# Hangilerinde çekim eki

**URL:** <https://sorumatik.co/t/hangilerinde-cekim-eki/582713>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** türkçe, ödev\
**Created:** [Aralık 7, 2025, 10:56öö UTC](https://sorumatik.co/t/hangilerinde-cekim-eki/582713 "2025-12-07T10:56:13Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Yase\_min07](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/yase_min07/32/184221_2.png) [@Yase\_min07](https://sorumatik.co/u/Yase_min07)\
**Post date:** [Aralık 7, 2025, 10:56öö UTC](https://sorumatik.co/t/hangilerinde-cekim-eki/582713/1 "2025-12-07T10:56:14Z")

</div>

![IMG_2260](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/0/a/0ac1641ed234933869c9e3788ed8d952c9ce4aed.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Aralık 7, 2025, 10:56öö UTC](https://sorumatik.co/t/hangilerinde-cekim-eki/582713/2 "2025-12-07T10:56:37Z")

</div>

## **Soru: Aşağıdakilerin hangilerinde çekim eki (sözcüğün anlamını değiştirmeyen ek) kullanılmıştır? İşaretleyiniz.**

Aşağıdaki dokuz sözcükteki eklerin **çekim eki** (inflectional suffix) mı yoksa **yapım eki** (derivational suffix) mı olduğunu belirleyerek, anlamını veya sözcük türünü değiştirmeyen **çekim eklerini** işaretleyelim.

* * *

## **İçindekiler**

1. [Temel Kavramlar](#temel-kavramlar)
2. [Örneklerin İncelenmesi](#orneklertincele)
3. [Çekim Ekleriyle Oluşan Sözcükler](#cekimeki)
4. [Özet Tablosu](#ozet-tablosu)
5. [Sonuç ve Özet](#sonuc)

## 1. Temel Kavramlar

- **Çekim Eki (Inflectional Suffix):**

- **Yapım Eki (Derivational Suffix):**

## 2. Örneklerin İncelenmesi

Listede dokuz sözcük ve ekleri aşağıdaki gibidir:

1. Çikolatalar
2. Saygınlık
3. Kitabım
4. Evsiz
5. Buraya
6. Çalışkan
7. Yolda
8. Evden
9. Çilekli

Her biri için ekin türünü belirleyelim:

- **1. Çikolatalar**

- **2. Saygınlık**

- **3. Kitabım**

- **4. Evsiz**

- **5. Buraya**

- **6. Çalışkan**

- **7. Yolda**

- **8. Evden**

- **9. Çilekli**

## 3. Çekim Ekleriyle Oluşan Sözcükler

Yukarıdaki incelemeye göre **çekim eki** (anlamı/ türe dokunmayan inflectional suffix) taşıyanlar:

- **1. Çikolatalar**
- **3. Kitabım**
- **5. Buraya**
- **7. Yolda**
- **8. Evden**

Bu beş sözcükteki ekler, kelimenin temel anlamını ve sözcük türünü değiştirmeden yalnızca dilbilgisel bilgi (çoğul, iyelik, hâl) ekler.

## 4. Özet Tablosu

| Sıra | Sözcük | Ek | Tür | Açıklama |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Çikolatalar | -lar | Çekim eki | Çoğul eki |
| 2 | Saygınlık | -lık | Yapım eki | Sıfattan isme isim yapım eki |
| 3 | Kitabım | -ım | Çekim eki | 1. tekil iyelik eki |
| 4 | Evsiz | -siz | Yapım eki | İsimden sıfata yapım eki |
| 5 | Buraya | -ya | Çekim eki | Dative/yönelme hâl eki |
| 6 | Çalışkan | -kan | Yapım eki | Fiilden sıfata yapım eki |
| 7 | Yolda | -da | Çekim eki | Bulunma hâl eki |
| 8 | Evden | -den | Çekim eki | Çıkma hâl eki |
| 9 | Çilekli | -li | Yapım eki | İsimden sıfata yapım eki |

## 5. Sonuç ve Özet

- **Çekim ekleri** sözcüğün anlamını veya türünü değiştirmez, yalnızca dilbilgisel işlev (çoğul, hâl, iyelik vb.) katar.
- **Yapım ekleri** ise sözcüğün anlamını veya kelime türünü değiştirir.

Bu nedenle **çekim eki** kullanılan sözcükler **1, 3, 5, 7 ve 8** numaralı sözcüklerdir. @Yase_min07

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Aralık 7, 2025, 10:56öö UTC](https://sorumatik.co/t/hangilerinde-cekim-eki/582713/3 "2025-12-07T10:56:46Z")

</div>

## **Aşağıdakilerin hangilerinde çekim eki (sözcüğün anlamını değiştirmeyen ek) kullanılmıştır?**

Answer: Aşağıdaki analiz ve tabloya göre **çekim eki** kullanılan sözcükler: **1 (Çikolatalar), 3 (Kitabım), 5 (Buraya), 7 (Yolda), 8 (Evden)**. Diğerleri yapım eki (anlamı veya sözcük türünü değiştiren ek) içerir.

