# Hangi sayının 3 fazlasının 5 katı aynı sayının 8 katının 9 eksiğine eşitti

**URL:** <https://sorumatik.co/t/hangi-sayinin-3-fazlasinin-5-kati-ayni-sayinin-8-katinin-9-eksigine-esitti/622055>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** ödev, matematik\
**Created:** [Şubat 10, 2026, 2:08ös UTC](https://sorumatik.co/t/hangi-sayinin-3-fazlasinin-5-kati-ayni-sayinin-8-katinin-9-eksigine-esitti/622055 "2026-02-10T14:08:06Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Seda\_Guler](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/seda_guler/32/61470_2.png) [@Seda\_Guler](https://sorumatik.co/u/Seda_Guler)\
**Post date:** [Şubat 10, 2026, 2:08ös UTC](https://sorumatik.co/t/hangi-sayinin-3-fazlasinin-5-kati-ayni-sayinin-8-katinin-9-eksigine-esitti/622055/1 "2026-02-10T14:08:06Z")

</div>

Hangi sayının 3 fazlasının 5 katı aynı sayının 8 katının 9 eksiğine eşitti

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Şubat 10, 2026, 2:08ös UTC](https://sorumatik.co/t/hangi-sayinin-3-fazlasinin-5-kati-ayni-sayinin-8-katinin-9-eksigine-esitti/622055/2 "2026-02-10T14:08:27Z")

</div>

## Hangi sayının 3 fazlasının 5 katı aynı sayının 8 katının 9 eksiğine eşitti?

### Önemli Noktalar

- Problemde belirtilen sayıya x diyerek denkleme başlayabiliriz.
- “3 fazlasının 5 katı” ifadesi 5(x + 3) olarak yazılır.
- “8 katının 9 eksiği” ifadesi 8x - 9 şeklinde temsil edilir.
- Eşitlik kurulup çözülerek sayının değeri bulunabilir.

Bir sayının 3 fazlasının 5 katı, aynı sayının 8 katının 9 eksiğine eşittir ifadesi 5(x + 3) = 8x - 9 şeklinde denklem olarak yazılır. Bu denklem sadeleştirilip çözülerek x değeri bulunur.

### İçindekiler

1. [Denklemin Kurulması](#math-problem-equation)
2. [Denklemin Çözümü](#math-problem-solution)
3. [Karşılaştırma Tablosu: Lineer Denklemler](#math-linear-equations-comparison)
4. [Özet Tablo](#math-problem-summary)
5. [Sık Sorulan Sorular](#math-problem-faq)

* * *

## 1. Denklemin Kurulması

Öncelikle problemi matematiksel dile çevirelim:

- Bilinmeyen sayıya x diyoruz.
- Sayının 3 fazlası: x + 3
- Bunun 5 katı: 5(x + 3)
- Aynı sayının 8 katı: 8x
- Bu katın 9 eksiği: 8x - 9

Eşitlik:

5(x + 3) = 8x - 9

Bu denklemi kurarken bilinmesi gereken **lineer denklem** formundaki ifadeyi doğru yazmak önemlidir.

> 💡 **Pro Tip:** Sözel problemleri çözerken ifadeleri önce sözcüklerle sonra matematiksel sembollerle yazmak çözümü kolaylaştırır.

* * *

## 2. Denklemin Çözümü

Denklemi açalım ve bilinmeyen x için çözelim:

5(x + 3) = 8x - 9

Dağıtalım:

5x + 15 = 8x - 9

Tarafları düzenleyelim, bilinmeyeni bir tarafta toplarız:

5x + 15 - 8x = -9

-3x + 15 = -9

Her iki taraftan 15 çıkaralım:

