayarak ortak çalışma süresi (\frac{1}{\text{toplam hız}}) ile eşleştir.
  4. Verilen ek bilgi veya farklar (5 gün, 2 gün vb.) için cebirsel denklemler kur.
  5. Elde edilen denklemi çöz ve fiziksel olarak mantıklı kökü seç.

**Geniş Bir Bakış**  
Bu soru özelinde problem oldukça klasik bir isçi-havuz problemidir. Özellikle sınavlarda, testlerde veya pratik uygulamalarda işçi verimliliği konularını ölçmek, öğrencilerin cebirsel düşünme becerilerini geliştirmek amacıyla sunulur.

- Ali ve Veli benzeri durumlar, üretim sektöründe iki makinanın ortak üretim hızını incelemek, proje yönetiminde iki ekibin tamamladığı işi ölçmek gibi ortamlara da uyarlanabilir.
- Bu yaklaşımı anladığınızda, tek yapmanız gereken benzer problemlerde değişkenleri yeniden tanımlayıp, benzer cebirsel veya oransal muhakemeyle çözüme gitmektir.

**Özetle** , sorumuzun cevabı:

**Ali, bu işi tek başına tam 15 günde tamamlar.**

* * *

## **Kapsamlı Cevap Özeti Tablosu**

Aşağıdaki tablo, problemin yanıtına nasıl ulaştığımızı bir kez daha özetler:

| **Başlık** | **Açıklama** |
| --- | --- |
| **Veriler** | • Ali + Veli birlikte: 6 gün   
 • Ali, Veli’den 5 gün daha uzun sürede bitiriyor. |
| **Amaç** | Ali’nin tek başına bitirme süresini bulmak. |
| **Değişkenler** | • x: Veli’nin tek başına bitirme günü   
 • x+5: Ali’nin tek başına bitirme günü |
| **Hızlar** | • Ali’nin hızı = \frac{1}{x+5}   
 • Veli’nin hızı = \frac{1}{x} |
| **Birlikte Hız** | \frac{1}{x+5} + \frac{1}{x} = \frac{1}{6} |
| **Denklem Çözümü** | 1) Paydaları birleştirme: \frac{(x) + (x+5)}{x(x+5)} = \frac{1}{6}   
 2) Çapraz çarpma: 6(2x+5) = x^2 + 5x   
 3) x^2 -7x -30 = 0 |
| **Kök Bulma** | (x-10)(x+3)=0 \implies x=10, (x=-3 \text{geçersiz}) |
| **Sonuçlar** | • Veli = 10 gün   
 • Ali = 15 gün |
| **Doğrulama** | \frac{1}{15} + \frac{1}{10} = \frac{1}{6} |
| **Cevap** | **Ali: 15 gün** |

Bu tablo, adım adım çözüme hızlıca bakmak isteyenler için kompakt bir özet sunar.

* * *

### **Son Söz**

Bu sorunun yanıtı **15 gün** olsa da, bu tip işçi-havuz problemlerini çözerken kullanılan mantık, gelecekte karşınıza çıkabilecek farklı işbirliği hızları veya süre farkları problemlerinde de aynıdır. Mantığı kavramak, “1 birim iş” yaklaşımını doğru kullanmak ve denklemleri dikkatlice kurmak en kritik unsurlardır.

**Kısa Özet** :

- Soru: “Bir işi Ali ile Veli birlikte 6 günde yapıyor. Ali tek başına, Veli’den 5 gün fazla sürede bitiriyorsa kaç günde bitirir?”
- Cevap: **15 gün**.

@Mehmet_TUNCEZ
