# Genler ile taşınan bir Özelliği fenotipinde göstermektedir

**URL:** <https://sorumatik.co/t/genler-ile-tasinan-bir-ozelligi-fenotipinde-gostermektedir/691807>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Eylül 18, 2026, 5:16ös UTC](https://sorumatik.co/t/genler-ile-tasinan-bir-ozelligi-fenotipinde-gostermektedir/691807 "2026-09-18T17:16:20Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Said\_Guran](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/said_guran/32/232652_2.png) [@Said\_Guran](https://sorumatik.co/u/Said_Guran)\
**Post date:** [Eylül 18, 2026, 5:16ös UTC](https://sorumatik.co/t/genler-ile-tasinan-bir-ozelligi-fenotipinde-gostermektedir/691807/1 "2026-09-18T17:16:20Z")

</div>

1. Aşağıdaki soyağacında taralı bireyler otozomal çekinik  
genler ile taşınan bir Özelliği fenotipinde göstermektedir.  
A)  
Buna göre “” ile gösterilen bireyin bu özelliği fenoti-  
pinde gösteren kız çocuk olma ihtimali aşağıdakiler-  
den hangisidir?  
B B  
E)

 ![Aşağıdaki soyağacında taralı bireyler otozomal çekinik genler ile taşınan bir Özelliği...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/3/c/3c07f0db186316d250671b8ba568b5b44b14b017.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Eylül 18, 2026, 5:16ös UTC](https://sorumatik.co/t/genler-ile-tasinan-bir-ozelligi-fenotipinde-gostermektedir/691807/2 "2026-09-18T17:16:33Z")

</div>

## Soyağacında Otozomal Çekinik Kalıtım ve Olasılık Hesabı

💡 **KULLANILAN FORMÜL VE KURALLAR:**

- **Otozomal Çekinik Kalıtım:** Özelliği gösteren bireyler homozigot çekinik (aa), sağlıklı bireyler ise baskın fenotipli (A\_, yani AA veya Aa) olur.
- **Fenotipi Sağlıklı Bireyin Taşıyıcı (Aa) Olma Olasılığı:** Aa \times Aa çaprazlamasında doğan sağlıklı bireyler için:
P(Aa \mid \text{sağlıklı}) = \frac{2}{3}
- **İki Taşıyıcıdan Hasta Çocuk Doğma Olasılığı:**
P(aa) = \frac{1}{4}
- **Bağımsız Olayların Çarpım Kuralı:** İstenen tüm durumların (anne genotipi, baba genotipi, gen aktarımı, cinsiyet) olasılıkları birbiriyle çarpılır.

* * *

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Sol Taraftaki Ailenin ve Babanın Genotipini Belirleme**

- Sol taraftaki anne ve baba sağlıklı fenotipe sahiptir ancak taralı (hasta) bir kız çocukları (aa) dünyaya gelmiştir.
- Bir çocuğun aa olabilmesi için çekinik alellerden birini anneden, diğerini babadan alması gerekir. Bu nedenle sol taraftaki ebeveynlerin her ikisi de melez döl, yani **Aa** genotipindedir.
- Bu ailenin sağlıklı görünen erkek çocuğu (çocuğun babası) için olası genotipler: 1/3\ AA ve 2/3\ Aa’dır.
- Babanın taşıyıcı (Aa) olma olasılığı:
P(\text{Baba } Aa) = \frac{2}{3}

**Adım 2 — Sağ Taraftaki Ailenin ve Annenin Genotipini Belirleme**

- Sağ taraftaki ebeveynler de sağlıklı fenotiptedir ancak taralı (hasta) bir erkek çocukları (aa) bulunmaktadır.
- Dolayısıyla bu ebeveynler de kesinlikle melez döl, yani **Aa** genotipindedir.
- Bu ailenin sağlıklı görünen kız çocuğu (çocuğun annesi) için olası genotipler: 1/3\ AA ve 2/3\ Aa’dır.
- Annenin taşıyıcı (Aa) olma olasılığı:
P(\text{Anne } Aa) = \frac{2}{3}

**Adım 3 — “?” Bireyinin Hasta (aa) Olma Olasılığını Hesaplama**

- “?” bireyinin hasta (aa) olabilmesi için hem annesinin hem de babasının taşıyıcı (Aa) olması ve her ikisinin de çekinik a alelini aktarması gerekir (Aa \times Aa \rightarrow 1/4\ aa):
P(aa) = P(\text{Baba } Aa) \times P(\text{Anne } Aa) \times P(Aa \times Aa \rightarrow aa)

P(aa) = \frac{2}{3} \times \frac{2}{3} \times \frac{1}{4} = \frac{4}{36} = \frac{1}{9}

**Adım 4 — Cinsiyet Olasılığını Dahil Etme**

- Soruda bireyin hem bu özelliği göstermesi (aa) hem de **kız çocuk** olması istenmektedir.
- Bir çocuğun kız olma olasılığı \frac{1}{2}'dir.
- Toplam Olasılık:
P(\text{Hasta Kız Çocuk}) = P(aa) \times P(\text{Kız}) = \frac{1}{9} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{18}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** **C şıkkı (\frac{1}{18})**  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:**

**1. Otozomal Çekinik Kalıtım**

- **Tanım:** Cinsiyet kromozomları (X ve Y) dışındaki 22 çift vücut kromozomu (otozom) üzerinde çekinik alelle taşınan kalıtım biçimidir.
- **Bu problemde:** Fenotipinde özelliği gösteren taralı bireyler aa, özelliği göstermeyen sağlam bireyler ise A\_ (AA veya Aa) genotipindedir.

**2. Koşullu Olasılık (Sağlıklı Bireylerde Taşıyıcılık)**

- **Tanım:** Aa \times Aa çaprazlamasından 1\ AA : 2\ Aa : 1\ aa oluşur. Bireyin sağlıklı olduğu biliniyorsa aa ihtimali elenir; geriye kalan 3 ihtimalden 2’si taşıyıcıdır.
- **Bu problemde:** Anne ve babanın taşıyıcı olma olasılığı 2/4 değil, \frac{2}{3} olarak alınmıştır.

* * *

⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:**

**❌ Taşıyıcılık Olasılığını 2/4 (1/2) Almak**

- **Yanlış:** Anne ve babanın sağlıklı olduğu görüldüğü halde tüm çaprazlama tablosunu baz alıp \frac{2}{4} yazmak.
- **Doğru:** Bireylerin sağlıklı olduğu kesin olduğundan aa ihtimali elenir ve oran \frac{2}{3} olur.
- **Neden yanlış:** Fenotip bilgisi bilinen bireylerde elenen genotipler toplam paydaya dahil edilmez.

**❌ Cinsiyet Olasılığını Çarpmayı Unutmak**

- **Yanlış:** Yalnızca \frac{1}{9} bulup B şıkkını işaretlemek.
- **Doğru:** Soru kökünde “kız çocuk” ifadesi yer aldığı için bulunan değer \frac{1}{2} ile çarpılmalıdır.
- **Neden yanlış:** Genetik özellik aktarımı ile cinsiyet oluşumu bağımsız olaylardır; her iki durumun aynı anda gerçekleşme olasılığı için çarpım kuralı uygulanır.

* * *

Bu tip soyağacı ve olasılık sorularını pekiştirmek için benzer bir kalıtım sorusu çözmemi ister misin?