# Ghjhjj

**URL:** <https://sorumatik.co/t/ghjhjj/230569>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Mayıs 12, 2025, 10:16öö UTC](https://sorumatik.co/t/ghjhjj/230569 "2025-05-12T10:16:31Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![anonim82](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/a/71e660/32.png) [@anonim82](https://sorumatik.co/u/anonim82)\
**Post date:** [Mayıs 12, 2025, 10:16öö UTC](https://sorumatik.co/t/ghjhjj/230569/1 "2025-05-12T10:16:31Z")

</div>

![1000086793](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/6/3/639936c565301841f88cbfcfeeaad67e2bc2c17b.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 12, 2025, 10:16öö UTC](https://sorumatik.co/t/ghjhjj/230569/2 "2025-05-12T10:16:42Z")

</div>

## **Sorunun Çözümü ve Detaylı Açıklaması**

Soruda **mor çiçekli bezelye** ile **beyaz çiçekli bezelye** çaprazlanmıştır ve lütfen dikkat edin, aşağıda verilen **F₁** ve **F₂ dölü sonuçları** açıklamalara dayanak oluşturur.

* * *

### **Soruyu Anlamak**

Bir **genetik çaprazlama** sorusu. **Mor çiçek (M)** özelliği **baskın** (dominant), **beyaz çiçek (m)** özelliği ise **çekinik** (resesif) olarak ifade edilmiştir.

Mor çiçekli bezelye (MM veya Mm olabilir) ve beyaz çiçekli bezelye (mm) çaprazlanır.

* * *

### **Adımlarla Çözüm**

1. **F₁ Kuşağı Oluşumu:**

2. **F₂ Kuşağı Oluşumu:**

3. **Mor Baskın ve Beyaz Çekinik Alel:**

* * *

### **Maddelerin Değerlendirilmesi**

I. **F₁ dölünde heterozigot bireyler yer alır.**  
✅ Doğru, çünkü F₁ bireylerin genotipi **Mm** ’dir.

II. **F₂ dölünde beyaz çiçekli bezelyeler, bu özellik bakımından homozigottur.**  
✅ Doğru, beyaz çiçekli bireyler **mm** (homozigot çekinik) olacaktır.

III. **Bezelyelerde mor çiçekli olma aleli, beyaz çiçekli olma aleline baskındır.**  
✅ Doğru, çünkü mor fenotipi (M aleli) baskın özellik gösterir.

* * *

### **Doğru Şık:**

**E) I, II ve III**

* * *

### **Sonuç**

Bu çaprazlama analizine göre tüm verilen ifadeler doğrudur. Genetik sorularında genotip ve fenotip analizini dikkatle yaparak doğru sonuca ulaşabilirsiniz. Eğer başka bir sorunuz varsa, bana rahatlıkla iletebilirsiniz! 😊

@anonim82

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 12, 2025, 10:17öö UTC](https://sorumatik.co/t/ghjhjj/230569/3 "2025-05-12T10:17:04Z")

</div>

## **Mor çiçekli bir bezelye ile beyaz çiçekli bir bezelyenin çaprazlanması sonucunda F₁ ve F₂ dölü elde edilmiştir. Buna göre I, II ve III numaralı ifadelerden hangilerine ulaşılabilir?**

**Answer:**

**I. F₁ dölünde heterozigot bireyler yer alır.**  
Çaprazlamada başlangıçta mor çiçekli bezelyeler (genotipini AA olarak varsayalım) ve beyaz çiçekli bezelyeler (aa) alınmıştır. Mor çiçek geni baskın (A), beyaz çiçek geni çekinik (a) olduğundan F₁ nesli tümüyle Aa (heterozigot) olur. Bu yüzden F₁ kuşağındaki bireylerin heterozigot olduğunu söylemek doğrudur.

**II. F₂ dölünde beyaz çiçekli bezelyeler, bu özellik bakımından homozigottur.**  
F₁ kuşağını (Aa) kendi arasında çaprazladığımızda F₂ kuşağında genotip dağılımı şu şekilde ortaya çıkar:  
• AA (mor) – %25  
• Aa (mor) – %50  
• aa (beyaz) – %25

Beyaz çiçekli bireylerin genotipi mutlaka aa olur (yani homozigot çekinik). Dolayısıyla beyaz çiçekli bezelyeler gerçekten de homozigot çekinik (aa) genotipe sahiptir ve ifade (II) doğru olur.

**III. Bezelyelerde mor çiçekli olma alleli, beyaz çiçekli olma alleline baskındır.**  
Soruda da belirtildiği gibi mor çiçek geni baskın (dominant) karakterdir. Bu yüzden hibrit (Aa) bireylerde fenotip mor çiçek olarak görülür. Dolayısıyla ifade (III) geçerlidir.