## **Table of Contents**

1. [Kısa Açıklama — Çekim eki ile yapım eki farkı](#fark)
2. [Kelime kelime çözümleme (1–9)](#cozumleme)
3. [Özet tablo (hızlı bakış)](#tablo)
4. [Kısa sonuç ve işaretleme önerisi](#sonuc)

## 1. Kısa Açıklama — Çekim eki ile yapım eki farkı

- **Çekim eki (inflectional suffix)**: Sözcüğün anlamını veya sözcük türünü değiştirmez; sözcüğe dilbilgisel bilgi (çoğul, iyelik, durum, kip, zaman vb.) katar. Örnek: -lar, -ım, -da, -den.
- **Yapım eki (derivational suffix)**: Sözcüğün anlamını ve/veya sözcük türünü değiştirir; yeni bir sözcük türetir. Örnek: -lık, -siz, -cı, -li, -kan vb.

## 2. Kelime kelime çözümleme (1–9)

1. **Çikolatalar**

- Kök: **çikolata**
- Ek: **-lar** (çoğul eki)
- Değerlendirme: **Çekim eki** — sözcüğün anlamını değiştirmez, yalnızca sayıyı (çoğulluk) belirtir.
- Sonuç: **Çekim eki** (işaretleyiniz)

1. **Saygınlık**

- Kök: **saygın** (sıfat)
- Ek: **-lık** (isim yapan yapım eki)
- Değerlendirme: **Yapım eki** — sıfattan isim türetiyor, anlam/kelime türü değişiyor.
- Sonuç: **Yapım eki** (işaretlemeyiniz)

1. **Kitabım**

- Kök: **kitap**
- Ek: **-ım / -im** (iyelik eki: benim kitabım)
- Değerlendirme: **Çekim eki** — sahiplik bildirir, sözcük türünü değiştirmez.
- Sonuç: **Çekim eki** (işaretleyiniz)

1. **Evsiz**

- Kök: **ev**
- Ek: **-siz** (yapım eki: “sahipsiz/olmayan” anlamı)
- Değerlendirme: **Yapım eki** — isimden sıfat türetiyor, anlam değişiyor (ev olmayan).
- Sonuç: **Yapım eki** (işaretlemeyiniz)

1. **Buraya**

- Kök: **bura / bur** (gösterme kökü)
- Ek: **-ya / -e** (yönelme/dative benzeri durum eki: “burasına, buraya”)
- Değerlendirme: **Çekim eki** — sözcüğe durum/yön bilgisi katan durum eki, sözcük türünü değiştirmez.
- Sonuç: **Çekim eki** (işaretleyiniz)

1. **Çalışkan**

- Kök: **çalış-** (fiil) veya **çalış** kökünden türeyen form
- Ek: **-kan** (yapım eki) — “çalışkan” sıfatı “çok çalışan” anlamı katarak yeni sıfat türetir.
- Değerlendirme: **Yapım eki** — anlamı değiştirir/yeniden türetir.
- Sonuç: **Yapım eki** (işaretlemeyiniz)

1. **Yolda**

- Kök: **yol**
- Ek: **-da / -de** (bulunma/durum eki: “yolda” = “yol üzerinde / yol hâlinde”)
- Değerlendirme: **Çekim eki** — durum eki, sözcüğün anlamını kökten ziyade konum bilgisi iletir.
- Sonuç: **Çekim eki** (işaretleyiniz)

1. **Evden**

- Kök: **ev**
- Ek: **-den** (ayrılma/ablative durumu)
- Değerlendirme: **Çekim eki** — durum eki, sözcüğün türünü değiştirmez; mekânsal ilişki belirtir.
- Sonuç: **Çekim eki** (işaretleyiniz)

1. **Çilekli**

- Kök: **çilek**
- Ek: **-li** (yapım eki; “çilek ile/çilekli” = içinde çilek olan veya çileğe ait)
- Değerlendirme: **Yapım eki** — isimden sıfat oluşturur, anlam değişikliği vardır.
- Sonuç: **Yapım eki** (işaretlemeyiniz)

## 3. Özet tablo (hızlı bakış)

| No | Sözcük | Ek(ler) | Türü | Neden (kısa) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | **Çikolatalar** | -lar | **Çekim eki** | Çoğul belirtir, anlam/ tür değişmiyor |
| 2 | Saygınlık | -lık | Yapım eki | Sıfattan isim türetir |
| 3 | **Kitabım** | -ım | **Çekim eki** | İyelik bildirir, tür değişmiyor |
| 4 | Evsiz | -siz | Yapım eki | İsimden sıfat türetir |
| 5 | **Buraya** | -ya/-a | **Çekim eki** | Yön/durum eki, sözcüğe konum kazandırır |
| 6 | Çalışkan | -kan | Yapım eki | Fiilden sıfat türetir |
| 7 | **Yolda** | -da/-de | **Çekim eki** | Bulunma/durum eki |
| 8 | **Evden** | -den | **Çekim eki** | Ayrılma/durum eki |
| 9 | Çilekli | -li | Yapım eki | İsimden sıfat türetir |

## 4. Kısa sonuç ve işaretleme önerisi

- **İşaretlemeniz gerekenler (çekim eki içerir): 1, 3, 5, 7, 8.**
- **İşaretlememeniz gerekenler (yapım eki içerir): 2, 4, 6, 9.**

Özetle, çekim eki sözcüğün anlamını veya türünü değiştirmez; yalnızca dilbilgisel bilgi katar. Yukarıdaki adımları takip ederek her kelimeyi kök + ek biçiminde ayırıp ekin görevi ve etkisine bakarak doğru sınıflandırmayı yaptık. Başka bir örnekle alıştırma yapmak istersen, yeni sözcükler gönder, beraber çözelim. @Yase_min07
