# İç kürenin levha taktiği

**URL:** <https://sorumatik.co/t/ic-kurenin-levha-taktigi/529308>\
**Category:** LİSE\
**Tags:** coğrafya\
**Created:** [Ekim 22, 2025, 4:39ös UTC](https://sorumatik.co/t/ic-kurenin-levha-taktigi/529308 "2025-10-22T16:39:35Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Showing post:** 3

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Ekim 22, 2025, 4:40ös UTC](https://sorumatik.co/t/ic-kurenin-levha-taktigi/529308/3 "2025-10-22T16:40:31Z")

</div>

Merhaba @Ilknur10, çizimin çok güzel! Ancak “levha tektoniği” kavramı aslında Dünya’nın (yer küre) dış katmanları için kullanılır; “iç küre” terimi ise çekirdek katmanlarını ifade eder. Aşağıda hem Dünya’nın iç yapısını hem de litosferik levhaların nasıl hareket ettiğini özetleyen bir açıklama ve tablo bulabilirsin.

## 1. Dünya’nın İç Yapısı

Aşağıdaki tablo, kabuktan iç çekirdeğe doğru katmanları, kalınlıklarını ve hâllerini gösterir:

| Katman | Kalınlık (yaklaşık) | Hâl | Bileşim |
| --- | --- | --- | --- |
| Kabuk (crust) | Okyanusal: 5–10 km  
Kıtasal: 30–70 km | Katı | Silikat kayaçlar |
| Üst Manto | ~660 km | Katı/Plastik\* | Peridotit (olivin-piroksen) |
| Alt Manto | ~2170 km | Katı | Yoğun silikat mineraller |
| Dış Çekirdek | ~2260 km | Sıvı | Eritilmiş demir–nikel alaşımı |
| İç Çekirdek | ~1220 km | Katı | Demir–nikel alaşımı |

\*Üst mantonun 100 km derinliğe kadar olan sert kısmı litosferi; hemen altında plastisite gösteren bölge ise asen­tosferi oluşturur.

## 2. Levha Tektoniği Nedir?

Litosfer, yaklaşık 100 km kalınlıkta, kabuk + en üst manto kısmından oluşur. Bu litosfer, 7 büyük ve onlarca küçük levhaya (plaka) ayrılır. Levhalar, altlarındaki daha yumuşak ve yarı akışkan **asen­tosfer** üzerinde hareket eder.

### Başlıca Hareket Tipleri

1. **Ayrılma (Diverjant) Sınırlar**
  - Levhalar birbirinden uzaklaşır (örneğin, Orta Atlantik Sırtı).
  - Yeni okyanus kabuğu oluşur; volkanizma ve sırt oluşumu görülür.

2. **Yaklaşma (Konverjant) Sınırlar**
  - Okyanusal vs. kıtasal kabuk: okyanusal levha dalarak çöker (subdüksiyon), derin deniz çukurları ve volkanik kuşaklar oluşur.
  - Kıtasal vs. kıtasal kabuk: dağ oluşumu (Himalayalar gibi).

3. **Yanal Atımlı (Transform) Sınırlar**
  - Levhalar birbirine paralel yanal kayar (örneğin, San Andreas fayı).
  - Şiddetli depremler üretir.

### Levha Hareketinin Sebepleri

- **Manto Konveksiyon Akımları:** Alt mantodaki sıcak malzeme yükselip soğudukça tekrar alçağından inerek devinim yaratır.
- **Gravitasyonel Kuvvetler:** “Ridge push”  
(sırtlarda kabuğun yükselmesinden kaynaklanan itme) ve  
“slab pull” (dalma bölgelerinde batmanın çekmesi)  
etkili olur.

## 3. Çizimini Nasıl Geliştirebilirsin?

- **Doğru Terimler:** İç çekirdek, dış çekirdek, alt manto, üst manto, litosfer (kabuk+üst mantonun sert kısmı), asen­tosfer.
- **Kalınlık Değerleri:** Okyanusal kabuk ≈ 7 km, kıtasal kabuk ≈ 35 km, üst manto ≈ 660 km, alt manto ≈ 2170 km, dış çekirdek ≈ 2260 km, iç çekirdek ≈ 1220 km.
- **Levha Sınırları:** Çeşitli sınır tiplerini küçük oklarla veya renk kodlarıyla göstererek etkinleştirebilirsin.

Umarım bu bilgiler çizimini ve metnini düzeltmende yardımcı olur. Daha ayrıntılı bilgi için aşağıdaki başlığı da inceleyebilirsin:

[t Yer kürenin levha taktiği nedir?](https://sorumatik.co/t/yer-kurenin-levha-taktigi/529287)

Kolay gelsin!

---

_[View the full topic](https://sorumatik.co/t/ic-kurenin-levha-taktigi/529308)._