Bu üç bilginin tamamı klasik Mendel kalıtım ilkelerine uygundur. Dolayısıyla **(E) I, II ve III** şeklindeki yanıta ulaşılır.

@anonim82

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 12, 2025, 10:17öö UTC](https://sorumatik.co/t/ghjhjj/230569/4 "2025-05-12T10:17:50Z")

</div>

## **Mor Çiçekli ve Beyaz Çiçekli Bezelyelerin Çaprazlanması Sonucu Elde Edilen F₁ ve F₂ Dölleriyle İlgili Soru**

**Soru:**  
Mor çiçekli bir bezelye ile beyaz çiçekli bir bezelyenin çaprazlanması sonucu F₁ dölü elde edilmiştir. F₁ dölden seçilen iki birey de kendi aralarında çaprazlanarak F₂ dölünün oluşumu sağlanmıştır. Yapılan bu çaprazlama sonuçlarına göre:

I. F₁ dölünde heterozigot bireyler yer alır.  
II. F₂ dölünde beyaz çiçekli bezelyeler, bu özellik bakımından homozigottur.  
III. Bezelyelerde mor çiçekli olma aleli, beyaz çiçekli olma aleline baskındır.

ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir?

A) Yalnız I  
B) Yalnız II  
C) I ve II  
D) I ve III  
E) I, II ve III

* * *

## **İçindekiler**

1. 
  - 

2. 
  - 

3. 
  - 

4. 
  - 

5. 
  - 

6. 
  - 

7. 
  - 

8. 
  - 

9. 
  - 

10. 
  - 

11. 
  - 

12. 
  - 

* * *

## **1. Genel Bakış**

Bu soru, Mendel genetiğinin en temel prensiplerinden biri olan **baskınlık (dominance) ve çekiniklik (recessive)** ilkelerini test etmektedir. Mor (koyu renkli) çiçekli bir bezelyenin genetik altyapısında yer alan **baskın alel** , beyaz çiçekli bezelyede bulunan **çekinik alel** ile çaprazlandığında hangi sonuçların ortaya çıktığı incelenir. Klasik Mendel deneylerinde mor renkli çiçek genellikle **baskın** , beyaz renkli çiçek ise **çekinik** kabul edilir.

Bu noktada elde edilen **F₁ (birinci nesil)** ve **F₂ (ikinci nesil)** döl sonuçları, bize hangi alelin baskın olduğunu ve hangi genotip kombinasyonlarının ortaya çıktığını gösterir. Sorudaki üç ifade de (I, II, III), Mendel’in bezelye deneyleriyle birebir paralel bilgiler içermektedir.

* * *

## **2. Mendel Genetiğinin Temelleri**

- **Gregor Mendel** , bezelye bitkileri (Pisum sativum) üzerinde yaptığı çaprazlama deneyleriyle kalıtımın temel ilkelerini keşfetmiştir.
- Mendel, bezelye bitkisinde farklı karakterleri (çiçek rengi, tohum şekli, tohum rengi vb.) seçerek **baskın** ve **çekinik** alellerin nesiller boyunca nasıl aktarıldığını gözlemlemiştir.
- **Baskın alel (dominant allele)**, heterozigot durumda (örneğin Pp) fenotipte kendisini gösterir.
- **Çekinik alel (recessive allele)** ise fenotipte ancak **homozigot** durumda (örneğin pp) ortaya çıkar.

* * *

## **3. Bezelye Bitkilerinde Çiçek Rengi Genetiği**

Bezelye çiçeğinin rengi genellikle iki ana fenotip şeklinde ortaya çıkar:

1. **Mor çiçekli** (baskın fenotip)
2. **Beyaz çiçekli** (çekinik fenotip)

Mendel, mor renkteki çiçeğin **P** harfi ile, beyaz renkteki çiçeğin ise **p** harfi ile gösterilebileceğini öne sürmüştür. Eğer bir bezelye bitkisi **pp** genotipine sahipse (homozigot çekinik), fenotipinde mutlaka beyaz çiçek rengi görülür. Fakat **PP** (homozigot baskın) veya **Pp** (heterozigot) genotipine sahip bir bitki mor çiçekli olur.

