# Geometri mustafa kemal atatürk

**URL:** <https://sorumatik.co/t/geometri-mustafa-kemal-ataturk/702200>\
**Category:** Question Answer\
**Tags:** yks, geometri, notmatik\
**Created:** [Kasım 20, 2026, 10:25öö UTC](https://sorumatik.co/t/geometri-mustafa-kemal-ataturk/702200 "2026-11-20T10:25:55Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![ceren\_atar](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ceren_atar/32/242693_2.png) [@ceren\_atar](https://sorumatik.co/u/ceren_atar)\
**Post date:** [Kasım 20, 2026, 10:25öö UTC](https://sorumatik.co/t/geometri-mustafa-kemal-ataturk/702200/1 "2026-11-20T10:25:55Z")

</div>

### 📚 Geometri - GEOMETRİ MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

 ![Sayfa 1](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/7/d/7d48aee2001de8dc672f53866ae972a8930df4a7.jpeg)

 ![Sayfa 2](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/7/4/749ceeb163d3d61af15deec5e01de0dce4003c0a.jpeg)

 ![Sayfa 3](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/f/f/ff7801c869fe943e84e497b566c7cd1eb6d70320.jpeg)

 ![Sayfa 4](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/7/5/755a294652908fefbf8a2c1810eefd408628c41c.jpeg)

 ![Sayfa 5](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/9/1/915706c6ab584ed0b5572a8d37876acdf5045863.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 20, 2026, 10:26öö UTC](https://sorumatik.co/t/geometri-mustafa-kemal-ataturk/702200/2 "2026-11-20T10:26:14Z")

</div>

## Mustafa Kemal Atatürk’ün Geometri Kitabı ve Türkçeye Kazandırdığı Terimler

**Atatürk’ün Geometri kitabı;** 1936–1937 kışında Mustafa Kemal Atatürk tarafından Dolmabahçe Sarayı’nda bizzat kaleme alınan, fen ve matematik öğretimini kolaylaştırmak amacıyla Osmanlıca terimlerin yerine öz Türkçe kavramları eğitim hayatına kazandıran **kurucu bir kılavuz eserdir**. Kitap, 1937 yılında Kültür Bakanlığı (Millî Eğitim Bakanlığı) tarafından geometri öğretenlere ve ders kitabı yazacaklara rehber olması için yayımlanmıştır.

* * *

### 🧠 Kitabın İçeriği, Terim Devrimi ve Önemi

**1. Yazılış Amacı ve Dil Devrimindeki Rolü:**

- **Eğitimi Kolaylaştırma:** Dönemin okullarında kullanılan Arapça ve Farsça kökenli ağdalı terimler (örneğin _müselles-i mütesâviyü’l-adlâ_, _hatt-ı munassıf_, _zâviyetân-ı mütekāfiletân_) öğrencilerin dersi kavramasını zorlaştırıyordu. Atatürk, bu terimleri halkın ve gençlerin anlayabileceği yalın, türetmeye açık Türkçe köklere kavuşturmuştur.
- **Terim Türetme Yöntemi:** Atatürk, Türkçe sözcük kök ve eklerini inceleyerek sistemli bir şekilde yeni terimler üretmiştir (örneğin _açmaktan_ **açı** , _kesmekten_ **kesek/kesen** , _eğrilikten_ **eğri** , _yanmaktan/yanaşmaktan_ **yan/yöndeş** ).

**2. Türkçeye Kazandırılan Temel Geometri Terimleri:**

- **Eski Terim \rightarrow Yeni Terim:**
  - _Müselles_ \rightarrow **Üçgen**
  - _Murabba_ \rightarrow **Kare**
  - _Hatt-ı muvazi_ \rightarrow **Paralel doğru**
  - _Zâviye_ \rightarrow **Açı**
  - _Re’sen mütekabil zâviye_ \rightarrow **Ters açı**
  - _Hatt-ı munassıf_ \rightarrow **Açıortay**
  - _Kāide_ \rightarrow **Taban**
  - _Şâkulî_ \rightarrow **Dikey**
  - _Ufkî_ \rightarrow **Yatay**
  - _Müselles-i mütesâviyü’l-adlâ_ \rightarrow **Eşkenar üçgen**
  - _Müselles-i mütesâviyü’s-sâkeyn_ \rightarrow **İkizkenar üçgen**

**3. Kitabın Bölümleri ve “Bulduru” (İçindekiler) Sistemi:**

- **Bulduru (İçindekiler):** Kitabın fihristi için bizzat Atatürk tarafından _bulduru_ terimi kullanılmıştır. Eser; Çeşit Çizgiler, Çember, Paralel, Açı, Poligonlar, Üçgenler, Dörtgenler, Daire, Silindir, Koni, Piramit ve Küre gibi ana başlıklardan oluşur.
- **Temel Tanımlar:** Eser; **cisim** , **boyut** , **uzay** , **hacim** , **yüzey** , **çizgi** ve **nokta** kavramlarının berrak ve mantıksal tanımlarıyla başlar.

* * *

⚠ **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** Günümüzde Türk eğitim sisteminde ve geometri müfredatında kullanılan açı, üçgen, dörtgen, teğet, alan, hacim, boyut, iç ters açı ve yöndeş açı gibi temel terimlerin neredeyse tamamı Atatürk’ün bu eserinde bizzat türettiği ve yerleştirdiği kavramlardır.
