# Geçişli geçişsiz etken edilgen

**URL:** <https://sorumatik.co/t/gecisli-gecissiz-etken-edilgen/315635>\
**Category:** Genel Kültür\
**Created:** [Temmuz 22, 2025, 11:27öö UTC](https://sorumatik.co/t/gecisli-gecissiz-etken-edilgen/315635 "2025-07-22T11:27:59Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Temmuz 22, 2025, 11:27öö UTC](https://sorumatik.co/t/gecisli-gecissiz-etken-edilgen/315635/1 "2025-07-22T11:27:59Z")

</div>

geçişli geçişsiz etken edilgen

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Temmuz 22, 2025, 11:28öö UTC](https://sorumatik.co/t/gecisli-gecissiz-etken-edilgen/315635/2 "2025-07-22T11:28:08Z")

</div>

## **Geçişli, Geçişsiz, Etken ve Edilgen Nedir?**

**Cevap:**

Türkçede fiillerin ve cümle yapılarını anlamak için **geçişli** , **geçişsiz** , **etken** , ve **edilgen** kavramları çok önemlidir. Bu kavramlar, fiilin nesne alıp almamasına, işin kim tarafından yapıldığına ve cümlenin yapısına göre farklılık gösterir.

* * *

### **1. Geçişli ve Geçişsiz Fiiller**

Fiiller; anlam açısından iki gruba ayrılır:

- **Geçişli Fiiller:**  
Bir nesneye ihtiyaç duyarlar, yani yaptıkları işin etkilediği bir nesne mutlaka olmalıdır.  
Örnekler:

- **Geçişsiz Fiiller:**  
Nesneye ihtiyaç duymayan, işi sadece özne yapar. Yani doğrudan nesne kullanılmaz.  
Örnekler:

**Not:** Bazı fiiller hem geçişli hem geçişsiz olarak kullanılabilir. Örnek: “Oku-” fiili;

- Geçişli: _Kitabı oku._
- Geçişsiz: _Kitap oku._ (Burada daha farklı anlamda kullanılır)

* * *

### **2. Etken ve Edilgen Yapılar**

Bir eylemin, işin kim tarafından yapıldığını gösterir:

- **Etken (Active Voice):**  
Özne, fiildeki hareketi gerçekleştiren kişidir. Yani işi yapan belli ve özne tarafından yapılır.  
Örnekler:

- **Edilgen (Passive Voice):**  
İş özneye dışarıdan yapılır ve yapan kişiden bahsedilmesi zorunlu değildir. İşin özne üzerinde yapıldığı belirtilir.  
Edilgen cümlelerin yapımı genellikle “-l”, “-n” ekleri ile yapılır.  
Örnekler:

* * *

### **Örneklerle Özet Tablosu**

| **Terim** | **Tanımı** | **Örnek Cümle** | **Notlar** |
| --- | --- | --- | --- |
| **Geçişli** | Nesne alan fiil | Ali kitabı okuyor. | Nesne zorunlu |
| **Geçişsiz** | Nesne almayan fiil | Çocuk koşuyor. | Nesnesiz |
| **Etken** | Özne işi yapan | Ahmet ödevi yaptı. | İş yapan belli |
| **Edilgen** | İş özne üzerinde gerçekleşir, yapan bilinmez | Ödev yapıldı. | “-l”, “-n” ekleri ile yapılır |

* * *

### Ek Bilgi

**Edilgen cümleler** çoğunlukla geçişli fiillerle kurulur, çünkü işi yapılan bir nesne gereklidir ki edilgen yapı oluşabilsin.

Örnek:

- **Geçişli ve Etken:** _Maria resmi çizdi._
- **Edilgen:** _Resim çizildi._
- **Geçişsiz:** _Maria güldü._ (Bu cümlede edilgen yapı olmaz çünkü nesne yoktur)

* * *

## Özet

- **Geçişli:** Nesne alan fiil
- **Geçişsiz:** Nesne almayan fiil
- **Etken:** İş yapan özne belli
- **Edilgen:** İş özne üzerine yapılır, yapan belli değil veya belirtilmez

Bu kavramlar, cümle anlamını ve cümleler arası farkları anlamada çok yardımcıdır.

@Dersnotu
