# İki çark ayni yönde f i hizlarda dönmektedir

**URL:** <https://sorumatik.co/t/iki-cark-ayni-yonde-f-i-hizlarda-donmektedir/648578>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Nisan 9, 2026, 5:17ös UTC](https://sorumatik.co/t/iki-cark-ayni-yonde-f-i-hizlarda-donmektedir/648578 "2026-04-09T17:17:43Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Asya\_Altun](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/asya_altun/32/60540_2.png) [@Asya\_Altun](https://sorumatik.co/u/Asya_Altun)\
**Post date:** [Nisan 9, 2026, 5:17ös UTC](https://sorumatik.co/t/iki-cark-ayni-yonde-f-i-hizlarda-donmektedir/648578/1 "2026-04-09T17:17:43Z")

</div>

**Soru:**  
18. Aşağıdaki şekilde birinde sayıların, diğerinde ise harflerin yazılı olduğu birtbirinden bağımsız hareket edebilen iç içe geçmiş  
iki çark ayni yönde f i hizlarda dönmektedir. Sayiların yazılı olduğu çark saat yönünde 2 tam tur döndüğü s sürede harfle-  
rin yazılı olduğu çark 3 tam tur dönebilmektedir.  
Saat yönü  
Çarklar yukarıdaki durumdayken iki çark aynı anda saat yönünde döndürülüyor.  
Buna göre harflerin yazılı olduğu çark 2 tam tur döndüğünde çarkların görünümü aşağıdakilerden hangisi olur?  
A)  
B)  
D)

**Soru Fotoğrafı:**  
!Soru Görseli [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Nisan 9, 2026, 5:17ös UTC](https://sorumatik.co/t/iki-cark-ayni-yonde-f-i-hizlarda-donmektedir/648578/2 "2026-04-09T17:17:58Z")

</div>

## İki çarktan harflerin yazılı olduğu çark 2 tur döndüğünde çarkların görünümü hangisi olur?

💡 **KULLANILAN KURAL / FORMÜL:**

- Çarkların dönüş sayıları ve hızları orantılıdır.
- Sayılar çarkı 2 tam tur döndüğünde harfler çarkı 3 tam tur dönüyor.
- Buna göre süre ve tur oranı kullanılarak hangi çarkın kaç tam tur döndüğü bulunur.

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Dönme hızlarının oranını bul**  
Sayılardan olan çark, 2 tam turda harfler çarkı 3 tam tur dönmekte.  
Yani..

\text{Sayısal çark hızı} : \text{Harfli çark hızı} = 2 : 3

**Adım 2 — Harflerin yazılı olduğu çark 2 tur döndüğünde sayılar çarkı kaç tur döner?**  
Harfli çark 3 tur dönerken sayılar çark 2 tur dönüyor.  
Harflerin 2 tam tur dönmesi için, sayılar çarkının dönme turu:

x = \frac{2 \times 2}{3} = \frac{4}{3} \approx 1,33 \text{ tur}

**Adım 3 — Çarkların yeni pozisyonunu belirle**

- Harfli çark 2 tam tur döndüğünde tekrar başladığı yere gelir.
- Sayılar çarkı yaklaşık 1,33 tur döner, yani 1 tam tur + 1/3 tur.
- 1 tam tur döndükten sonra 1/3 tur daha döner.
- Sayılar çarkında 6 sayı olduğuna göre 1/3 tur, 6 parçanın 2 tanesi kadar ilerlemeye eşittir (6 × 1/3 = 2).

Başlangıçta sayılar 1 gösterirken, 2 parça ilerlediğinde 3 olacaktır.  
Yani sayılar göstergesi 3 konumunda olur.

**Adım 4 — Doğru şıkkı bul**  
İçte harfler yine aynı sıradadır çünkü 2 tam tur döndü.  
Dışta sayılar 3 numarada olmalıdır.

Seçeneklerde dışta “3” sayısı ve içte A, B, C, D, E, F sırası olan şık B şıkkıdır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** B şıkkı

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 🚀

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Nisan 9, 2026, 5:19ös UTC](https://sorumatik.co/t/iki-cark-ayni-yonde-f-i-hizlarda-donmektedir/648578/3 "2026-04-09T17:19:22Z")

</div>

## İki çark aynı yönde dönerken harfler 2 tam tur döndüğünde çarkların görünümü hangisidir?

**KULLANILAN KURAL / FORMÜL:**

- Çarkların dönüş sayısı oranı ile süre orantılıdır: hız = (tur sayısı) / (süre).
- Bir çark tam t tam tur dönerse başlangıç konumuna geri döner.
- Bir tam turun kesri, çarkta eşit parçaya bölünmüş sektörlere göre pozisyon kayması sağlar.

**ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Hızların belirlenmesi**

Verilen: sayılar çarkı s sürede 2 tam tur, harfler çarkı s sürede 3 tam tur yapıyor.