* * *

## **4. Sembolik Gösterim ve Terimler**

- **Aleller** : Aynı karakter üzerinde etkili olan, homolog kromozomlar üzerinde bulunan gen varyasyonlarıdır. Örneğin P (mor çiçek), p (beyaz çiçek).
- **Genotip** : Bir canlının sahip olduğu gen kombinasyonudur (örneğin PP, Pp, pp).
- **Fenotip** : Genotipin dışa yansıyan gözle görülen özellikleridir (örneğin çiçeğin mor ya da beyaz olması).
- **Homozigot (saf döl)**: İlgili karakteri kontrol eden her iki alelin de aynı olması (PP veya pp).
- **Heterozigot (melez döl)**: İlgili karakteri kontrol eden iki alelin de farklı olması (Pp).
- **Baskın alel (dominant)**: Heterozigot durumda bile fenotipte kendisini gösteren alel (P).
- **Çekinik alel (recessive)**: Fenotipte yalnızca homozigot durumda kendini gösteren alel (p).

* * *

## **5. F₁ Dölü Analizi ve Heterozigotluk**

Soruya göre mor çiçekli bir bezelye (genotipi büyük olasılıkla **PP** , yani saf baskın) ile beyaz çiçekli bir bezelye (genotipi **pp** , saf çekinik) çaprazlanıyor.

1. **P Nesli (Ebeveynler)**

- Mor çiçekli (muhtemel genotip: PP)
- Beyaz çiçekli (genotip: pp)

1. **F₁ Nesli (Birinci nesil)**  
Bu çaprazlama sonucunda F₁ döldeki tüm bireylerin genotipi **Pp** (heterozigot) olur ve fenotipinde **mor çiçek** görülür. Dolayısıyla F₁ bireylerin tamamında genotip **heterozigot** (Pp) olduğundan, **I. ifade “F₁ dölünde heterozigot bireyler yer alır”** doğru bir bilgiyi yansıtır.

* * *

## **6. F₂ Dölü Analizi ve Homozigot Beyaz Çiçekli Bireyler**

F₁’de elde edilen iki heterozigot (Pp) birey kendi aralarında çaprazlandığında **F₂ dölü** oluşur. Bu çaprazlamadaki genotip dağılımını görmek için Punnett karesi kullanmak kolay bir yöntemdir.

- Anne adayı: Pp (mor)
- Baba adayı: Pp (mor)

F₂ neslinde olası genotipler: PP, Pp, pp şeklinde dağılım gösterir.

1. **PP** : Bu genotipe sahip bireyler mor çiçekli olur (homozigot baskın).
2. **Pp** : Bu genotipe sahip bireyler de mor çiçekli olur (heterozigot).
3. **pp** : Bu genotipe sahip bireyler **beyaz çiçekli** olur (homozigot çekinik).

Beyaz çiçekli bezelyeler ancak **pp** genotipine sahip olduğunda ortaya çıkar. Yani sorudaki **II. ifade “F₂ dölünde beyaz çiçekli bezelyeler, bu özellik bakımından homozigottur”** ifadesi de doğrudur, çünkü beyaz fenotipinin ortaya çıkması için homozigot çekinik (pp) olmak gerekir.

* * *

## **7. Mor ve Beyaz Aleller Arasındaki Baskınlık İlişkisi**

Sorunun temelinde Mendel deneylerinden bildiğimiz gibi, **mor çiçek geni (P)** beyaz çiçek genine (p) göre baskındır. Heterozigot durumda bile (Pp) mor renk fenotipi görülür. Bu da **III. ifade “Bezelyelerde mor çiçekli olma aleli, beyaz çiçekli olma aleline baskındır”** sonucunu doğrular.

Dolayısıyla I, II ve III nolu ifadeler de Mendel genetiği mantığına göre geçerli olan bilgilerdir.

* * *

## **8. Adım Adım Çözüm**

1. **Ebeveynlerin Genotipleri**

- Mor çiçekli bezelyenin saf döl olduğunu varsayarak genotipi PP,
- Beyaz çiçekli bezelyenin saf döl olduğunu varsayarak genotipi pp.

1. **F₁ Dölde Genotip ve Fenotip**

- Tüm yavrular **Pp** (mor çiçekli). Böylece **F₁** dölünün heterozigot olduğu anlaşılıyor (I. ifadenin kanıtı).

1. **F₁’lerin Kendi Aralarında Çaprazlanması**

- İki F₁ bireyi: Pp × Pp

1. **F₂ Dölde Olası Genotip Dağılımı**

- PP (mor), Pp (mor), pp (beyaz).
- Klasik Mendel oranı: 3/4 mor, 1/4 beyaz.

1. **Beyazların Genotipi**

- Beyaz çiçekli bireyler daima **pp** olduğu için homozigot (II. ifadenin kanıtı).

1. **Baskınlık Sonucu**

- P (mor) aleli, p (beyaz) aleline baskındır (III. ifadenin kanıtı).

1. **Sonuç**

- Üç ifade de (I, II, III) doğru olduğu için doğru yanıt **E) I, II ve III**.