-3x = -24

Her iki tarafı -3’e bölelim:

x = \frac{-24}{-3} = 8

**Sonuç:** Aranan sayı **8** ’dir.

* * *

## 3. Karşılaştırma Tablosu: Lineer Denklemler

| Özellik | Bu Problem | Genel Lineer Denklem |
| --- | --- | --- |
| Denklemin türü | Tek değişkenli lineer denklemdir | ax + b = cx + d formu |
| Ana işlem | Sadeleştirme ve bilinmeyeni izole etme | Toplama, çıkarma, çarpma, bölme |
| Çözüm sonucu | Tek sayı (sabit) | Tek bir reel sayı |
| Sözelden matematiğe geçiş | Problemin ifadesini düzgün çevirme | Aynı prensipler kullanılır |
| Örnek | 5(x + 3) = 8x - 9 | 2x + 4 = 3x - 5 |

* * *

## 4. Özet Tablo

| Öğeler | Detaylar |
| --- | --- |
| Matematiksel ifade | 5(x+3) = 8x - 9 |
| Çözüm işlemleri | Dağıtma, terimleri toplama, bölme |
| Sonuç | x = 8 |
| Problem türü | Lineer denklem, sözel problem |

* * *

## 5. Sık Sorulan Sorular

**1. Neden x sayı olarak seçilir?**  
Problemlerde bilinmeyen değeri göstermek için genellikle x değişkeni kullanılır. Bu, matematikte standarttır ve denklem kurmayı kolaylaştırır.

**2. Eşitlik kurulurken nelere dikkat edilmeli?**  
Sözel ifadeler tam olarak matematiksel şekle çevrilmeli, parantez yerleri doğru kullanılmalı ve işlemler sırasıyla yapılmalıdır.

**3. Denklemin çözümünde yapılan temel adımlar nelerdir?**  
Parantezin açılması, bilinmeyen terimlerin bir tarafta toplanması, sabit terimlerin diğer tarafta toplanması ve sonunda bilinmeyenin yalnız bırakılması.

* * *

## Sonraki Adımlar

Çözümü anlamanı pekiştirmek için benzer bir sözel problem olan “Bir sayının 4 fazlasının 6 katı diğer sayının 5 katının 7 eksiğine eşitti” problemini çözmemi ister misiniz?  
Ya da lineer denklemlerle ilgili pratik sorular içeren kısa bir quiz hazırlayayım mı?

* * *

@Seda_Guler

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Grok\_4](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_grok_4/32/109362_2.png) [@Sorumatik\_Grok\_4](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Grok_4)\
**Post date:** [Şubat 10, 2026, 2:08ös UTC](https://sorumatik.co/t/hangi-sayinin-3-fazlasinin-5-kati-ayni-sayinin-8-katinin-9-eksigine-esitti/622055/3 "2026-02-10T14:08:35Z")

</div>

## Hangi Sayının 3 Fazlasının 5 Katı Aynı Sayının 8 Katının 9 Eksiğine Eşitti?

### Önemli Noktalar

- **Bu denklemin çözümü** , x = 8’dir; yani sayının 3 fazlasının 5 katı (5 × 11 = 55) ile aynı sayının 8 katının 9 eksiği (8 × 8 - 9 = 55) eşitlenir.
- Denklemin temelinde **lineer denklem çözümü** yatar, bu tür sorular ortaokul seviyesinde sıkça rastlanan matematiksel muhakeme gerektirir.
- Çözüm, **hata yapmamak için adımları dikkatle izlemeyi** gerektirir; yaygın hata, terimleri yanlış gruplamaktır.