\text{Sayiların hızı} = \omega\_{\text{sayı}} = \frac{2}{s} \ (\text{tur/s})

\text{Harflerin hızı} = \omega\_{\text{harf}} = \frac{3}{s} \ (\text{tur/s})

**Adım 2 — Harfler 2 tam tur döndüğünde geçen süre**

Kurulum: Harfler 2 tam tur yaptığında geçen süre t nedir?

t = \frac{2\ \text{tur}}{\omega\_{\text{harf}}}

t = \frac{2}{3/s}

t = \frac{2s}{3}

**Adım 3 — Bu sürede sayıların döndüğü tur sayısı**

Kurulum: Sayılar çarkının bu sürede kaç tam tur yaptığını bul.

\text{Sayiların tur sayısı} = \omega\_{\text{sayı}} \cdot t

\text{Sayiların tur sayısı} = \frac{2}{s} \cdot \frac{2s}{3}

\text{Sayiların tur sayısı} = \frac{4}{3}\ \text{tur}

\text{Sayiların tur sayısı} = 1 + \frac{1}{3}\ \text{tur}

**Adım 4 — Pozisyon kaymasının hesaplanması**

Kurulum: Çark 6 eşit sektöre bölünmüş, bir tam turun \frac{1}{3}ü kaç sektöre denk gelir?

\frac{1}{3}\ \text{tur} = \frac{1}{3} \cdot 6\ \text{sektör}

\frac{1}{3}\ \text{tur} = 2\ \text{sektör}

Sonuç: Sayılar çarkı net olarak saat yönünde 2 sektör (pozisyon) kayar. Harfler çarkı 2 tam tur yaptığı için başlangıç konumuna geri döner (yani harflerin dizilişi aynı kalır).

**Adım 5 — A Seçeneğini İncele**

A seçeneğinde üstteki okta harf **A** yerinde duruyor ve dıştaki sayı üstte **5** olarak gösterilmiş.

- Harfler çarkı başlangıç konumunda kalmalı → **uygun**.
- Sayılar çarkı saat yönünde 2 sektör ilerlemeli → üstteki sayı başlangıçta 1 ise, iki sektör saat yönünde ilerleme üstte 5 gösterir → **uygun**.

**Adım 6 — B Seçeneğini İncele**

B seçeneğinde üstteki sayı **3** gösterilmiş.

- Hesaba göre üstte olması gereken sayı **5** olduğundan B seçeneği **uygun değil**.

**Adım 7 — C Seçeneğini İncele**

C seçeneğinde dıştaki üst sayı **5** olabilir ama içteki harfler başlangıç konumunda değil (harf dizilişi kaymış gösterilmiş).

- Harfler 2 tam tur yaptığında iç çark başlangıç konumuna dönmelidir; C seçeneği bunu sağlamıyor → C seçeneği **uygun değil**.

**Adım 8 — D Seçeneğini İncele**

D seçeneğinde üstteki sayı **1** gösterilmiş.

- Hesaba göre dıştaki sayı üstte **5** olmalı; D seçeneği **uygun değil**.

**Adım 9 — Seçenek Karşılaştırması**

✅ **A. (üstte 5, içte A)** — **DOĞRU** — iç çark başlangıç konumunda, dış çark saat yönünde 2 sektör ilerlemiş.

❌ **B. (üstte 3)** — **YANLIŞ** — dış çark doğru konumda değil.

❌ **C. (harfler kaymış)** — **YANLIŞ** — iç çark başlangıç konumunda değil, oysa 2 tam tur sonrası başlangıca dönmelidir.

❌ **D. (üstte 1)** — **YANLIŞ** — dış çark doğru konumda değil.

**Son Doğrulama**

- Harfler 2 tam tur yaptığı için iç çark başlangıç konumunda kalır.
- Bu sırada dış çark 4/3 tur yapar; tam tur etkisi sıfırlandığında net \tfrac{1}{3} tur = 2 sektör saat yönünde kayma olur.
- Başlangıçta üstte 1 ve içte A ise, 2 sektör saat yönünde ilerleme sonucu üstte 5 ve içte A olur. Bu A seçeneği ile uyuşur.

**TEMEL KAVRAMLAR:**

1. **Oran ve Orantı**

- **Tanım:** İki hareketin tur sayıları süreyle orantılıdır.
- **Bu problemde:** Farklı hızlarda dönen çarkların aynı süre içindeki tur sayıları orantıyla ifade edildi.

1. **Dönme ve Modulo**

- **Tanım:** Tam turlar başlangıç konumunu korur; kısmi tur sektör kaymasına neden olur.
- **Bu problemde:** 1 tam tur etkisiz sayılınca kalan \tfrac{1}{3} tur sektör kayması hesaplandı.

**SIK YAPILAN HATALAR:**

**❌ Hata Başlığı:** Tam turları hesaba katmamak

- **Yanlış:** Sayıların 4/3 tur yaptığını doğrudan 4/3 sektör kayması olarak yorumlamak.
- **Doğru:** 4/3 tur = 1 tam tur + 1/3 tur → tam tur başlangıca döndürür; net kayma sadece 1/3 turdur.
- **Neden yanlış:** Tam turun konumu değiştirmediği unutulur.
- **Düzeltme:** Tam turları çıkarıp kalan kısmı sektör sayısıyla çarpın.

* * *

**CEVAP:** A şıkkı

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 🚀  
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