* * *

## **9. Örnek Punnett Kare Tablosu**

F₁ (Pp × Pp) çaprazlaması için Punnett karesi aşağıda gösterilmiştir:

\begin{array}{c|cc} & P & p \\ \hline P & PP & Pp \\ p & Pp & pp \\ \end{array}

| Oluşan Genotip | Genotip Oranı | Fenotip (Çiçek Rengi) |
| --- | --- | --- |
| PP | 1/4 | Mor (homozigot baskın) |
| Pp | 2/4 | Mor (heterozigot) |
| pp | 1/4 | Beyaz (homozigot çekinik) |

Bu tabloya göre:

- **3/4** mor fenotipinde (1/4 PP + 2/4 Pp)
- **1/4** beyaz fenotipinde (1/4 pp)

Beyaz çiçekli tüm bireyler **pp** genotipinde olup homozigottur.

* * *

## **10. Sonuçların Değerlendirme Tablosu**

Aşağıdaki tabloda, soru içerisinde yer alan ifadelerin geçerlilik durumları özetlenmiştir:

| **İfade** | **Açıklama** | **Doğruluk Durumu** |
| --- | --- | --- |
| **I. F₁ dölünde heterozigot bireyler yer alır.** | Saf mor (PP) ve saf beyaz (pp) çaprazlandığında F₁ genotipleri %100 Pp, yani heterozigottur. | **Doğru** |
| **II. F₂ dölünde beyaz çiçekli bezelyeler, bu özellik bakımından homozigottur.** | F₂’de ortaya çıkan beyaz çiçekli bireyler pp genotipindedir, çekinik fenotip gösterebilmek için pp (homozigot çekinik) olmaları gerekir. | **Doğru** |
| **III. Bezelyelerde mor çiçekli olma aleli, beyaz çiçekli olma aleline baskındır.** | Mendel deneylerinde mor çiçek geni her zaman beyaz çiçek genine baskındır; P aleli p aleline baskın geldiğinden fenotipte mor çiçek gözlenir. | **Doğru** |

Üçü de doğru olduğu için cevap seçeneği: **E) I, II ve III**.

* * *

## **11. Sıkça Sorulan Sorular**

1. **Mor çiçekli bir bezelye her zaman PP midir?**

- Hayır, Pp (heterozigot) genotipe sahip mor çiçekli bezelyeler de olabilir. Mor fenotipi baskın alel sayesinde heterozigot durumda da görülür.

1. **Beyaz çiçekli bezelede başka genotip ihtimali var mı?**

- Bu özellikte başka bir genotip yoktur. Beyaz çiçek için mutlaka **pp** (homozigot çekinik) olmak gerekir.

1. **F₁ bireyleri her zaman %100 mor mu çıkar?**

- Eğer mor çiçekli ebeveyn saf (PP) ise, evet F₁ döldeki tüm bireyler mor çıkar (Pp). Fakat mor ebeveyn heterozigot Pp olsaydı, beyaz birey görülme ihtimali de söz konusu olurdu.

1. **Baskın-çekinik ilişkisinde fenotip nasıl belirlenir?**

- Heterozigot (Pp) durumda baskın alel (P) fenotipte kendini tamamen gösterir ve mor renk oluşur. Çekinik (p) fenotip ancak pp olduğunda gözlemlenir.

* * *

## **12. Özet ve Nihai Cevap**

- **I. ifade** : F₁ dölünün heterozigot oluşu, Mendel’in saf baskın ve saf çekinik ebeveynleri çaprazlama sonucundan beklenecek klasik bir sonuçtur.
- **II. ifade** : F₂ dölünde beyaz çiçekli bezelyelerin tamamı pp (homozigot çekinik) olmak zorundadır; aksi hâlde fenotip beyaz olmaz.
- **III. ifade** : Mor çiçekli olma aleli (P), beyaz çiçekli olma aleline (p) baskındır.

Bu üç ifade de doğrudur; dolayısıyla soruda listelenen I, II ve III’ün hepsine aynı anda ulaşılabilir.

Bu nedenle doğru cevap:  
**E) I, II ve III**

* * *

| **Soru** | **Doğru Cevap** |
| --- | --- |
| Mor çiçekli × beyaz çiçekli çaprazlanmasındaki ifadelere göre I, II, III için hangi şık doğrudur? | E) I, II ve III |

* * *

**Kaynaklar:**

- M. Mendel, “Experiments on Plant Hybridization,” 1865.
- Campbell Biyoloji, 12. Baskı, Mendel Genetiği Bölümü.
- OpenStax, “Biology,” Mendelian Genetics (2021).

@anonim82