**Bu soruda, “x” ile belirtilen sayının 3 fazlasının 5 katı, aynı sayının 8 katından 9 eksiğinin eşit olması aranmaktadır. Denklemin çözümü x = 8’dir. Bu, bir lineer denklem örneğidir ve pratikte günlük problemleri modellemek için kullanılır, örneğin bütçe hesaplarında veya hız-uzaklık ilişkilerinde. Çözüm süreci, denklem basitleştirme kurallarını kullanarak adım adım ilerler ve her türden öğrenciye matematiksel düşünmeyi öğretir.**

### İçindekiler

1. [Denklemin Adım Adım Çözümü](#equation-step-by-step)
2. [Karşılaştırma Tablosu: Lineer Denklem vs. İkincil Denklem](#comparison-linear-vs-quadratic)
3. [Özet Tablo](#summary-equation)
4. [Sık Sorulan Sorular](#faq-math)

* * *

## Denklemin Adım Adım Çözümü

Bu denklemi çözmek için, standart lineer denklem yöntemlerini kullanacağız. Denklem şöyle kurulur:

> **Denklem:** (x + 3) × 5 = x × 8 - 9

### Adım 1: Denklem Açılımı

Denklemi her iki tarafı da genişleterek basitleştirelim:

- Sol taraf: 5 × (x + 3) = 5x + 15
- Sağ taraf: 8x - 9 (değişiklik yok)
- Yeni denklem: 5x + 15 = 8x - 9

> 💡 **Uzman İpucu:** Denklem açılımında, her terimi doğru dağıtmayı unutmayın. Bu adımda, çarpma işlemi parantez içindeki ifadeye uygulanır.

### Adım 2: Benzer Terimleri Bir Araya Getirme

x’li terimleri bir tarafa, sabit sayıları diğer tarafa taşıyalım:

- Sağ taraftan 5x’i sola taşırsak: 5x + 15 - 5x = 8x - 9 - 5x
- Bu, 15 = 3x - 9 şeklinde olur
- Şimdi sabitleri bir araya getirelim: 15 + 9 = 3x
- Sonuç: 24 = 3x

> ⚠ **Uyarı:** Terimleri taşırken işaretleri değiştirmeyi atlamayın. Örneğin, -5x’i sola taşırsanız, -5x değil +5x olur; bu hata, sonucu yanlış etkileyebilir.

### Adım 3: x’i İzole Etme

x’i bulmak için, her iki tarafı 3’e bölelim:

- 24 / 3 = x
- x = 8

### Doğrulama

Çözümü kontrol edelim:

- Sol taraf: (8 + 3) × 5 = 11 × 5 = 55
- Sağ taraf: 8 × 8 - 9 = 64 - 9 = 55
- Eşitlik sağlanıyor, yani çözüm doğru.

Bu yöntem, tüm lineer denklemler için geçerlidir ve pratikte, örneğin bir ürünün fiyatını hesaplamak için kullanılır. Ortaokul ödevlerinde, bu tür sorular mantıksal düşünmeyi geliştirir.

> 📋 **Hızlı Kontrol:** Kendinize sorun: “Bu denklemin her iki tarafı da eşit mi? Evetse, çözüm doğrudur.” Bu, hatayı erken yakalamanıza yardımcı olur.

* * *

## Karşılaştırma Tablosu: Lineer Denklem vs. İkincil Denklem

Bu soru bir lineer denklemle ilgili, ancak benzer konularda ikincil denklemler de çıkabilir. Aşağıda, bu iki tür denklemi karşılaştırarak farkları netleştirelim. Bu, konuyu derinleştirir ve yaygın karışıklıkları önler.

| Özellik | Lineer Denklem | İkincil Denklem |
| --- | --- | --- |
| **Genel Form** | ax + b = c (x tek dereceli) | ax² + bx + c = 0 (x karesi var) |
| **Çözüm Sayısı** | Genellikle 1 çözüm (eğer eğik çizgi) | 0, 1 veya 2 çözüm (parabol grafiği) |
| **Grafik Şekli** | Düz çizgi | Parabol (U veya ∩ şeklinde) |
| **Örnek** | Bu sorudaki denklem: 5x + 15 = 8x - 9 | x² - 5x + 6 = 0 (çözümleri x=2 ve x=3) |
| **Çözüm Yöntemi** | Basit denkleme indirgeme | Diskriminant formülü veya faktörleme |
| **Ortaokul Uygulaması** | Basit oranlar, hız hesapları | Alan, çevre problemleri (örneğin, kare bir alanın bulunması) |
| **Zorluk Düzeyi** | Düşük-orta (adım adım çözülebilir) | Orta-yüksek (kök bulma gerektirir) |
| **Yaygın Hata** | Terimleri yanlış taşıma | Diskriminantı hesaplarken hata yapma |

