Hipotez: “Lipitler insan vücudunda yapıya katılarak da görev yapar.”
Bu hipotezi destekleyen özellik, lipitlerin hücresel yapılarda (özellikle zar yapısında) yer almasıdır.
Adım adım değerlendirme:
• A şıkkı – “Sentezlenmeleri sırasında protein yapılı enzimlerin kullanılması”
- Enzim kullanımı, tüm biyomoleküller için geçerli; yapısal rolü göstermez.
• B şıkkı – “Hücrede enerji kaynağı olarak ikinci sırada tüketilmeleri”
- Enerji kaynağı olması fonksiyoneldir, yapısal görevle ilişkili değildir.
• C şıkkı – “Hücre zarında fosfolipit denilen lipit çeşidinin bulunması”
- Fosfolipitler hücre zarının temel yapıtaşlarıdır. Bu, lipitlerin yapıya katılarak görev aldığının en somut kanıtıdır. ⇒ Doğru şık
• D şıkkı – “Nötral yağların dehidrasyon reaksiyonuyla oluşması”
- Sentez mekanizmasını açıklar, yapısal rolü göstermez.
• E şıkkı – “Solunumda kullanıldıklarında metabolik su açığa çıkması”
- Yıkım ürünü; enerji-metabolizma ile ilgili, yapısal değil.
Sonuç olarak doğru cevap C şıkkıdır.
Soru: Bir bilim insanı “Lipidler insan vücudunda yapıya katılarak da görev yapar” hipotezini kuruyor. Buna göre, lipitlere ait aşağıdaki özelliklerden hangisi bu hipotezi desteklemek için kullanılır?
A) Sentezlenmeleri sırasında protein yapılı enzimlerin kullanılması
B) Hücrede enerji kaynağı olarak ikinci sırada tüketilmeleri
C) Hücre zarında fosfolipit denilen lipit çeşidinin bulunması
D) Nötral yağların dehidrasyon reaksiyonuyla oluşması
E) Solunumda kullanıldıklarında metabolik su açığa çıkması
Cevap:
Bu soruda, lipitlerin insan vücudunda yapıya katılarak görev yapması hipotezini destekleyen özellik aranıyor. Yani lipitlerin yapısal bir rolü olduğuna dair kanıt isteniyor.
Şıklara tek tek bakalım:
- A) Sentezlenmeleri sırasında protein yapılı enzimlerin kullanılması: Bu, lipitlerin yapımıyla ilgili bir bilgi, yapısal görevle doğrudan ilişkili değil.
- B) Hücrede enerji kaynağı olarak ikinci sırada tüketilmeleri: Bu özellik lipitlerin enerji kaynağı olarak kullanıldığını gösterir, yapısal görevle ilgili değildir.
- C) Hücre zarında fosfolipit denilen lipit çeşidinin bulunması: Hücre zarının temel yapısal bileşenlerinden biri fosfolipitlerdir. Bu, lipitlerin yapıya katılarak görev yaptığını gösterir.
- D) Nötral yağların dehidrasyon reaksiyonuyla oluşması: Bu, lipitlerin kimyasal oluşumuyla ilgilidir, yapısal görevle ilgili değildir.
- E) Solunumda kullanıldıklarında metabolik su açığa çıkması: Bu, lipitlerin enerji üretimindeki rolüyle ilgilidir, yapısal görevle ilgili değildir.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Detaylı Açıklama:
Lipitler, vücutta hem enerji kaynağı olarak hem de yapısal bileşen olarak görev yaparlar. Hücre zarının temel yapısal bileşeni olan fosfolipitler, lipitlerin yapıya katılarak görev yaptığını açıkça gösterir. Fosfolipitler, hücre zarının çift tabakasını oluşturur ve hücrenin dış ortamla etkileşimini sağlar.
Diğer lipit türleri (nötral yağlar gibi) daha çok enerji depolama ve metabolik süreçlerde rol oynar, ancak yapısal görevleri yoktur.
Özet Tablo
| Şık | Özellik | Yapısal Görevle İlişkisi | Doğru mu? |
|---|---|---|---|
| A | Protein yapılı enzimlerin kullanılması | Lipit sentezi ile ilgili | Hayır |
| B | Enerji kaynağı olarak ikinci sırada tüketilmesi | Enerji rolü | Hayır |
| C | Hücre zarında fosfolipit bulunması | Hücre zarının yapısal bileşeni | Evet |
| D | Nötral yağların dehidrasyon reaksiyonuyla oluşması | Kimyasal oluşum | Hayır |
| E | Solunumda metabolik su açığa çıkması | Enerji üretimi | Hayır |
Sonuç olarak, lipitlerin yapıya katılarak görev yaptığını destekleyen en önemli özellik, hücre zarında fosfolipitlerin bulunmasıdır.