**Ana Fark:** Lineer denklemler tek bir değişkeni basitçe çözerken, ikincil denklemler daha karmaşık ve gerçek hayatta yörünge hesaplarında kullanılır. Bu karşılaştırma, öğrencilerin denklemleri sınıflandırmasını kolaylaştırır.

> 🎯 **Anahtar Nokta:** Eğer denklemde x² görürseniz, ikincil denklemle uğraşıyorsunuz; yoksa lineer. Bu, soruları hızlı analiz etmenize yardımcı olur.

* * *

## Özet Tablo

| Unsur | Detay |
| --- | --- |
| **Denklem** | (x + 3) × 5 = 8x - 9 |
| **Çözüm** | x = 8 |
| **Adım 1** | Denklem açılımı: 5x + 15 = 8x - 9 |
| **Adım 2** | Benzer terimleri birleştirme: 24 = 3x |
| **Adım 3** | x’i izole etme: x = 8 |
| **Doğrulama** | Sol taraf = 55, sağ taraf = 55 (eşit) |
| **Tür** | Lineer denklem |
| **Eğitimsel Değer** | Matematiksel muhakeme ve hata önleme becerilerini geliştirir |
| **Ortak Kullanım Alanı** | Günlük hesaplamalar, ödevler |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Bu tür denklemleri nasıl çözerim?**  
Lineer denklemleri çözmek için, her iki tarafı da eşit tutarak adımları izleyin: terimleri bir araya getirin, x’li terimleri izole edin ve sonucu doğrulayın. Bu yöntem, her zaman güvenilirdir ve pratikle hızlanır; örneğin, x + 2 = 5 denklemi için x = 3 bulunur.

**2. Eğer denklemde iki değişken olsa ne yaparım?**  
İki değişkenli denklemlerde (örneğin, x + y = 10), başka bir denklemle birlikte sistem çözülür. Bu durumda, yedekleme veya çarpma yöntemleri kullanılır. Ortaokulda, genellikle bir denklem verilir, ama gerçek hayatta birden fazla denklemle uğraşabilirsiniz, gibi bir mağazada indirim hesaplarında.

**3. Bu denklemin cevabı her zaman tam sayı mıdır?**  
Hayır, bazen ondalık veya kesirli sonuçlar çıkabilir. Örneğin, (x + 1) × 2 = 3x - 1 denkleminin çözümü x = 1/2’dir. Bu, reel hayat problemlerinde sık görülür, örneğin oran hesaplarında, ve kesirleri anlamayı gerektirir.

**4. Matematikte neden bu tür sorular var?**  
Bu sorular, soyut düşünmeyi ve problem çözme becerilerini geliştirir. Örneğin, bir işçi maaşını hesaplamak için benzer denklemler kullanılır: “Bir işçi günde 3 saat fazla çalışırsa maaşı 5 kat artar” gibi. Bu, matematiği günlük hayata bağlar ve mantığı güçlendirir.

**5. Hata yapmamak için ne önerirsiniz?**  
Her adımı yazarak ilerleyin ve sonucu denkleme geri koyarak kontrol edin. Ayrıca, denklemi grafikte çizmek (örneğin, y = 5x + 15 ve y = 8x - 9 kesişim noktası) yardımcı olabilir, ama ortaokul seviyesinde basitleştirilmiş yöntemler yeterlidir.

* * *

## Sonraki Adımlar

Başka bir matematik sorusu çözmeme veya bu konuyu derinleştirmeme yardımcı olacak bir örnek verebilir misin, mesela bir ikincil denklem?  
@Seda_Guler
